[Επιφυλλίδα] Επανάσταση δεν γίνεται με το e-mail

Υποσχεθήκαμε την περασμένη εβδομάδα να αποσώσουμε τις σκέψεις μας για τη σημασία της ηλεκτρονικής επικοινωνίας που γίνεται με το e-mail. Με αποτέλεσμα να θεωρείται ένα είδος αναχρονιστικής ιδιοτυπίας αν κάποιος επιλέγει έναν διαφορετικό τρόπο προκειμένου να έρθει σε επαφή με τους άλλους. Αντί όμως να εκθειάζουμε τα προτερήματα ή τα μειονεκτήματα ενός σύγχρονου τρόπου επικοινωνίας όπως είναι το e-mail ή τα αντίστοιχα ενός οπισθοδρομικού όπως το να αλληλογραφείς, ας διατυπώσουμε καλύτερα μερικές απορίες για εκείνους που προσφυέστατα έλεγε ο Αγγελος Τερζάκης ότι «δεν αναρωτιούνται ποτέ, ρωτάνε μόνο».

Ακούτε συχνά έναν φίλο ή γνωστό να σας λέει, ιδιαίτερα σε ημέρες δημοφιλών και πυκνοκατοικημένων ονομαστικών εορτών όπως «Νίκος, Κώστας, Γιάννης, Γιώργος, Χρήστος, Μαρία, Ελένη», ότι «μέσα σε πέντε λεπτά έστειλα ευχές με το e-mail σε είκοσι οκτώ γνωστούς που γιορτάζουν αύριο. Ξεμπέρδεψα μια χαρά. Για σκέψου πόσο χρόνο έχανες παλιά όταν έπρεπε να γράψεις μια κάρτα, να πας στο ταχυδρομείο και να περιμένεις στην ουρά για να τη στείλεις».

ΠΡΩΤΑ ΑΠ’ ΟΛΑ σου έρχεται να τον ρωτήσεις τι τον έκανε τον χρόνο που του περίσσεψε. Το αποφεύγεις όμως γιατί συνήθως είναι τόσο αμήχανη η απάντηση – αν δεν ακούσεις ένα αποστομωτικό «έστω για να χαζέψω, βρε αδελφέ» – που καταλαβαίνεις ότι δεν του χρειαζόταν κανένας απολύτως χρόνος. Του χρειάζεται η οικονομία του χρόνου με το e-mail για να αισθάνεται ότι δεν εξαιρείται ενός «συγχρόνου κλίματος», που δεν έχει καμιά σχέση ούτε με «σύγχρονο» ούτε με «κλίμα». Το πραγματικά σύγχρονο κλίμα διαμορφώνεται χάρη σε δημιουργούς που δουλεύουν αθόρυβα, έστω κι αν δεν το παίρνουμε είδηση, και όχι χάρη στην ευρεία και καθολική κατανάλωση ενός προϊόντος.

Η έκφραση «ξεμπέρδεψα γρήγορα και εύκολα με τις ευχές που έπρεπε να στείλω» δεν δημιουργεί κανενός είδους ουσιαστική σχέση και ο παραλήπτης του e-mail, όσο κι αν το χρησιμοποιεί και ο ίδιος, ξέρει ότι οι ευχές προς αυτόν λογαριάζονται σαν υποχρέωση. Αλλά το e-mail έχει και ένα άλλο μειονέκτημα: σε μεταβάλλει σε έναν άνθρωπο που θεωρεί ότι με το να είναι τυπικά εντάξει στις υποχρεώσεις του, αυτόματα γίνεται και ουσιαστικός. Ιδού η σχιζοφρένεια του σημερινού κόσμου. Η πιο προωθημένη μορφή της τεχνολογίας να χρησιμεύει για να εξελίσσεσαι σε άνθρωπο των τύπων, δηλαδή σε άνθρωπο συντηρητικό. Να χρησιμοποιείς το e-mail για να ευχηθείς ή να ζητήσεις βοήθεια, με λίγα λόγια να γίνει πειστικό ένα αίσθημά σου δυνατό, όταν η ευκολία που συνιστά το e-mail κάνει το αίσθημά σου διαβλητό και αναπόδεικτο. Επειδή ακριβώς δεν συνοδεύεται από την πειστική χειρωναξία που διαθέτει το να γράψεις ένα γράμμα και να κολλήσεις γραμματόσημο, κάτι τέλος πάντων που να σου στοιχίζει.

ΑΛΛΑ ΕΠΕΙΔΗ σε ιδιωτικό επίπεδο τα πράγματα παραμένουν λίγο θολά – για τους κακόπιστους έστω -, ας μεταφερθούμε σε πολιτικό επίπεδο μήπως και συνεννοηθούμε καλύτερα. Ποιο αντάρτικο και ποια επανάσταση θα είχε φτουρήσει αν είχε στηριχθεί ως επικοινωνία στο e-mail; Θα ακούσεις να σου λένε ότι χάρη στον τρόπο της ηλεκτρονικής επικοινωνίας συγκεντρώθηκαν μέσα σε μισή ώρα σε μια πλατεία χιλιάδες άνθρωποι. Κανένας όμως δεν συζητάει για το αποτέλεσμα. Αν δεν γίνεται συνήθως τίποτε, είναι γιατί τα ίδια ακριβώς μέσα επικοινωνίας που χρησιμοποιούν οι επαναστατημένοι, οι εξεγερμένοι και οι αγανακτισμένοι χρησιμοποιούν και τα πρόσωπα της εξουσίας.

Οταν οι επαναστάτες κρύβονταν στο βουνό ή στην πόλη, με τρομερές δυσκολίες στην επικοινωνία τους, τα ψυχικά τους αποθέματα παρέμεναν πολύ πιο ισχυρά σε σχέση με όσους συνεδρίαζαν μέσα σε γραφεία για το πώς θα τους αντιμετωπίσουν ή θα τους εξοντώσουν, με μεγάλες ευκολίες στη μεταξύ τους επικοινωνία.