[Ιστορίες] Ο ακτιβισμός του καναπέ

Το βίντεο: Ενα ορφανό παιδί μέσα σε ένα παράπηγμα σε κάποια χώρα του αναπτυσσόμενου κόσμου. Πίσω του, στο πάτωμα, πάνω σε μια ψάθα το αδελφάκι του. Ο μικρός ανησυχεί ότι θα αρρωστήσει, εξηγούν οι υπότιτλοι, «όπως ακριβώς αρρώστησε η μαμά μου, αλλά… αλλά νομίζω ότι όλα θα πάνε καλά. Η UNICEF Σουηδίας έχει σήμερα 177.000 likes στο facebook. Ισως μέχρι το καλοκαίρι να έχει φτάσει τα 200.000».

Και η αφίσα: Φαίνεται μόνο το χέρι ενός γιατρού να κάνει μια ένεση στο μπράτσο ενός μικρού, πολύ σοβαρού κοριτσιού. Ακριβώς πάνω από τη φωτογραφία είναι γραμμένο με μεγάλα γράμματα το εξής μήνυμα: «Κάντε μας like στο facebook και θα εμβολιάσουμε μηδέν παιδιά εναντίον της πολιομυελίτιδας».

Στην αρχή, οι οργανώσεις αρωγής αποζητούσαν τα «μου αρέσει» στις σελίδες τους στο facebook όπως ο διψασμένος το νερό. Τα θεωρούσαν πολύτιμο εργαλείο για την ευαισθητοποίηση ολοένα και περισσότερου κόσμου. Με τον καιρό, όμως, γεννήθηκε μια νέα λέξη: slacktivism, σε ελεύθερη απόδοση «ακτιβισμός του καναπέ».

«Μας αρέσουν τα likes και τα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να αποτελέσουν ένα καλό πρώτο βήμα δραστηριοποίησης. Αλλά δεν αρκεί αυτό, τα likes δεν σώζουν τις ζωές παιδιών, δεν στέλνουν κουνουπιέρες στα χωριά της Αφρικής ούτε αγοράζουν εμβόλια. Χρειαζόμαστε χρήματα»: επτά χρόνια αφότου είδε το φως το facebook, η UNICEF της Σουηδίας γίνεται η πρώτη διεθνής φιλανθρωπική οργάνωση που περνάει στην αντεπίθεση εναντίον του «ακτιβισμού του καναπέ».

Αρκετοί κοινωνιολόγοι έχουν καταλήξει στην άποψη πως οι «ακτιβιστές του καναπέ» είναι στην πραγματικότητα μη ακτιβιστές που αναλαμβάνουν συμβολική δράση, προκειμένου να αισθανθούν καλύτερα ή να βγάλουν προς τα έξω μια εξωραϊσμένη εικόνα, δεν ήταν ποτέ αυτοί που θα δώριζαν χρήματα ούτως ή άλλως. Από την άλλη πλευρά, έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Τζόρτζταουν με τη συμμετοχή 2.000 ανθρώπων έδειξε πως όσοι δραστηριοποιούνται διαδικτυακά υπέρ φιλανθρωπικών σκοπών έχουν τις ίδιες πιθανότητες με τους υπόλοιπους να δωρίσουν χρήματα για τους σκοπούς αυτούς, αλλά και περισσότερες πιθανότητες να γίνουν εθελοντές. Σε κάθε περίπτωση, το βίντεο και η αφίσα της UNICEFΣουηδίας κάνουν ήδη θραύση – στο facebook.