[Προεκτάσεις] Βαρόμετρο

Η νέα έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος επιβεβαίωσε ότι ο Γιώργος Προβόπουλος είναι ο πρώτος διοικητής της που συνδέει ευθέως την οικονομία με την πολιτική. Επισήμως με τα – κατανοητά – κείμενα, αντί της βαρετής τεχνοκρατικής «αργκό» των προκατόχων του. Ανεπισήμως με τις διαρκείς «κονσομασιόν» σε υπουργούς Οικονομικών και πρωθυπουργούς. Βάλτε και τα ξενύχτια για να σωθούν δύσκολες παρτίδες – η τελευταία ήταν να μην περάσει τα ελληνικά τραπεζικά σύνορα η κυπριακή κρίση – και έχετε αυτό που έλειπε εκεί που ο δημόσιος βίος διασταυρώνεται με την οικονομία: ένα βαρόμετρο.

Ο σημερινός κεντρικός τραπεζίτης είναι ό,τι ήταν ο Βαρβαρέσος με τον Ζολώτα, συν τα «μετεωρολογικά» δελτία. Οι παλαιότεροι παραλήπτες τους ξίνιζαν. Από τους σημερινούς είναι παραδεκτός ως στρατηγικός σύμμαχος. Εξού και οι κυβερνητικοί εταίροι στην ερώτηση για την ανανέωση της θητείας του απαντούν «βλέπετε κανέναν καλύτερο;». Κάποιοι βρίσκουν ότι με την έκθεση Προβόπουλου δικαιώνεται η κυβερνητική ρητορική για την επί θύραις έξοδο από την κρίση. Μόνο που ο Προβόπουλος δεν λέει αυτό. Τι λέει;

Πρώτον. Ενισχύονται οι «ενδείξεις» – αυτόν τον όρο χρησιμοποιεί – ότι τα πράγματα πάνε, πλέον, καλά σε συγκεκριμένους τομείς: απομακρύνθηκε η έξοδος από το ευρώ, αποκαθίσταται η εμπιστοσύνη στις προοπτικές της οικονομίας, αναδιατάσσεται το τραπεζικό σύστημα, ο δανεισμός συνεχίζεται απρόσκοπτα και «μπορεί» να επιτευχθεί το 2013 πρωτογενές πλεόνασμα. Αλλά δεν παραλείπει ότι «το τίμημα της προσαρμογής υπήρξε βαρύ: συνεχίζεται η ύφεση της παραγωγικής δραστηριότητας και η διόγκωση της ανεργίας».

Δεύτερον. Για να μην πάει χαμένο αυτό το τίμημα πρέπει να υπάρξει βελτίωση και στην πραγματική οικονομία. Δεν είναι δεμένο. Αν δεν κινηθούν τα πράγματα ταχύτατα στην ίδια κατεύθυνση θα γίνουμε Σίσυφοι: «Οι ενθαρρυντικές αυτές εξελίξεις δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού, καθώς οι κίνδυνοι και οι αβεβαιότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν θα μπορούσαν να θέσουν υπό αίρεση την παγίωση της σταθεροποίησης και την πρόβλεψη για ανάκαμψη της οικονομίας».

Τρίτον. Δεν φτάνει η δημοσιονομική προσαρμογή που περιορίζει τα ελλείμματα, ούτε το καλό κλίμα που δημιουργεί – χρειάζονται και μεταρρυθμίσεις. Να επιταχυνθούν οι διαρθρωτικές αλλαγές – π.χ. στη φορολογία, στο Ασφαλιστικό και στη λειτουργιά του κράτους -, να συνδεθούν οι αποκρατικοποιήσεις με επενδύσεις, αλλά και να ρεύσουν κοινοτικοί πόροι για αναπτυξιακά σχέδια, επανεκκίνηση έργων, ανάσχεση της ανεργίας. Και κάτι ακόμη: πολιτική συναίνεση.

Αυτό που λέει ο διοικητής της ΤτΕ είναι ότι γύρισε ο τροχός, αλλά χρειάζεται δουλειά για να θεμελιωθεί στέρεη προοπτική για το μέλλον. Ο άγγλος ποιητής Ουίλιαμ Μπλέικ θα το έλεγε: «Το μέλλον δεν είναι δώρο – είναι επίτευγμα».