[Διαστάσεις] Δύο ποιητές

Ο ένας έφυγε νωρίς, πριν από δέκα ακριβώς χρόνια, μόλις στα 50 του, από κίρρωση του ήπατος. Λίγο πριν πεθάνει, έγραψε μερικά ποιήματα στον μικρό του γιο, τον Λαουτάρο. Ενα από αυτά αρχίζει έτσι: «Να διαβάζεις τους γέρους ποιητές, γιε μου / και δεν θα το μετανιώσεις. / Ανάμεσα στους ιστούς αράχνης και τα σάπια ξύλα / από πλοία που ξόκειλαν στο Καθαρτήριο, / εκεί τραγουδούν, / γελοίοι και ηρωικοί!».

Ο Ρομπέρτο Μπολάνιο είναι πιο γνωστός για τα μυθιστορήματά του· το «2666» είχε μεγάλη επιτυχία και στην Ελλάδα. Ηταν όμως και καλός ποιητής, έλεγε μάλιστα ότι η ποίηση τον έκανε να κοκκινίζει λιγότερο. Πριν από λίγες ημέρες κυκλοφόρησε σε αγγλική μετάφραση, και με τον τίτλο «Το Αγνωστο Πανεπιστήμιο», η τελευταία ποιητική συλλογή που επιμελήθηκε πριν πεθάνει. Εκτός από τα ποιήματα προς τον γιο του, τα περισσότερα τα έγραψε σε νεαρή ηλικία. Στο ακόλουθο ποίημα ο Μπολάνιο φαντάζεται να περπατά με τον νικαραγουανό ποιητή και πρώην ιερέα Ερνέστο Καρντενάλ και να τον ρωτά: «Πάτερ, στο Βασίλειο των Ουρανών / που λέγεται κομμουνισμός, / υπάρχει θέση για ομοφυλόφιλους; / Ναι, απάντησε εκείνος. / Και για αμετανόητους αυνανιζόμενους; / Για σκλάβους του σεξ; / Για σεξομανείς; / Για σαδομαζοχιστές, για πόρνες, γι’ αυτούς / που έχουν έμμονη ιδέα με τους υποκλυσμούς, / για εκείνους που δεν αντέχουν άλλο, / εκείνους που πραγματικά δεν αντέχουν άλλο; / Και ο Καρντενάλ είπε ναι».

Ηταν 25 ετών, ζούσε στο Σαντιάγο της Χιλής, δεν άντεχε άλλο, πραγματικά δεν άντεχε άλλο, αλλά άντεξε άλλο τόσο.

Ο Τσαρλς Σίμιτς είναι 75 ετών, ζει στο Στράφορντ του Νιου Χαμσάιρ και αναρωτιέται αν οι κουνιστές πολυθρόνες στην Αμερική εξακολουθούν να κουνιούνται τα καλοκαιρινά βράδια όπως κάποτε ή αν χάσκουν εγκαταλειμμένες και ακίνητες σε σκοτεινές βεράντες τώρα που οι ηλικιωμένοι ιδιοκτήτες τους ανακουφίζουν την ανία τους μπροστά στους υπολογιστές τους.

«Προς μεγάλη μου λύπη, δεν ξέρω πια πώς να τεμπελιάζω και το καλοκαίρι δεν έχει πλάκα χωρίς τεμπελιά», γράφει ο σερβοαμερικανός ποιητής στο μπλογκ του New York Review of Books. Η νωχέλεια χρειάζεται υπομονή, κι εκείνος δεν έχει πια καθόλου. Μικρός, στο Βελιγράδι, ήταν ονομαστός τεμπέλης. Η μητέρα του συνήθιζε να μιλά για εκείνη την ημέρα όπου ξεκίνησε για το σχολείο φορώντας το ένα παπούτσι, και όταν κατάλαβε το λάθος του, αντί να γυρίσει σπίτι να φορέσει και το άλλο, έμεινε εκεί που βρισκόταν παρατηρώντας έναν γερανό να ανεβάζει ένα πιάνο σε ένα διαμέρισμα αρκετούς ορόφους ψηλά, ώσπου ήταν πια αργά για το σχολείο. Η αγαπημένη του ενασχόληση ήταν να ρεμβάζει. Και όταν κουραζόταν, έπαιρνε έναν υπνάκο.

Τι θυμάται απ’ όλα αυτά τα χρόνια; Ενα τρυφερό ζευγάρι ηλικιωμένων που δούλευαν δίπλα δίπλα στον κήπο, χρωστώντας την ευτυχία τους στην απόλυτη άγνοια για ό,τι συνέβαινε στον κόσμο. Κι έναν τύπο που στεκόταν ένα καλοκαίρι σε μια παραλία και κουνούσε τα χέρια του λες και ήθελε να υπερασπιστεί το ηλιοβασίλεμα από κάποιο μυστικό δικαστήριο, κρυμμένο ανάμεσα στα σύννεφα, που το κατηγορούσε ότι μιμείται την κακή τέχνη.

Καλό καλοκαίρι να έχετε.