[Εναλλακτικά] Οι δύο Αριστερές

ΕΚΑΤΟ χρόνια μοναξιάς – με την άδεια του Μάρκες – έχει περάσει η ελληνική Αριστερά μένοντας μακριά από την εξουσία. Με τον ΣΥΡΙΖΑ όμως να τσιμπολογάει πάλι στις δημοσκοπήσεις και την Κουμουνδούρου να έχει αέρα «ερχόμαστε», είναι επίκαιρη μια εκδρομή στη Λατινική Αμερική όπου η Αριστερά κυβερνά. Δεν είναι τυχαία η περιοδεία του Αλέξη Τσίπρα ή η επιστροφή του εκεί για την κηδεία του Ούγκο Τσάβες.

Αυτό που αξίζει να επισημάνουμε είναι αυτό που υπενθυμίζει ο αρθρογράφος των «Financial Times» Τζον Πολ Ράθμποουν με αφορμή τον θάνατο του Τσάβες. Λοιπόν, στη Λατινική Αμερική συνυπάρχουν δύο κυβερνώσες Αριστερές. Η μία είναι η Αριστερά της Βραζιλίας. Οπως υπενθυμίζει ο Ράθμποουν, η νυν Πρόεδρος της Βραζιλίας Ντίλμα Ρουσέφ ξεκίνησε από το αντάρτικο πόλεων και τον μαρξισμό και κατέληξε στις ιδιωτικοποιήσεις. Αυτή είναι η Αριστερά του πραγματισμού στον δρόμο του Λούλα. Στην ίδια γραμμή είναι το Περού, η Ουρουγουάη και, πιο πάνω, το Μεξικό και η Χιλή.

Δεν είναι όμως η μόνη Αριστερά που κυβερνά στη Λατινική Αμερική. Υπάρχει και μια άλλη λαϊκίστικη Αριστερά που πήρε τα ηνία στη Βενεζουέλα με τον Τσάβες, στη Βολιβία με τον Μοράλες, στον Ισημερινό με τον Κορέα και στην Αργεντινή με την Κριστίνα Κίρχνερ. Ο Τσάβες επηρεάστηκε ιδιαίτερα από την Κούβα του Φιντέλ, έχοντας βέβαια και το ατού του πετρελαίου. Η Αριστερά αυτή δεν δίστασε να τα βάλει με τους μεγάλους του πλανήτη, ιδίως τις ΗΠΑ· να αναστρέψει ιδιωτικοποιήσεις, όπως έκανε η Αργεντινή πετώντας έξω τους Ισπανούς της Repsol· και, κυρίως, να επιχειρήσει να εφαρμόσει ένα άλλο ριζοσπαστικό οικονομικό μοντέλο. Οι επικριτές λένε ότι το μοντέλο αυτό δεν λειτουργεί. Ακόμη και η πετρο-Βενεζουέλα έχει στραφεί στην Κίνα ψάχνοντας δάνεια 40 δισ. δολαρίων.

Βραζιλία  Ή Βενεζουέλα; Λούλα ή Τσάβες; Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στη δημόσια παρουσία του ο Τσίπρας επιλέγει έναν αριστερό ριζοσπαστισμό. Πίσω όμως από την κουρτίνα ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ και οι άνθρωποί του μπορεί να έχουν τις απόψεις τους, αλλά αναδεικνύονται πιο ρεαλιστές. Ζητούμενο δεν είναι η ανατροπή του συστήματος, όσο η διαχείρισή του· και τους τελευταίους έξι μήνες οι άνθρωποι του προέδρου, ιδίως το οικονομικό team, δεν έχουν φοβηθεί τις επαφές με την αγορά. Αντίστοιχα, οι κουβέντες του Τσίπρα – που μετά το Βερολίνο και την Ουάσιγκτον πήγε Λονδίνο – στο εξωτερικό έχουν αναγνωριστικό χαρακτήρα, αλλά, σε περίπτωση που τα σχέδια της Κουμουνδούρου για ανάληψη της εξουσίας ευδοκιμήσουν, αποτελούν περισσότερο προετοιμασία διαπραγμάτευσης παρά πρόγευση ρήξης. Μάλιστα. Το ερώτημα είναι πώς συμβιβάζονται οι προσδοκίες που καλλιεργεί η ριζοσπαστική δημόσια ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ με την προσγείωση στον ρεαλισμό. Αλλά αυτό δεν θα είναι κάτι που γίνεται πρώτη φορά.