Δείκτες Απορρόφησης ή Σπατάλης;

Εκανα μια βόλτα τον Cliff (τον σκύλο μου) στη γειτονιά και παρατήρησα ότι υπήρχε μια αδικαιολόγητη εν μέσω δημοσιονομικής προσαρμογής οικοδομική δραστηριότητα. Οχι φυσικά από ιδιώτες αλλά από το Δημόσιο: το πάρκο της περιοχής ξαναφτιάχνεται, τα πεζοδρόμια λίγο πιο κάτω το ίδιο κ.λπ. Αναρωτήθηκα αν είναι ανάγκη σε τέτοια εποχή που η ανεργία είναι στο 30% και ο κόσμος πεινάει να γίνονται αυτά τα ανούσια και μη παραγωγικά έργα. Δεν νομίζω ότι είναι στις άμεσες προτεραιότητες του πολίτη ένα νέο πεζοδρόμιο ενώ υπάρχει ήδη το παλιό, έστω καταπονημένο ή λίγο φθαρμένο, ούτε και το πάρκο είναι τόσο σημαντικό να ξαναγίνει από την αρχή – πιθανόν καλύτερο -, όταν δεν υπάρχουν χρήματα για την Παιδεία. Τελικά συνειδητοποίησα γιατί υπάρχει αυτή η παράνοια όχι μόνο στη γειτονιά μου αλλά παντού: οι κρατικές υπηρεσίες και η τοπική αυτοδιοίκηση πιέζονται από την κυβέρνηση για να απορροφήσουν τα προγράμματα του ΕΣΠΑ ώστε να δείχνουμε στους Ευρωπαίους υψηλούς δείκτες απορρόφησης των προγραμμάτων. Κλασική περίπτωση ποσότητας και όχι ποιότητας, ευημερίας αριθμών και όχι της κοινωνίας.

Το αποτέλεσμα του παραπάνω: κατασπατάληση των ευρωπαϊκών πόρων σε έργα μη παραγωγικά, κατακερματισμένα σε κάθε σημείο της χώρας, χωρίς κεντρικό σχεδιασμό, χωρίς να δίνουν ώθηση στην ανάπτυξη, χωρίς να έχουν πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα για το σύνολο της οικονομίας, χωρίς να στοχεύουν στη βελτίωση του εμπορικού μας ισοζυγίου, όπου μάλιστα τα περισσότερα υλικά είναι εισαγωγής, με αποτέλεσμα να εκτρέπεται σημαντικό τμήμα των πόρων στο εξωτερικό.
Βλέπουμε γύρω μας οι δήμοι να ξανα-μανα-κατασκευάζουν πεζοδρόμια, πάρκα, πολιτιστικούς συλλόγους και να κάνουν εκδηλώσεις και άλλα τέτοια άστοχα και αντιπαραγωγικά έργα για την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας. Γιατί; Επειδή είναι εύκολα και γρήγορα, δεν χρειάζονται ιδιαίτερο σχεδιασμό, δεν χρειάζονται ανάλυση οικονομικού και κοινωνικού κόστους και οφέλους, και αυξάνουν τους ανόητους δείκτες απορρόφησης. Ετσι, έχουν όλοι ήσυχο το κεφάλι τους, οι δείκτες και τα νούμερα πάνε καλά, οι κυβερνώντες είναι χαρούμενοι ότι «κάνουν έργο», κατασπαταλώνται όμως πόροι περιορισμένοι που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικότερα και στοχευμένα.

Τι πρέπει να γίνει; Ενα συνολικό, συγκεντρωτικό σχέδιο κεντρικά κατευθυνόμενο για την απορρόφηση των πόρων. Με τι στόχους; Να δαπανηθούν αυτοί οι πόροι σε μεγάλη (μακρο)κλίμακα έτσι ώστε να επηρεάσουν όλη την οικονομία. Οι επενδύσεις να είναι στοχευμένες σε παραγωγικούς τομείς και να έχουν υψηλούς πολλαπλασιαστές, όπως λέμε εμείς οι μακροοικονομολόγοι. Η δαπάνη δηλαδή ενός ευρώ σήμερα να παράγει στο μέλλον πολλαπλάσια ευρώ για την ελληνική οικονομία. Να πρόκειται για παραγωγικές επενδύσεις που θα βοηθούν στην υποκατάσταση των εισαγωγών ώστε να περιορίζεται ο εξωτερικός δανεισμός και να αμβλύνεται η διαφορά στο αρνητικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Επενδύσεις εντάσεως εργασίας, που στοχεύουν στη μείωση της ανεργίας και έχουν την τάση να αυξάνουν την εσωτερική κατανάλωση, όχι τις εισαγωγές.

Για άλλη μια φορά οι κεντρικές αποφάσεις παίρνονται πρόχειρα, βιαστικά, χωρίς οτιδήποτε ουσιαστικό για τη χώρα.

Ο Περικλής Γκόγκας είναι επίκουρος καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης και Διεθνών Οικονομικών στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης