Ο τουρισμός θα αποτελέσει το πλέον σίγουρο success story της χώρας για το 2013. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι από τις 16,4 εκατ. αφίξεις το 2012 θα φθάσουμε στις 17,5 εκατ. αφίξεις το 2013. Η εξέλιξη αυτή πρόκειται να ενισχύσει την ήδη θετική επίδραση του τουρισμού στην οικονομία με μερίδιο 16,4% επί του ΑΕΠ, με την προσφορά μία εκ των πέντε θέσεων στην αγορά εργασίας.
Σε μια χρονιά κατά την οποία το ΑΕΠ θα εξακολουθήσει να συρρικνώνεται και το ποσοστό ανεργίας να ανηφορίζει προς το 30%, ο τουριστικός κλάδος αποτελεί μια όαση με άμεσα αποτελέσματα σε σύγκριση με τα μεσοπρόθεσμα οφέλη που θα προκύψουν από τις ιδιωτικοποιήσεις, τις ξένες επενδύσεις και τις μεταβολές στη δομή και τη λειτουργία του κράτους. Πώς μπορούμε, όμως, να διασφαλίσουμε την κατά το δυνατόν μεγαλύτερη διασπορά του εισοδήματος από τον τουρισμό στην οικονομία;
Σύμφωνα με τον ΣΕΤΕ, η τουριστική βιομηχανία δημιουργεί 34 δισ. συνολική ζήτηση στην οικονομία. Η τουριστική βιομηχανία, όμως, δεν απλώνεται σε όλη την επικράτεια. Τα άμεσα οφέλη είναι απτά στους κύριους τουριστικούς προορισμούς της χώρας (Κρήτη, Σαντορίνη, Ρόδος, Μύκονος, Κέρκυρα κ.λπ.). Οι κάτοικοι εκτεταμένων (κυρίως μη νησιωτικών) γεωγραφικών διαμερισμάτων της χώρας στην καλύτερη περίπτωση ευελπιστούν μόνο σε μια έμμεση οικονομική ωφέλεια. Παρόμοιες ασυμμετρίες παρατηρούνται ακόμη και στους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς, όπως στην Κρήτη. Η τουριστική ζώνη από τη Χερσόνησο έως τον κόλπο του Αγίου Νικολάου και την Ελούντα θα διαχειριστεί έναν τζίρο αρκετών δισ., αλλά μερικά χιλιόμετρα μακριά στην ενδοχώρα των Νομών Ηρακλείου και Λασιθίου και στις ορεινές περιοχές οι κάτοικοι προσδοκούν απλώς καλύτερες τιμές και ζήτηση για τα αγροτικά προϊόντα τους.
Σύμφωνα με την υπουργό Τουρισμού Ολγα Κεφαλογιάννη, η στρατηγική για τον τουρισμό θέτει ως στόχο την αύξηση των εισερχόμενων τουριστών στα 24 εκατ. και ταυτόχρονα την αύξηση της μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης ανά τουρίστα. Επειδή δεν είναι εφικτό και λογικό να δημιουργηθούν τουριστικές υποδομές σε όλη την επικράτεια, θα πρέπει να αναζητήσουμε τρόπους ώστε να μεγιστοποιήσουμε την ωφέλεια των μη τουριστικών περιοχών από το εισόδημα που παράγει ο τουριστικός κλάδος.
Αν πράγματι επιδιώκουμε τη βιώσιμη και ισόρροπη ανάπτυξη της χώρας, πρέπει να δοκιμάσουμε νέα παραδείγματα συνεργασίας και αμοιβαίας ωφέλειας τουριστικών επιχειρήσεων και τοπικών παραγωγών, ιδιαιτέρως εκείνων που βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές από τα τουριστικά θέρετρα. Το all inclusive μπορεί να αποκτήσει θετική όψη, αν συνδυαστεί με δίκτυα τροφοδοσίας ποιοτικών τοπικών προϊόντων που παράγονται σε περιοχές μακριά από τα τουριστικά θέρετρα. Με τον τρόπο αυτό, η τουριστική ανάπτυξη θα φέρει απτά αποτελέσματα ιδιαίτερα σε περιοχές και πληθυσμούς με χαμηλότερα εισοδήματα.  
Τα τελευταία χρόνια σημειώθηκαν βήματα στην καλύτερη συνεργασία των τουριστικών επιχειρήσεων με τους τοπικούς παραγωγικούς φορείς, ιδιαίτερα στον τομέα της τροφοδοσίας. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την ανάδειξη του γαστρονομικού τουρισμού και την προβολή των τοπικών προϊόντων. Για παράδειγμα, το Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας αναδεικνύει την κρητική διατροφή στους χώρους εστίασης. Μία από τις πλέον επιτυχημένες πρωτοβουλίες υπήρξε το Green-Cretan-All-Inclusive του πεντάστερου ξενοδοχείου Creta Maris στη Χερσόνησο, το οποίο αναδεικνύει τη σφραγίδα και την ποιότητα του κρητικού περιβάλλοντος και διατροφής με εξαιρετική αποδοχή από τους επισκέπτες. Το μεγαλύτερο μέρος της τροφοδοσίας αντλείται από την τοπική αγορά με άμεση ωφέλεια για τους τοπικούς παραγωγούς.
Τα επόμενα βήματα πρέπει να είναι ακόμη δυναμικότερα, να δώσουν πραγματικές ευκαιρίες ανάπτυξης σε περιοχές που δεν είναι απαραίτητο να αναπτύξουν οι ίδιες τουριστικές υποδομές. Οι Περιφέρειες μπορούν να προσδιορίσουν τις περιοχές-στόχους που έχουν καλή παραγωγή αλλά περιορισμένη εμπορικότητα των προϊόντων. Ο ΣΕΤΕ μπορεί να αναπτύξει ένα σχετικό πρόγραμμα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, το οποίο να αξιοποιηθεί από το marketing των τουριστικών μονάδων με αναφορά στο fair trade που είναι γνωστό και δημοφιλές σε Ευρώπη και Αμερική.   
Τα παραπάνω είναι ένα απλό παράδειγμα του πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε καλύτερα και άμεσα τους τομείς που εξακολουθούν να είναι εύρωστοι για τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας. Χρειάζεται όμως ένα σαφές σχέδιο δράσης, άνθρωποι και φορείς με διάθεση και φαντασία, ώστε να έλθουν αποτελέσματα.  
Ο Μάνος Παπάζογλου είναι λέκτορας Πολιτικών Συστημάτων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από