Ανώριμη δημοκρατία η αμερικανική. Και ακόμη πιο ανώριμοι οι πολιτικοί της. Ακουσα, εννοείται, όπως οι απανταχού Ελληνες, τον νικητήριο λόγο του υποψηφίου μας, του κ. Ομπάμα. Ακουσα όμως και τον αντίπαλό μας, τον κ. Ρόμνεϊ, ο οποίος από ό,τι φαίνεται δεν κατάλαβε πως οι συχνές απαξιωτικές αναφορές στη χώρα μας του κόστισαν την προεδρία. Απειλούσε συνεχώς το εκλογικό του κοινό πως, αν δεν εκλεγεί, οι ΗΠΑ θα γίνουν σαν την Ελλάδα, μη λαμβάνοντας υπόψη του πως, όπως αποδείχτηκε, πολλοί Αμερικανοί εντέλει θέλουν η χώρα τους να γίνει σαν τη δική μας. Δεν μπορείς, σε έναν δημοκρατικό αγώνα, να επιτίθεσαι στα πανάρχαια πρότυπα της δημοκρατίας, εκεί όπου οι πολίτες ψήφιζαν όταν οι υπόλοιποι σκαρφάλωναν στα δέντρα, μην τα λέμε αυτά, είναι γνωστά τοις πάσι. Τον άκουσα προσεκτικά τον κ. Ρόμνεϊ για να δω αν, εντέλει, πήρε το μάθημα. Ομως ο άνθρωπος φαίνεται ότι δεν κάνει για πολιτικός.
Κατ' αρχάς, αν και ηττημένος, δεν ανέβηκε πάνω στο βήμα μουτρωμένος, ως είθισται στις υγιείς δημοκρατίες σαν τη δική μας. Χαμογελούσε υποκριτικά και στη συνέχεια άρχισε να λέει διάφορα, προφανώς για να κρύψει την οργή του. Είπε, ας πούμε, ότι προσεύχεται για να μπορέσει ο νέος Πρόεδρος να καθοδηγήσει επιτυχώς τη χώρα. Και σε μια τέτοια στιγμή, όταν, κανονικά, το εκλογικό κοινό του ηττημένου περιμένει να τον ακούσει να υπόσχεται πως ο ίδιος θα κάνει ό,τι μπορεί για να μην αφήσει τον νικητή να καταστρέψει τη χώρα, αυτός απευθύνθηκε στους δασκάλους και στους καθηγητές. Τους ζήτησε να εμπνέουν τα παιδιά τους με το πάθος της μάθησης και της έρευνας. Δεν ξέρω ποια άποψη έχει η αμερικανική OLME για τη στυγνή αυτή παρέμβαση στο διδακτικό έργο, όμως αυτό δεν έχει σημασία. Υποθέτω ότι από αύριο θα ξεκινήσουν τις κινητοποιήσεις. Σημασία, αντιθέτως, έχει ότι τον άκουγες να μιλάει τόσο θετικά που αναρωτιόσουν γιατί αυτός ο άνθρωπος θέλησε να κατέβει υποψήφιος, να ξοδέψει τόσα χρήματα και να κάνει τόση φασαρία.
Αλγεινή εντύπωση για το ποιόν του μου προκάλεσε το γεγονός ότι δεν ζήτησε εκ νέου εκλογές. Λες και δεν ξέρει ότι σε μια αληθινή δημοκρατία ο προεκλογικός αγώνας ξεκινάει από την ώρα που ανοίγουν οι κάλπες. Αλλιώς οι πολίτες πρέπει να περιμένουν τέσσερα χρόνια για να ξαναδούν κάλπες, με αποτέλεσμα να είναι αναγκασμένοι να ασχολούνται με αλλότρια, όπως οι δουλειές τους φερειπείν, αντί να τρέχουν για το κοινό καλό και τη λαϊκή ετυμηγορία. Οσο για τον τρόπο με τον οποίο μεταχειρίστηκε τη «λαϊκή ετυμηγορία», δεν περίμενα τίποτε καλύτερο από έναν εύπορο πρώην επιχειρηματία ο οποίος είναι και Ρεπουμπλικανός. Πού να τολμήσει να πει ότι η πραγματική πολιτική γίνεται με τους κοινωνικούς αγώνες και όχι στα Κογκρέσα και στις Γερουσίες.
Ανώριμη δημοκρατία η αμερικανική. Υποθέτω ότι σε μερικούς αιώνες από σήμερα θα αποκτήσει την ωριμότητα της δικής μας και θα μάθει ότι η ουσία της δημοκρατίας είναι οι εκλογές και ότι όλα τα υπόλοιπα είναι απλώς για να καλύπτεται το μεσοδιάστημα, όσο πιο γρήγορα καλύπτεται δε, τόσο το καλύτερο.