Οταν τα καρέ γράφουν ιστορία

H Δύση της Ανατολής,
Θεσσαλονίκη 1870 – 1912,
τα χρόνια του μετασχηματισμού

Γιάννης Επαμεινώνδας, Ιωάννης Στεφανίδης

ΜΙΕΤ

Η πόλη που φέτος γιόρτασε τα 100 χρόνια από την απελευθέρωσή της αποκαλύπτεται μέσα από 250 επιστολικά δελτάρια, τα περισσότερα εκ των οποίων ανέκδοτα από τις συλλογές καρτ ποστάλ του Αγγελου Παπαϊωάννου και του Ελληνικού Λογοτεχνικαού και Ιστορικού Αρχείου. Στην πολυτελή έκδοση του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας, η πρώτη πιθανόν φωτογραφία της πόλης προ του 1870  άγνωστη έως τώρα από τη συλλογή Δέλλιου, το λιμάνι, τα σοκάκια, οι δρόμοι και οι λεωφόροι, τα δημόσια κτίρια και τα μνημεία της, τα σπίτια και τα καφενεία της, αλλά πάνω από όλα οι άνθρωποι με τα επαγγέλματα και τις συνήθειές τους συνθέτουν το ιδιαίτερο ψηφιδωτό της Θεσσαλονίκης από τα μέσα του 19ου αιώνα ώς τις αρχές του 20ού. Από την εποχή δηλαδή των πρώτων μεταρρυθμίσεων του οθωμανικού κράτους ώς την είσοδο του ελληνικού Στρατού, την ενσωμάτωση της Μακεδονίας στον ελληνικό χάρτη και την πυρκαγιά του 1917 που έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην εικόνα της πόλης. Μέσα από το γοητευτικό, ιστορικό και διδακτικό πανόραμα αυτής της δίγλωσσης έκδοσης (ελληνικά – αγγλικά) αναδεικνύεται ο παλιός και ο νέος κόσμος που προέκυψε από την αναμέτρηση της παράδοσης με την νεωτερικότητα και είχε ως πρωταγωνιστή τον πολυεθνοτικό πληθυσμό της – Εβραίους, Τούρκους, Ελληνες, Λεβαντίνους – και προβάλλεται η μεταλλασσόμενη Θεσσαλονίκη του 19ου αιώνα με φόντο τον ιστορικό περίγυρο της Ευρώπης. (Τιμή: 45 ευρώ)

Μέσα στα στενά σου τα σοκάκια

Επιμ. Θωμάς Κοροβίνης

Μεταίχμιο

Το μικρόσχημο λεύκωμα που επιμελήθηκε ο Θωμάς Κοροβίνης προσκαλεί τον αναγνώστη σε ένα σεργιάνι σε γνωστές και άγνωστες γωνιές της πόλης και παράλληλα ξεσκονίζει τη μνήμη του μέσα από παλιές φωτογραφίες και μαρτυρίες – λογοτεχνικές ή δημοσιογραφικές – αλλά καταγράφει και τραγούδια που την έχουν υμνήσει. Ακόμη συμπεριλαμβάνει συνταγές από την υπέροχη κουζίνα της, συνθέτοντας έτσι πολύπλευρα το ψηφιδωτό που αποτελεί την εικόνα της Θεσσαλονίκης. (Τιμή: 15,50 ευρώ)

Θεσσαλονίκη 1913 &1918

Ολκός – Musee Albert Kahn

Οι πρώτες έγχρωμες φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης με σκηνές από την καθημερινή ζωή των αρχών του αιώνα εναλλάσσονται με τις εικόνες των βυζαντινών μνημείων, του λιμανιού, των συνοικιών και των προσφύγων στο υλικό που προέρχεται από το γαλλικό Μουσείο Αλμπέρ Καν και παρουσιάζεται στη συγκεκριμένη (συν) έκδοση του 1999 με τον Ολκό. Τα ενδιαφέροντα και ιστορικής αξίας στιγμιότυπα συνοδεύουν τα κείμενα (ελληνικά, γαλλικά) των Ζαν Μποσολέ, Αλεξάνδρας Γερολύμπου, Βασίλη Παπακωνσταντίνου, Γεώργιου Βελένη και Βασίλη Κολώνα.  (Τιμή 67 ευρώ)

Γ. Σκαλτσογιάννης, Β. Αναστασόπουλος

ΕΛΤΑ

Αγνωστες πτυχές από τις μάχες των Βαλκανικών Πολέμων αποκαλύπτονται μέσα από εκατό ιστορικά έγγραφα – από απόρρητες εκθέσεις του πολέμου πληροφοριών έως χειρόγραφες επιστολές, χάρτες, εκθέσεις και σχεδιαγράμματα – που προέρχονται από το αρχειακό υλικό της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού και βλέπουν πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας. Τα πρωτότυπα έγγραφα μαζί με πλούσιο επεξηγηματικό υλικό παρουσιάζονται στη δίγλωσση έκδοση (ελληνικά – αγγλικά) που εκδίδεται με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό ετών από την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων, από δύο ιστορικούς της αρμόδιας διεύθυνσης και συνοδεύεται από ειδικό φυλλαράκι τεσσάρων γραμματοσήμων με σπάνιες σφραγίδες της εποχής.

