Πρόσκληση σε ένα ταξίδι συσχετισμών

Ο συνδυασμός του βιβλιοφιλικού πάθους με την ιστορική γνώση και ευαισθησία βρήκαν στο πρόσωπο του Φίλιππου Ηλιού τον ιδεώδη συνεχιστή λαμπρών βιβλιογραφικών επιδόσεων, λόγου χάριν της ενδεκάτομης «Bibliographie Hellenique» του Emile Legrand (βιβλιοπαραγωγή πέντε αιώνων: 1476-1790). Με αλλεπάλληλα και συντονισμένα δημοσιεύματα ήδη από τη δεκαετία του 1970, πιστεύοντας στη διπλή διάσταση του βιβλίου ως φορέα ιδεών και ως εμπορεύματος, ο Ηλιού αξιοποίησε τις κεκτημένες γνώσεις και προώθησε, αναβάθμισε τη βιβλιογραφική μελέτη σε αναπόσπαστο τμήμα της κοινωνικής ιστορίας.

Οπως επεσήμαινε, «η βιβλιογραφία δεν είναι σκοπός• είναι μέσο για να συλλάβουμε μέσα από αυτήν, στηριγμένοι και στα πορίσματά της, την ιστορία του βιβλίου στις πολλαπλές του εκφάνσεις».

Ωριμος καρπός αυτών των αναζητήσεων υπήρξε η εμφάνιση το 1997 του πρώτου τόμου της «Ελληνικής Βιβλιογραφίας του 19ου αιώνα. 1801-1818». Ο τόμος αυτός συνοδεύει την τωρινή έκδοση σε CD. Μετά τον θάνατό του (2004), μετονομασμένη σε «Βιβλιολογικό Εργαστήρι “Φίλιππος Ηλιού”» και ενταγμένη στα προγράμματα του Μουσείου Μπενάκη, η κυψέλη αυτή, με επικεφαλής την ακούραστη Πόπη Πολέμη, συνεχίζει την υλοποίηση των αρχικών στόχων. Ο δεύτερος τόμος είναι μια πρόσκληση σε ένα ταξίδι συσχετισμών, υποσχέσεων, γόνιμων υποθέσεων εργασίας.