…και πολύ χρήμα, πολλά ρίσκα, πολλή υποκρισία

Η ιστορία της πορνογραφίας, όπως προκύπτει από το «Λεξικό…», είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το προσωπικό ρίσκο, το χρήμα και την κοινωνική υποκρισία. Το πρόσημο που παίρνει εξαρτάται λοιπόν κάθε φορά από την κοινωνική συνείδηση και τους στόχους εκείνων που την υπηρετούν.

Οταν το 1992 η Μαντόνα φωτογραφίστηκε γυμνή σε σκηνές σικάτου πορνό (λ.χ. αυνανίζεται με έναν εσταυρωμένο) στο πολυτελές λεύκωμα «Σεξ», βρέθηκε να πρωταγωνιστεί σε ένα δικαστικό σίριαλ αλλά πούλησε ενάμισι εκατομμύριο αντίτυπα σε λίγες ημέρες. Στο Σαν Φερνάντο του Λος Αντζελες, τη λεγόμενη Κοιλάδα του Πορνό, είχαν συγκεντρωθεί 200 παραγωγοί ταινιών πορνό, οι οποίες έκαναν τζίρο 9-12 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο, ώσπου η νέα έξαρση του AIDS μετά το 2000 σταμάτησε το 75% της παραγωγής. Τότε βγήκαν στην επιφάνεια και οι συνθήκες εργασίας των γυναικών ηθοποιών, οι οποίες διακινδύνευαν και εξακολουθούν να διακινδυνεύουν την υγεία τους. Με πολύ μικρότερο ρίσκο αλλά και με πολύ μεγαλύτερα κέρδη πορεύτηκαν οι αμερικανοί εκδότες πορνοπεριοδικών, τα οποία πάντως ενεργοποίησαν την υπόθεση των συνταγματικών ελευθεριών κόντρα στη λογοκρισία ξεμπροστιάζοντας τα πουριτανικά σύνδρομα του κοινού, ώσπου να καταλήξουν εργαλεία του σύγχρονου μάρκετινγκ. Πρωταγωνιστές ο Χιου Χέφνερ, ο οποίος το 1953 δημιούργησε το «Playboy» (τζίρος 400 εκατ. δολάρια το 2004), και ο πολιτικά πιο ριζοσπαστικός Λάρι Φλιντ, ο οποίος το 1974 κυκλοφόρησε το «Hustler» (τζίρος 150 εκατ. δολάρια το 2003) και αργότερα στράφηκε στην πολιτική.

Στη Γηραιά Ηπειρο το ρίσκο που ανέλαβαν ορισμένοι ανεξάρτητοι εκδότες βιβλίων, παρότι αντιμετώπισαν διώξεις και ποινές, διέσωσε, ανέδειξε και διέδωσε από τον 18ο έως τα τέλη του 20ού αιώνα ένα πλήθος από έργα-διαμάντια της παραβατικής λογοτεχνίας (των Μποντλέρ, Βερλέν, Μπατάιγ, Ζενέ κ.ά.). Εργα που λειτούργησαν υπονομευτικά προς την καθεστηκυία τάξη και ανέδειξαν την κρίση ταυτότητας και τους φόβους των σύγχρονων κοινωνιών. Ο πιο τολμηρός στα μεταπολεμικά χρόνια και ο πιο καινοτόμος ήταν ο Ζαν Ζακ Ποβέρ. Αυτός κυκλοφόρησε το 1947 την πρώτη έκδοση των έργων του Μαρκήσιου ντε Σαντ μπαίνοντας σε μια δικαστική περιπέτεια που κράτησε οκτώ χρόνια, και το 1954 εξέδωσε το θεμελιακό μυθιστόρημα του μοντέρνου σαδομαζοχισμού: την «Ιστορία της Ο» της Πολίν Ρεάζ (ψευδώνυμο της Ντομινίκ Ορί) που από τη μια διώχθηκε για προσβολή των χρηστών ηθών και από την άλλη τιμήθηκε με το βραβείο Deux Magots…