Κοζάνη, οδοιπορικό στον χρόνο

Ιωάννης Τσιομπάνος

Ανω και Κάτω Τελεία  

Εναν αιώνα από την απελευθέρωσή της δεν γιορτάζει μόνο η Θεσσαλονίκη αλλά και η Κοζάνη και γιορτάζει με ένα λεύκωμα γεμάτο παλαιές φωτογραφίες και καρτ ποστάλ που προσκαλούν τον αναγνώστη σε ένα ταξίδι στην Ιστορία. Περισσότερα από 400 στιγμιότυπα παρουσιάζουν στιγμές της καθημερινότητας αλλά και σημαντικές για τη ζωή της πόλης, η διαδρομή της οποίας αποκαλύπτεται μέσα από τα κείμενα του πολιτικού τέκνου της πόλης και άλλοτε υπουργού Μιχάλη Παπακωνσταντίνου, από το 1897 έως το 1981.

Κείμενα, Επιμ. Ιφιγένεια Βογιατζή,
Νίκη Μαρκασιώτη, Μπέτυ Χωριανοπούλου

Ιστορική Εθνολογική Εταιρεία

Στην οδό Ευαγγελιστρίας κυκλοφορούν βοσκοί με τα κοπάδια τους και οι μετακινήσεις στη Βερανζέρου γίνονται με γαϊδουράκια. Η Πλατεία Ομονοίας περιβάλλεται από Μούσες που κάθονται σε στύλους. Είναι στιγμιότυπα από την Αθήνα των αρχών του 20ού αιώνα. Νοσταλγικές εικόνες που χάθηκαν ανεπιστρεπτί και περιλαμβάνονται στα 650 καρέ – επωνύμων αλλά και ερασιτεχνών φωτογράφων – τα οποία βγαίνουν, πρώτη φορά τα περισσότερα, από το πλούσιο φωτογραφικό αρχείο της Ιστορικής Εθνολογικής Εταιρείας και αποκαλύπτουν την αγνώριστη Αθήνα σε καθημερινές αλλά και επίσημες στιγμές της, σε μια μνημειακή έκδοση που κυκλοφορεί με την υποστήριξη της Περιφέρειας Αττικής. (Τιμή 90 ευρώ)

Μαρία Βασιλάκη

Ιδρυμα Βαρώνου Μιχαήλ Τοσίτσα

Πέντε αιώνες, από τον 15ο έως και τον 20ό Αι. – καλύπτουν οι 66 εικόνες της συλλογής Ευάγγελου Αβέρωφ, που στεγάζονται στο Αρχοντικό Τοσίτσα στο Μέτσοβο. Εργα με σπουδαίες υπογραφές όπως των Θεόδωρου Πουλάκη και Εμμανουήλ Τζάννε παρουσιάζονται δίπλα σε εικόνες με πρωτότυπη θεματογραφία όπως εκείνη με τον Αγιο Γεώργιο τον Εξ Ιωαννίνων με το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνος, του 19ου αιώνα, σε μια πολυτελή και εμπεριστατωμένη έκδοση, που απευθύνεται τόσο στο επιστημονικό κοινό όσο και στους φιλότεχνους.

Χρήστος Μπουλώτης

Polaris για την Τράπεζα Πειραιώς

Από το λατρεμένο των παιδιών λούτρινο αρκουδάκι Τέντι Μπέαρ που πήρε το όνομά του από τον αμερικανό πρόεδρο Θίοντορ Ρούσβελτ έως τις αυτοσχέδιες κούκλες που έφτιαχνε ο νομπελίστας ποιητής Γεώργιος Σεφέρης, τα παιχνίδια και η πλούσια και στο ευρύ κοινό άγνωστη ιστορία τους αποκαλύπτονται μέσα από τα γοητευτικά κείμενα του αρχαιολόγου, συγγραφέα Χρήστου Μπουλώτη, με αφορμή την παρουσίαση της προσωπικής του συλλογής παιχνιδιών που αποτελούν τη μαγιά για το σχετικό μουσείο που οραματίζεται στην πατρίδα του, τη Λήμνο.  (Δεν κυκλοφορεί ακόμα στο εμπόριο)

Προσεχώς

Αφίσες και σχέδια για τον κινηματογράφο
του Γιώργου Βακιρτζή

Ιτανός

Με παρέλαση αστέρων, από τη Μέρλιν Μονρό έως την Αλίκη Βουγιουκλάκη, μοιάζει το λεύκωμα που επιχειρεί να μας μυήσει στον μαγικό κόσμου του Γιώργου Βακιρτζή, του καλλιτέχνη που δημιούργησε τις γιγαντοαφίσες των κινηματογράφων επί 25 χρόνια. Μέσα από τα κείμενα των Νίκου Κούνδουρου, Ειρήνη Οράτη, Δημήτρη Αρβανίτη και Χρήστου Μαργαρίτη και τις άγνωστες στο ευρύ κοινό μακέτες του σπουδαίου δημιουργού, ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να ανακαλύψει πώς από μια μικρή ασπρόμαυρη φωτογραφία γεννιόνταν οι εντυπωσιακές διαφημιστικές αφίσες στις προσόψεις των κινηματογράφων και να παρακολουθήσει τη διαδρομή, από τα σκίτσα έως την τελική εικόνα κάτω από τα φώτα των κεντρικών αιθουσών της Αθήνας. (Τιμή 90 ευρώ)

