[Κιόσκι] Δημοψήφισμα για το ένδοξο παρελθόν

Είναι η ημέρα του Αγίου Γεωργίου το σωτήριον έτος 1924. Ο πρωθυπουργός Στάνλεϊ Μπάλντουιν έχει μόλις ολοκληρώσει την ομιλία του. Και όταν κατεβαίνει από το βήμα, εκφράζει την ανακούφισή του για το γεγονός ότι μπόρεσε για μια φορά να αναφερθεί στην αγαπημένη του Αγγλία χωρίς να πεταχτεί κάποιος από το κοινό και να φωνάξει «Βρετανία!». Εννέα δεκαετίες από τότε, οι Αγγλοι εξακολουθούν να μη γοητεύονται ιδιαίτερα από την ιδέα ότι είναι Βρετανοί. Η αγγλικότητα υπερισχύει της βρετανικότητας και κερδίζει ακόμη περισσότερους πόντους ειδικά τώρα που οι Σκωτσέζοι αρχίζουν να φλερτάρουν με την αυτονομία και οι Ουαλοί βλέπουν στον καθρέφτη τους μόνο Ουαλούς.

Οι τοπικισμοί και οι σοβινισμοί στην άλλη πλευρά της Μάγχης θα είχαν ενδεχομένως μόνο ακαδημαϊκό ενδιαφέρον εάν κάπου ανάμεσα στην εξωστρεφή βρετανικότητα και την εσωστρεφή αγγλικότητα δεν καλούνταν αυτοί οι μπερδεμένοι πολίτες να αποφασίσουν για την ευρωπαϊκή τους ταυτότητα. Πώς μπορεί κάποιος να προσδιορίσει τη σχέση του με τους άλλους εάν δεν προσδιορίσει πρώτα τη σχέση του με τον εαυτό του; Οι ειδικοί θα έδιναν μάλλον ενδιαφέρουσες απαντήσεις. Ή μπορεί και να προβληματίζονταν εάν διάβαζαν στον Economist ότι το 60% των κατοίκων της Αγγλίας αισθάνονται Αγγλοι και μόνο το 19% Βρετανοί και ότι η βρετανικότητα είναι δημοφιλής στο κέντρο του Λονδίνου και τις άλλες πλούσιες γειτονιές της πρωτεύουσας, αντίθετα με την αγγλικότητα που σκίζει στις τάξεις των μη προνομιούχων. Σύμφωνα με μια άλλη έρευνα που επικαλείται το περιοδικό, εκείνοι που αυτοπροσδιορίζονται ως Αγγλοι είναι πιο εχθρικοί απέναντι στους μετανάστες και πιο φιλικοί απέναντι στα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα, αντίθετα με τους Βρετανούς στο πνεύμα που χαρακτηρίζονται από ανεκτικότητα και κοσμοπολιτισμό.

Δεν είναι γνωστό εάν ο σημερινός Πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον αισθάνεται περισσότερο Βρετανός του Σίτι ή παραμένει στο βάθος ένας Αγγλος του Ιτον. Το βέβαιο είναι ότι η απόφασή του να θέσει στην κρίση των μπερδεμένων πολιτών του τη σχέση της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ενωση θα μπερδέψει ακόμη περισσότερο το κουβάρι του αυτοπροσδιορισμού και τα μυστήρια του ετεροπροσδιορισμού. Εκτός εάν το δημοψήφισμα προσφέρει την ανακούφιση ενός κοινού εχθρού και μαζί την ψευδαίσθηση ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα γίνει ξανά ενωμένο και ότι τα λιμάνια του θα γίνουν και πάλι το εφαλτήριο της κατάκτησης του κόσμου και τα θεμέλια μιας νέας αυτοκρατορίας. Στο κάτω κάτω, μπορεί να έχει ελάχιστη σημασία ο παγκοσμιοποιημένος χάρτης, οι οικονομίες που αναδύονται, η νέα τάξη πραγμάτων (που δεν μαγειρεύεται σε μια σκοτεινή λέσχη αλλά δημιουργείται από τη δυναμική της εξέλιξης). Σημασία έχει το ένδοξο παρελθόν. Αρκεί να μην πιστέψεις ότι ακόμη και αν δεν επιστρέψει, μπορεί να θρέψει ένα αβέβαιο μέλλον.