[Διαστάσεις] Το φάρμακο έγινε δηλητήριο

Το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν δεν είναι η γαλλική εκδοχή της Χρυσής Αυγής. Είναι ένα σύγχρονο ακροδεξιό κόμμα, που δεν προπαγανδίζει ανοιχτά τη νεοναζιστική ιδεολογία και δεν έχει αναγάγει τη βία σε μέθοδο επίλυσης των κοινωνικών προβλημάτων. Οποιαδήποτε μηχανιστική μεταφορά λοιπόν των δεδομένων από τη μια χώρα στην άλλη είναι παραπλανητική. Παρ’ όλ’ αυτά, ο προβληματισμός που αναπτύσσεται στη Γαλλία για την άνοδο της Ακροδεξιάς είναι από μόνος του χρήσιμος και ενδιαφέρων.

Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα, το 40% των Γάλλων δηλώνουν ότι συμμερίζονται τις ιδέες του Εθνικού Μετώπου. Εντυπωσιακή είναι και η άνοδος της δημοτικότητας της Λεπέν: δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε χθες στην ιστοσελίδα του περιοδικού «Le Point» εκτοξεύει το ποσοστό της στο 37%, αυξημένο κατά έξι μονάδες σε σχέση με την προηγούμενη δημοσκόπηση. Η δημοτικότητά της εμφανίζει άνοδο 16 ποσοστιαίων μονάδων μεταξύ των οπαδών της Κεντροδεξιάς και 5 μονάδων μεταξύ των οπαδών του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Και στη Γαλλία έχει κηρυχθεί – ξανά – συναγερμός.

Ο Μπερνάρ Στιγκλέρ έκανε φυλακή από το 1978 ώς το 1983 για μια σειρά ένοπλων ληστειών. Εκεί έμαθε φιλοσοφία. Δέκα χρόνια μετά την αποφυλάκισή του υποστήριξε τη διδακτορική του διατριβή υπό την εποπτεία του Ζακ Ντεριντά. Μαζί του έχει γράψει και το μοναδικό του βιβλίο που κυκλοφορεί στα ελληνικά («Υπερηχογραφήματα της τηλεόρασης», εκδ. Εκκρεμές). Σε λίγα χρόνια, λέει σε συνέντευξή του στο περιοδικό «L’Express», το Εθνικό Μέτωπο θα είναι πλειοψηφικό κόμμα και θα συμμετέχει στην κυβέρνηση. Και η αιτία αυτής της πορείας πρέπει να αναζητηθεί στις παρεκκλίσεις του καπιταλισμού.

Για τον 60χρονο φιλόσοφο, αυτό που προέχει είναι να πειστούν οι πολίτες, και ιδιαίτερα οι ψηφοφόροι της Ακρας Δεξιάς, ότι για την επιδείνωση του βιοτικού τους επιπέδου δεν φταίνε οι μετανάστες ή οποιοσδήποτε άλλος αποδιοπομπαίος τράγος, αλλά το γεγονός ότι το βιομηχανικό μοντέλο στο οποίο στηρίχθηκε η ευημερία του 20ού αιώνα έγινε τοξικό. Είναι αυτό που ο Πλάτων αποκαλούσε «φάρμακον»: ένα ίαμα που μπορεί πάντα να γίνει δηλητήριο. Είναι αυτό επίσης που παρατηρούσαν ο Βαλερί, ο Φρόιντ και ο Χούσερλ ανάμεσα στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους, όταν πρώτα ο φασισμός και στη συνέχεια ο ναζισμός κυρίευαν την Ευρώπη.

Η Μαρίν Λεπέν είχε την ευφυΐα να εγκαταλείψει τα νεοφιλελεύθερα συνθήματα του πατέρα της υπέρ της καταστροφής του κράτους, χωρίς όμως να αμφισβητήσει το καταναλωτικό μοντέλο. Για να απομακρυνθούν λοιπόν οι ψηφοφόροι από αυτήν – λέει ο Στιγκλέρ – πρέπει να αναπτυχθεί ένα νέο βιομηχανικό μοντέλο, όπου τη θέση της οικονομίας της αγοράς θα λάβει μια «συνεργατική οικονομία», βασισμένη στην ψηφιακή τεχνολογία, το μοίρασμα της γνώσης και τη συνεργασία παραγωγών και καταναλωτών. Το κεϊνσιανό μοντέλο, που προβλέπει την κατανομή αγοραστικής δύναμης ώστε να κινείται η καταναλωτική μηχανή, είναι οριστικά νεκρό.