[Επιφυλλίδα] Στα χαρακώματα της καθημερινότητας

Το περιστατικό είναι οικείο, αλλά κανείς δεν μπορεί να ξέρει κατά πόσο είναι συνειδητοποιημένο. Ολοι μας το έχουμε δει, αλλά δεν αποκλείεται να είμαστε και εμείς οι ίδιοι που έχουμε κάνει τους άλλους να το παρατηρήσουν. Μιλάμε για τον αστό ή τον μικροαστό, που μόνος του ή με τη βοήθεια της γυναίκας του, έξω από το σουπερμάρκετ, βάζει στο πορτμπαγκάζ του αυτοκινήτου τις σακούλες με τα πράγματα που έχει αγοράσει.

Τι πιο αθώο και πιο ευχάριστο, ο σύζυγος ή ο πατέρας μιας οικογένειας να μπορεί να αγοράζει για τις ερχόμενες ημέρες ή την ερχόμενη εβδομάδα ό,τι χρειάζεται το σπιτικό του. «Εχετε φθάσει σε τόσο αξιοθρήνητο σημείο ώστε να γκρινιάζετε ακόμη και με κάτι, που είναι ίσως το μόνο που έχει απομείνει σε έναν άνθρωπο σήμερα, το να μπορεί δηλαδή να τρώει ο ίδιος και η φαμίλια του;», θα αντιτείνει ένας πραγματικά καλοπροαίρετος άνθρωπος. Η «γκρίνια» δεν αφορά το ίδιο το περιστατικό. Μακάρι το περιστατικό να αφορούσε τους πάντες και να γεμίζανε ταυτοχρόνως χιλιάδες πορτμπαγκάζ, συνήθως τα απογεύματα της Τετάρτης ή τα πρωινά του Σαββάτου.

Το θέμα είναι η έκφραση στα πρόσωπα και ο ρυθμός στην κίνηση των σωμάτων, όπως φορτώνονται στο πορτμπαγκάζ οι σακούλες. Σαν να πρόκειται για μια απόλαυση που τη μεγεθύνει το γεγονός ότι θα κλειστεί κάποιος στο σπίτι του για να μη φάει απλώς, αλλά για να ζήσει κάτι που έχει αξία, επειδή πολλοί άλλοι το στερούνται. Ενα αίσθημα ιδιοκτησιακής πλεονεξίας, που επειδή δεν μπορεί να ικανοποιηθεί με σπίτια, σκάφη ή οικόπεδα, κάνει τον άνθρωπο να παίρνει το ύφος ενός απειλητικού φρουρού για πέντε ή εφτά σακούλες, με πράγματα στοιχειώδη, έστω κι αν δεν μπορούν όλοι να τα αποκτήσουν.

Είναι αυτό ακριβώς το αίσθημα το ιδιοκτησιακό που μας κάνει να υπολογίζουμε ότι το Ι.Χ. μας θα μεταφέρει μόνον εμάς στην πιο καθαρή θάλασσα για να φάμε το καλύτερο κοψίδι αφού θα έχουμε διασχίσει την πιο ελεύθερη εθνική οδό. Κι έτσι έγινε, χάριν αυτού του ιδιοκτησιακού πνεύματος, και βρωμίσανε οι θάλασσες, τρώμε σάπια κρέατα, φρακάρανε οι δρόμοι. Ακριβώς γιατί ο καθένας φιλοδοξεί το καλύτερο για τον εαυτό του, σάμπως το καλύτερο να έχει αξία μόνον όταν αποκτά μονιμότητα με την έννοια της ιδιοκτησίας. Μα τι να φιλοδοξήσει κανείς, το χειρότερο; Σαφώς όχι. Αλλά να καταλάβουμε ότι φιλοδοξώντας το καλύτερο αποκλειστικά για τον εαυτό μας, κάποια στιγμή θα φάμε τα χειρότερα.

Το περίεργο είναι πως ενώ γύρω μας συμβαίνουν σημεία και τέρατα εις βάρος των άλλων, πολλοί εξακολουθούν να πιστεύουν ότι τίποτε δεν επιτρέπεται να θίξει τους ίδιους. Πώς όμως είναι δυνατόν εμείς οι ίδιοι να στρώνουμε το χαλί – με τον τρόπο του ο καθένας – ώστε οι άλλοι να αδικούνται και να βασανίζονται, και να μένουμε κατάπληκτοι επειδή χρειάστηκε να κάνουμε ουρά σε μια δημόσια υπηρεσία. Να μεταβάλλεται σε έγκλημα η ουρά όταν πρόκειται για τον εαυτό μας, ενώ εμείς οι ίδιοι στο θυροτηλέφωνο θα αποπάρουμε βάναυσα τον άνθρωπο που μας παρακαλεί ν’ ανοίξουμε την είσοδο της πολυκατοικίας προκειμένου να αφήσει τα διαφημιστικά φυλλάδια.

Δεν τον βρίζουμε γιατί μας ενόχλησε. Τον βρίζουμε γιατί τόλμησε να μη σεβαστεί το άβατον της ιδιοκτησίας μας. Εμείς να έχουμε οργανωθεί σαν να ζούμε σε κάστρο άπαρτο και ο διανομέας να μας θυμίζει ότι δεν είμαστε και τόσο αποτελεσματικά ασφαλισμένοι. Αν είναι δυνατόν!

Μέσα σ’ έναν κόσμο – όπως ο κόσμος μας – που είναι η αποθέωση της ακτημοσύνης, εμείς νιώθουμε να υπάρχουμε μόνον όταν συμπεριφερόμαστε ως ιδιοκτήτες.