Εσπασε τους αλγόριθμους της Ιστορίας

Η πρώτη του βουτιά στη θάλασσα της λογοτεχνίας ήταν στις αρχές του αιώνα που διανύουμε και λεγόταν «Τούρινγκ» – από το όνομα του ιδρυτή της πληροφορικής. Η συγγραφή αυτού του μυθιστορήματος τον βοήθησε να διακρίνει καθαρότερα την αγάπη του για την αφήγηση ιστοριών καθαυτή. Μέχρι τότε, ήξερε σίγουρα ότι του άρεσε να μιλάει για μαθηματικά και πληροφορική και ότι η αφήγηση ιστοριών έχει ισχυρό διδακτικό αποτέλεσμα -ισχυρότερο από τη διδασκαλία μέσω λογικών επιχειρημάτων.

Λίγα χρόνια αργότερα ο Χρίστος Παπαδημητρίου, καθηγητής Πληροφορικής του καλιφορνέζικου Μπέρκλεϊ – και παλιότερα του Χάρβαρντ, του ΜΙΤ, του Στάνφορντ -, μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ, γνώρισε μια λογοτεχνική επιτυχία αναπάντεχα μεγάλη, εφάμιλλη των άλλων ακαδημαϊκών του επιτυχιών. Το «Logicomix», που έγραψαν μαζί με τον Απόστολο Δοξιάδη, κυκλοφόρησε από τον Bloomsbury και γνώρισε τεράστια διεθνή επιτυχία, τέτοια που πολλά χρόνια είχε να δει ελληνικό βιβλίο.

Σήμερα, ο «γκουρού της πληροφορικής», όπως τον αποκαλούν, ξαναχτυπά: αυτή τη φορά, με ένα φιλόδοξο μυθιστόρημα-ποταμό πεντακοσίων σελίδων, που αφηγείται, χωρίς να είναι σάγκα, την ιστορία τουλάχιστον τριών γενεών και μαζί τη σύγχρονη ελληνική ιστορία σε κάποιες κρίσιμες στιγμές της. Είναι μυθιστόρημα που κινείται με άνεση και πειστικότητα στο σήμερα, στην εποχή της δικτατορίας, στην Κατοχή και τον Εμφύλιο αλλά και πολύ πιο πριν, στην περίοδο της Επανάστασης του 1821!

Οι έννοιες άλλωστε της επανάστασης και της «Ανεξαρτησίας» – που είναι και ο τίτλος του βιβλίου – αναδεικνύονται σε διαρκή αιωρούμενα ερωτηματικά στις σελίδες του βιβλίου, που προσπαθεί να περιγράψει και να κατανοήσει τόσο την κοινωνία των οπλαρχηγών – και τα ποικίλα κίνητρά τους – όσο και τα μεγάλα κινήματα του 20ού αιώνα, στις πιο μαζικές αλλά και στις πιο ακραίες εκδοχές τους. Μαζί με τα πολιτικά, δεν λείπουν και τα μεγάλα ερωτικά πάθη, που γεννιούνται σε συνθήκες παρανομίας. Οσο για τα μαθηματικά, υπάρχουν αυτή τη φορά μόνο για να υπενθυμίσουν, αυτοσαρκαστικά, τη ταυτότητα του συγγραφέα: ο αφηγητής λέγεται Χρήστος Π. και είναι αποτυχημένος μαθηματικός, ενώ η μητέρα του είναι χάκερ, πρώην ιστορικό στέλεχος του «αντάρτικου πόλεων»!

Το βιβλίο που γράφτηκε στα αγγλικά και αναμένεται η έκδοσή του σε κάποιον από τους μεγάλους εκδοτικούς οίκους των ΗΠΑ, έχει να παρουσιάσει και άλλες εκπλήξεις. Μία είναι ότι σε κάποιο σημείο του μιλάει ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης σε πρώτο πρόσωπο. Κάτι καθόλου άσχετο με την αρκαδική καταγωγή του συγγραφέα, του οποίου οι πρόγονοι υπήρξαν κοντοχωριανοί των Κολοκοτρωναίων.

Η μεγαλύτερη όμως έκπληξη είναι ότι ο αφηγητής είναι μισός Τσιγγάνος. Είναι ίσως η πρώτη φορά στην πρόσφατη ελληνική λογοτεχνία που ένα μυθιστόρημα αναδεικνύει με τόση ανθρωπιά και τρυφερότητα το ζήτημα των Ρομά, που συνήθως παραμένουν στο λογοτεχνικό όπως και στο κοινωνικό περιθώριο.

Στο βάθος, αθέατος πρωταγωνιστής και συνδετικός κρίκος του βιβλίου η όμορφη Πύλος, από τότε που λεγόταν Ναυαρίνο, μέχρι σήμερα.