[Επιφυλλίδα] Επιλήσμων εξέλιξη

Κάποιες επιφυλάξεις που διατυπώσαμε την περασμένη εβδομάδα για τον γάμο των ομοφύλων Βενσάν Οτέν και Μπρουνό Μπουαλό, που έγινε στο Μονπελιέ της Γαλλίας, δημιουργούν την ανάγκη για μια μικρή συνέχεια. Οι επιφυλάξεις στρέφονταν όχι βέβαια κατά του γάμου, αλλά στη δημοσιότητα που απέκτησε και για την οποία δεν είναι άμοιροι οι ίδιοι οι νεόνυμφοι. Μια δημοσιότητα που τελικά γίνεται αυτοσκοπός και αποκλείει κάθε μορφής χειραφέτηση αν δεν την υπονομεύει κιόλας.

Σε μια ημερίδα με θέμα «Ο λογοτέχνης και η εποχή του» στο Ιδρυμα Ερευνών, στα μέσα της δεκαετίας του ’70, προοδευτικοί και αριστερίζοντες λογοτέχνες υπογράμμιζαν την ανάγκη να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε δημιουργούς που είχαν ταλαιπωρηθεί στη διάρκεια της δικτατορίας. Για να ακουστεί ο πολύς θεσσαλονικιός πεζογράφος Ν. Γ. Πεντζίκης να φωνάζει: «Και με τους νεκρούς τι θα κάνουμε;». Κατάπληκτοι οι περισσότεροι, αν όχι όλοι, τους ένιωσες να βουβαίνονται γιατί, ξεπερνώντας τη φαινομενική παραδοξολογία, συνειδητοποιούσαν το βαθύτερο νόημά της.

Ενα νόημα που διατεινόταν ακριβώς ότι μια δικαιοσύνη που δεν αποκαθιστά, αν και έχουν φύγει, όσους έχουν αδικηθεί, είναι μια δικαιοσύνη κολοβή. «Μα θα μπορούσε να συμβεί κάτι τέτοιο;», θα ρωτήσει ο αθεράπευτα λογικοκρατούμενος. Σαφώς δεν θα μπορούσε να συμβεί με έναν τρόπο που να δικαιώνονται απτά και άμεσα οι νεκροί. Είτε έχουν εξοντωθεί σε στρατόπεδα συγκέντρωσης είτε έχουν αποδεκατιστεί από πείνα και αρρώστιες είτε έχουν κυνηγηθεί γιατί οι πνευματικές και οι ερωτικές τους επιλογές δεν ήταν σύμφωνες με τις κατεστημένες.

Αλλά θα αφηγηθούμε μια μικρή ιστορία για να φανεί καλύτερα αυτό που ακριβώς εννοούμε. Στα μέσα της δεκαετίας του ’50, σε μια επαρχιακή πόλη ζούσε ένας ομοφυλόφιλος – δεν θα ήταν σίγουρα ο μόνος – που δούλευε ως εισπράκτορας στα λεωφορεία της αστικής συγκοινωνίας. Μικρές οι διαδρομές, ακόμη και αν η αφετηρία και το τέρμα βρίσκονταν στις άκρες της πόλης, ο εισπράκτορας δεν ήταν μόνον ο περίγελός της αλλά και στη διάθεση του οποιουδήποτε ανέβαινε στο λεωφορείο και ήθελε να σαρκάσει προκειμένου να κάνει ανέξοδα, παρουσία των άλλων, τον πολύ βαρύ άντρα. Ο εισπράκτορας υπέμεινε καρτερικά τη «μοίρα» του αλλά κάτι ακόμη πιο δυσβάσταχτο ήταν οι ώριμες αδελφές του που είχαν μείνει ανύπαντρες γιατί κανείς δεν θα τολμούσε να συνδέσει τη ζωή του – έστω και ως γαμπρός – με εκείνη ενός κίναιδου.

Δεν εννοούμε ασφαλώς ότι ο Βενσάν Οτέν και ο Μπρουνό Μπουαλό που παντρεύτηκαν με τιμή και με δόξα παρουσία της σοσιαλίστριας δημάρχου θα έπρεπε να γνωρίζουν ακόμη και την ύπαρξη του πεθαμένου εδώ και πολλά χρόνια εισπράκτορα της μικρής επαρχιακής πόλης. Ούτε να αποτίνουν φόρο τιμής στη μνήμη του, γιατί πραγματικά μπροστάρης υπήρξε αυτός ο πραγματικά δυστυχισμένος εισπράκτορας και όχι οι ίδιοι με την προβεβλημένη, στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, συνεύρεσή τους. Μπροστάρης γιατί αν δεν είχε ζήσει μέσα στη λοιδορία και με μόνη ερωτική ελευθερία να απολαμβάνει οπτικά τα γυμνά σώματα των ανδρών στις παραλίες, οι ίδιοι δεν θα μπορούσαν να απολαμβάνουν με τόση αυτοϊκανοποίηση δημόσια τα φιλιά τους.

Είναι γεγονός πως σε όλες τις μεγάλες κατακτήσεις, πολιτικές και κοινωνικές, εκείνοι που απολαμβάνουν δεν έχουν καμιά σχέση με εκείνους που έχουν πληρώσει βαρύ τίμημα προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι κατακτήσεις αυτές. Ενας τρόπος για να δείξουμε ότι τουλάχιστον θυμόμαστε τους δεύτερους είναι να είμαστε πιο σεμνοί μέσα στην ευτυχία μας.