Κινεζικό Νομπέλ με μπόλικο… σκόρδο

Φέτος η κινεζική λογοτεχνία απέκτησε δεύτερο νομπελίστα: τον 57χρονο Μο Γιαν. Εναν συγγραφέα που γράφει με ρυθμό πολυβόλου, έχει σχέση αγάπης – μίσους με το Κομμουνιστικό Κόμμα και παραδίδει πεζά με παλαιικά στοιχεία αλλά και σύγχρονη δομή. Στα βιβλία του η παραδοσιακή ηθική πλακώνει τις μάζες, η εξουσία τσακίζει τους άκακους και τους καλοπροαίρετους, πολλές προτάσεις περιγράφουν εκκρίσεις, πόνους, οσμές, καθώς και διαβαθμίσεις της πείνας και της δίψας. Από την άλλη, ο Μο Γιαν χειρίζεται άνετα πολλές οπτικές γωνίες, σπάει όποτε θέλει τη γραμμικότητα της αφήγησης, ρέπει στο παραλήρημα και στις εκρήξεις πάθους. Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο κινούνται και «Οι μπαλάντες του σκόρδου», που εκδόθηκαν στην Κίνα το 1988 και απαγορεύτηκαν μετά τα γεγονότα στην Πλατεία Τιενανμέν. Το μυθιστόρημα εκτυλίσσεται το 1987 στην Κομητεία του Παραδείσου, όπου το καθεστώς επιβάλλει στους αγρότες την καλλιέργεια σκόρδου, οι γυναίκες παντρεύονται με συνοικέσιο, οι δειλοί τρώνε ξύλο από τους δυνατούς και μόνο λίγοι από τους τελευταίους έχουν φιλενάδα στη ζούλα. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτή την τόσο υποταγμένη περιοχή η υπακοή έχει όρια: όταν οι Αρχές αρνούνται να αγοράσουν τη σοδειά, οι ντόπιοι καίνε το κυβερνείο, συγκρούονται με τον Στρατό και στο τέλος οι πρωταγωνιστές της εξέγερσης καταδικάζονται να σαπίσουν στη φυλακή.

Μο Γιαν
Οι μπαλάντες
του σκόρδου
Μτφ. Μιχάλης Μακρόπουλος
Καστανιώτης