Η επιδείνωση στην αγορά εργασίας είναι ραγδαία την τελευταία τριετία και λόγω της παρατεταμένης ύφεσης αλλάζει δραματικά ο χάρτης της εργασίας με έντονα αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση.
Η παρατεταμένη ύφεση στην ελληνική οικονομία έχει οδηγήσει σε αλματώδη αύξηση της ανεργίας την τελευταία τριετία. Ο αριθμός των ανέργων στην Ελλάδα συνέχισε να αυξάνεται και το 2012, ενώ το α’ τρίμηνο του 2013 διευρύνθηκε ακόμα περισσότερο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, ήδη το πρώτο τρίμηνο του έτους ο αριθμός των ανέργων στη χώρα μας έφτασε τα 1.355.237 άτομα, αυξημένος κατά 4,6% σε σχέση με το τελευταίο τρίμηνο του 2012, εκτινάσσοντας την ανεργία από το 26% στο 27,4%.
Οπως αναφέρει στην έκθεσή της και η Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ αρχικά η ύφεση στην ελληνική οικονομία είχε επηρεάσει περισσότερο την πιθανότητα εξόδου από την ανεργία (δηλαδή πότε κάποιος θα βρει εργασία), σταδιακά η ύφεση αυτή επηρέασε τη δυνατότητα των εργαζομένων να παραμείνουν στην εργασία.
Πόσο όμως έχουν αλλάξει τα χαρακτηριστικά της ανεργίας; Ποιες αμάδες και ποιες περιοχές της Ελλάδος πλήττονται περισσότερο;
Ευάλωτες ομάδες. Οπως προκύπτει από τη μελέτη της ICAP από το σύνολο των ανέργων κατά το πρώτο τρίμηνο του 2013, είναι ξεκάθαρο ότι η ομάδα των πολιτών που πλήττεται κατεξοχήν από την ανεργία είναι οι νέοι και ειδικότερα οι ηλικίες μεταξύ 15 και 24 ετών καθώς περισσότεροι από τους 7 στους 10 είναι εκτός της αγοράς εργασίας.
Ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες, η ανεργία συνεχίζει να προτιμά τις γυναίκες και σύμφωνα με τα στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο του έτους, την ίδια ώρα που η γυναικεία ανεργία ήταν στο 31% το αντίστοιχο ποσοστό για τους άνδρες ήταν 24,7%.
Παράλληλα η οικονομική κρίση έχει δραματικές επιπτώσεις και σε μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα, αυτή των μακροχρόνια ανέργων, δηλαδή όσων αναζητούν εργασία για περισσότερους από 12 μήνες. Είναι ενδεικτικό ότι από το σύνολο των ανέργων περίπου 889.000 (ποσοστό 65,6%) είναι μακροχρόνια άνεργοι, ενώ 3 στους 10 ανέργους έχουν εισέλθει για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας αναζητώντας απασχόληση.
Η αύξηση της ανεργίας ακόμα και σε άτομα με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης είναι ένα νέο στοιχείο. Το πρώτο τρίμηνο του 2013 το ποσοστό ανέργων με ανώτερη εκπαίδευση έφτασε στο 29,9% από 24,7 που ήταν στο τέλος του 2012, με ανώτατη εκπαίδευση από 15,7% το 2012 ανήλθε το πρώτο τρίμηνο του 2013 στο 17,6% ενώ για εκείνους με διδακτορικούς και μεταπτυχιακούς τίτλους τα ποσοστά αυξήθηκαν από 12% στο 15,3%. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις πάντως στα ποσοστά ανεργίας παρατηρούνται ανάμεσα σε εκείνους που δεν έχουν πάει καθόλου σχολείο, από 34,3% το 2012 σε 42,9% το πρώτο τρίμηνο του 2013, και σε απόφοιτους γυμνασίου από 25,2% σε 33,4% αντίστοιχα.