Πιστεύεις στα θαύματα;

Αν αύριο το πρωί γινόταν ένα θαύμα. Αν ένας άγγελος γαλήνευε την προτεσταντική ψυχή του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και τον λύτρωνε από την εμμονή πως οι αμαρτωλοί πρέπει να καούμε στο πυρ της εξοντωτικής λιτότητας για να μετανοήσουμε προτού αποκτήσουμε δικαίωμα επιβίωσης. Αν κάτι σαν Αγιο Πνεύμα επιφοιτούσε στους ηγέτες της Ευρώπης και τους έδινε τη δύναμη να κάνουν όσα αυτονόητα συζητούν και αναβάλλουν – την τραπεζική ένωση, τα ευρωομόλογα, την επανακεφαλαιοποίηση των ζόμπι τραπεζών, τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης, με τίμημα έναν λίγο υψηλότερο πληθωρισμό. Κι αν η τρόικα, ως εκ θαύματος κι αυτή, δεχόταν ευτυχισμένη την υπόσχεση ότι του χρόνου ο ελληνικός προπϋπολογισμός θα κλείσει με πλεόνασμα, τα μάζευε και μας άφηνε στην ησυχία μας. Αν από θαύμα, δηλαδή, η κρίση γινόταν, αύριο το πρωί, πικρή ανάμνηση, τι θα είχε αλλάξει στη χώρα από εκείνα που θα έπρεπε να αλλάξουν, από εκείνα που μας οδήγησαν στη σημερινή δεινή θέση;

Η σύντομη απάντηση είναι: τίποτε.

Ρίξτε μια ματιά γύρω σας. Το ελληνικό κράτος πόσο άλλαξε μετά το 2009; Μπήκε λίγο στο πλύσιμο του Μνημονίου. Πληρώνει πολύ λιγότερο τους υπαλλήλους του, όλους αδιακρίτως, δικαίους και αδίκους, πολύτιμους και άχρηστους. Αλλά κατά τα άλλα είναι ίδιο και απαράλλαχτο. Ενας μη κυβερνήσιμος λαβύρινθος χιλιάδων επικαλυπτομένων αρμοδιοτήτων, χιλιάδων φορέων και υπηρεσιών δίχως σχέδιο και προορισμό, χωρίς ενιαίο κέντρο συντονισμού, χωρίς κατεύθυνση. Με υπαλλήλους που προσελήφθησαν δίχως κριτήρια και υπηρετούν δίχως αξιολόγηση. Με χιλιάδες νομικά πρόσωπα που κανείς ακόμη δεν έχει καταγράψει, κανείς δεν ξέρει γιατί υπάρχουν, πόσους απασχολούν και τι τους πληρώνουν. Με τα υπουργεία να διευθύνονται (τρόπος του λέγειν) από δωδεκάδες πολιτικών συμβούλων (80 άκουσα ότι έχει ένας υπουργός). Με μεταρρυθμιστικούς νόμους να μένουν μήνες τώρα νεκροί και ανεφάρμοστοι. Και με τις παλιές πελατειακές συνήθειες να αντιστέκονται σθεναρά.

Ρίξτε μια ματιά, ας πούμε, στην υπόθεση της ενοποίησης των εφοριών, όπου τοπικοί βουλευτές, δήμαρχοι, νομάρχες και μητροπολίτες κινητοποιούνται για να μην εφαρμοστεί η μνημονιακή υποχρέωση να κλείσει η εφορία Ανω Περδικούλας. Γιατί διαμαρτύρονται; Γιατί, όπως όλοι γνωρίζουμε, όσο η Ανω Περδικούλα έχει δική της εφορία, όλη η Ανω Περδικούλα θα ξέρει ότι για τον διορισμό του εφόρου μεσολάβησε ο τάδε ισχυρός τοπικός παράγοντας. Οταν, λοιπόν, ο έφορος με ακουμπήσει, δεν έχω παρά να βρω μέσον που να με συνδέσει με τον διορίσαντα πολιτευτή και να τον πείσω να κάνει το κρίσιμο τηλεφώνημα: «Ασ’ τον αυτόν, είναι δικός μου…»

Ρίξτε μια ματιά και στην ιλαροτραγωδία της λίστας Φαλσιανί (ή Λαγκάρντ). Τι συνέβη στη Γαλλία – απ’ όπου παρέλαβε το ελληνικό Δημόσιο την επίμαχη λίστα; Ενα βράδυ του Δεκεμβρίου του 2009 ο αρμόδιος υπουργός Οικονομικών (της κυβέρνησης Σαρκοζί, σημειώνω, μιας κυβέρνησης υπερβολικά φιλικής προς τους πλούσιους ανθρώπους) εμφανίστηκε στην τηλεόραση και είπε: «Εφθασε στα χέρια μου μια λίστα με 3.000 ονόματα Γάλλων που έχουν, όλοι μαζί, καταθέσεις 3 δισ. σε ελβετικές τράπεζες. Οσοι συμπολίτες μας το επιθυμούν μπορούν, μέσα στις επόμενες ημέρες, να σπεύσουν σε ένα ειδικό, εμπιστευτικό γραφείο της Εφορίας και να τακτοποιήσουν τυχόν οφειλές τους από αδήλωτα εισοδήματα και θα τους συγχωρήσουμε. Οι υπόλοιποι θα ελεγχθούν…». Μέσα σε λίγες ημέρες η Εφορία είχε εισπράξει πολλά εκατομμύρια ευρώ και κανείς ποτέ δεν έμαθε ποιοι ήταν, αν τα ονόματά τους ήταν πράγματι στην επίμαχη λίστα, ούτε καν αν η λίστα υπήρχε στ’ αλήθεια.

Στην Ελλάδα, αντιθέτως, κανείς δεν ενόχλησε τους ενδεχόμενους φοροφυγάδες. Η λίστα χάθηκε σε βαθιές τσέπες. Το δημόσιο ταμείο δεν εισέπραξε ούτε λεπτό. Αλλά είχαμε την ευχαρίστηση να δούμε τα ονόματα των φερομένων ως καταθετών δημοσιευμένα. Πτωχοί σε δημόσια έσοδα, αλλά χορτασμένοι από κουτσομπολιό. Και βέβαιοι ότι στα χρόνια του Μνημονίου η λευκή οικονομία μπορεί να αργοπεθαίνει, η μαύρη, αφορολόγητη οικονομία, αντιθέτως, ανθεί ανενόχλητη.

Αν αύριο το πρωί, λοιπόν, από θαύμα, η κρίση τελείωνε, τι στ’ αλήθεια θα είχε αλλάξει στη χώρα; Πόσα βήματα θα είχε κάνει προς τη λύση του πραγματικού, του πολιτικού δηλαδή, προβλήματός της;