Κων/νος Τσάκος, Μαρία Βιγλάκη – Σοφιανού

Ιδρυμα Λάτση

Πλούσιο, γοητευτικό, γεμάτο εκπληκτικές φωτογραφίες το φετινό λεύκωμα του Ιδρύματος Λάτση μάς ταξιδεύει στο νησί που γέννησε τους πρώτους θαλασσοπόρους, οι οποίοι έφτασαν μέχρι τα πέρατα του τότε γνωστού κόσμου και αποτέλεσε αγαπημένο θέρετρο του Αντώνιου και της Κλεοπάτρας. Από τα πρώτα χρόνια που κατοικήθηκε, περί το 5000 π. Χ., έως τη ρωμαϊκή εποχή η Σάμος αποκαλύπτεται μέσα από τα αρχαιολογικά ευρήματα των δύο μουσείων της, στο Βαθύ και στο Πυθαγόρειο, ενώ μέσα από τα κατατοπιστικά κείμενα ο αναγνώστης μαθαίνει όχι μόνο τις λαμπρές στιγμές και τις περιπέτειες των κατοίκων της, αλλά και τα σπουδαία έργα που άφησαν πίσω τους, όπως ο εντυπωσιακός ημιτελής ναός της πολιούχου Ηρας ή το Ευπαλίνειο Ορυγμα, ένα από τα σπουδαιότερα τεχνικά έργα της αρχαιότητας. Το λεύκωμα δεν πωλείται, αλλά το περιεχόμενο της έκδοσης διατίθεται στην ιστοσελίδα http: //www. latsis – foundation. org

Αντώνης Κάλφας, Νίκος Γραίκος,
Κλέαρχος Γώττας

Οργανισμός Φεστιβάλ Ολύμπου

«Η ζωή αρχίζει στα 40», λέει η λαϊκή ρήση και το περιφερειακό μεν αλλά διόλου ασήμαντο Φεστιβάλ Ολύμπου γιορτάζει τα τεσσαρακοστά του γενέθλια με μια αφιερωματική έκδοση γεμάτη παραστάσεις, συναυλίες και εικαστικά γεγονότα, προγράμματα και φωτογραφίες που ανά δεκαετία θυμίζουν στους παλαιότερους και εξηγούν στους νεότερους πώς γεννήθηκε το φεστιβάλ στην καρδιά της Πιερίας. Πυρήνας του, το αρχαίο θέατρο του Δίου.Παρελαύνουν από τον Μάνο Κατράκη έως τον Θανάση Βέγγο, από τον Χατζιδάκι έως τον Θάνο Μικρούτσικο και από τη Μίλβα έως τη Λουθ Καζάλ.

Γιώργος Ανωμερίτης

Μίλητος

Μία μονογραφία αφιερωμένη στους έλληνες ναυτικούς με θέμα τον «ωραιότερο ναό της νέας πόλης του Πειραιά». Δημιουργία του αρχιτέκτονα που σχεδίασε και το Δημοτικό Θέατρο της πόλης, του Ιωάννη Λαζαρίμου, ο Αγιος Νικόλαος άρχισε να χτίζεται το 1881 και παρουσιάζεται αναλυτικά ως προς την κατασκευή και την ιστορία του αλλά και σε σχέση την πορεία του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας, μέσω όχι μόνο των κειμένων αλλά και των ιστορικών και σύγχρονων φωτογραφιών (Τιμή 25 ευρώ).

Ιδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή

Σημαντικός ζωγράφος και μπον βιβέρ – ήταν τρισέγγονος του πρωθυπουργού Δημητρίου Βούλγαρη, δισέγγονος του δημάρχου Πατρών Δημητρίου Πατρινού, απόγονος του παράγοντα της Ελληνικής Επανάστασης Λάζαρου Κουντουριώτη και γιος του ζωγράφου Περικλή Βυζάντιου – ο Ντίκος Βυζάντιος αναδεικνύεται μέσα από την τρίγλωσση έκδοση (ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά) που σχεδίασαν ο Αλέξης Βερούκας και η Βασιλική Καρμίρη. Το πλούσιο έργο του μαζί με στιγμιότυπα από τη ζωή του – όπως οι φωτογραφίες εγκαινίων του με τη Σοφία Λόρεν ή τη βασίλισσα Φρειδερίκη – πλαισιώνουν τα κατατοπιστικά κείμενα που υπογράφουν ανάμεσα σε άλλους οι Μισέλ Φουκό, Ευγένιος Ιονέσκο και Ζαν Πολ Αρόν και αναδεικνύουν τις τρεις περιόδους της ζωγραφικής του. (Τιμή 60 ευρώ)