Γλώσσα δηκτική

Διαβάζοντας το «Μίλησε μνήμη» ο αναγνώστης θα καταλάβει αμέσως γιατί ο συγγραφέας της «Λολίτας», της «Αληθινής ζωής του Σεμπάστιαν Νάιτ», του «Πνυν», της «Χλωμής φωτιάς», της «Αντα» κ.ά. έβαλε πολύ ψηλά τον πήχη για το λογοτεχνικό είδος της αυτοβιογραφίας… Αλλά και θα αναγνωρίσει την αυτοπεποίθηση και τη δυσανεξία του συγγραφέα, στα σχόλιά του για διάφορα ιερά τέρατα. Ο Φρόιντ είναι ένας «βιεννέζος κομπογιαννίτης» που «οδεύει κλεισμένος σε διανοητικό βαγόνι τρίτης θέσης, περιδιαβάζοντας στο αστυνομικό κράτος της σεξουαλικής μυθολογίας». Η ποίηση του Ελιοτ είναι «κοινότοπη» και δικαιολογεί όσους τον αποκαλούν «Ουόλις Σίμσον της αμερικανικής λογοτεχνίας». Ο εμιγκρές νομπελίστας Ιβάν Μπούνιν είναι αναστατωμένος και φθονερός επειδή δεν μπορεί να διαχειριστεί τα γηρατειά του κ.ο.κ. Ο Ναμπόκοφ αποστρέφεται τις «ντοστογιεφσκικές εξομολογήσεις» και απαξιώνει τους μεγάλους Γάλλους Σταντάλ, Μπαλζάκ, Ζολά, ενώ συγκινείται από τον Προυστ. Και… πλέκει το εγκώμιο του εαυτού του στα νιάτα του! Ηταν «ο πιο μοναχικός και ο πιο υπερφίαλος» από τους νέους συγγραφείς που γέννησε η εξορία. «Τα πάντα σ’ αυτόν ήταν καμωμένα για να ερεθίζουν τις συμβάσεις της ρωσικότητας», το ύφος του ήταν «ασυνήθιστο» και «η πραγματική ζωή των βιβλίων του κυλούσε μέσα στα σχήματα του λόγου του».