Μας δείχνουν την έξοδο…

Εκ πρώτης όψεως είναι το ερώτημα: Η σωτηρία της Ελλάδας (σωτηρία οικονομική, πολιτική, πολιτιστική, σωτήρια παραμονή όχι τόσο εντός ευρώ όσο εντός ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου και δυτικού πολιτισμού) εξαρτάται ακόμη από την Ελλάδα; Ή, αντίθετα, καμιά εθνική προσπάθεια εκ μέρους μας δεν μπορεί πλέον να ανατρέψει ούτε να αναστρέψει μια δρομολογημένη διαδικασία και ένα διαμορφωμένο κλίμα που είναι νομοτελειακά προορισμένα να μας οδηγήσουν εκτός ευρωζώνης, ευρωθεσμών και ευρωπαϊκού τρόπου ζωής;

Κατ’ άλλη διατύπωση: οι κυβερνήσεις των δημοσιονομικά ενάρετων ευρωπαϊκών χωρών, ιδίως δε όσες εξ αυτών έχουν να αντιμετωπίσουν εκλογικές συγκυρίες στο εγγύς μέλλον, μπορούν να πορευτούν προς τις κάλπες με κεντρική θέση τη συνέχιση της στήριξης μιας χώρας με απόλυτα αρνητική στερεοτυπική εικόνα στις εθνικές τους κοινές γνώμες; Ή, αντίθετα, οι κίνδυνοι για το κοινό νόμισμα που θα δημιουργούσε μια ελληνική άτακτη χρεοκοπία, συνεπαγόμενη έξοδο της χώρας μας από το ευρώ, είναι τόσο μεγάλοι ώστε τα υπεύθυνα κυβερνητικά και οικονομικά επιτελεία των υπερδυνάμεων της Ενωσης να προτιμούν για να την αποτρέψουν να αναλάβουν ένα τεράστιο πολιτικοεκλογικό κόστος, δίνοντάς μας μια έσχατη ευκαιρία; (Γιατί, πράγματι, όσες προπαρασκευαστικές ενέργειες κι αν έχουν γίνει για να καταστεί διαχειρίσιμη η έξοδός μας, ποιος μπορεί με ακρίβεια να προεκτιμήσει τις συνέπειες μιας ψυχολογίας πανικού που ενδεχομένως θα καταλάβει τους καταθέτες στις λοιπές οικονομικά αδύναμες χώρες της ευρωζώνης; Επιπλέον, δεν θα περιορίζονται αποκλειστικά στον οικονομικό τομέα οι συνέπειες: το ευρώ δεν είναι μόνο νόμισμα, είναι και παράγων δημιουργίας κοινής ευρωπαϊκής συνείδησης).

Προσωπικά φοβάμαι ότι το θέμα μάλλον έχει κριθεί υπέρ του Grexit. Ας υποθέσουμε ωστόσο, για την οικονομία της συζήτησης, πως όχι μόνο παραμένει ανοικτό, αλλά και πως ισχύει το αισιόδοξο σενάριο. Οτι, δηλαδή, οι υποστηρικτές της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης δεν έχουν ακόμη οριστικά ηττηθεί, ότι οι οπαδοί της τιμωρητικής στάσης, που θα λειτουργήσει ως παράδειγμα για τους λοιπούς δημοσιονομικά ατάσθαλους της ευρωπεριφέρειας, δεν έχουν τελεσίδικα θριαμβεύσει και ότι μπορούμε εισέτι να ελπίζουμε σε μια περαιτέρω ευνοϊκή μεταχείριση, εφόσον βέβαια στο μέλλον είμαστε συνεπείς και αψεγάδιαστοι. Υπάρχουν, άραγε, οι εσωτερικές πολιτικές προϋποθέσεις ώστε να τηρήσουμε την άμεμπτη εκείνη στάση που θα διατηρούσε τις όποιες ελπίδες μας ζωντανές; Ας δούμε πόσα φορτία κουβαλάμε.

Τη ΝΔ την κυνηγάει το παρελθόν του ηγέτη της, που έχει απελπιστικά διογκώσει και ενδυναμώσει τις – εντός και εκτός κόμματος – φωνές του λαϊκισμού.

Τη σημερινή ηγεσία του ΠΑΣΟΚ τη φοβίζει πλέον κυρίως το μέλλον, γιατί το αντάρτικο της εκσυγχρονιστικής πτέρυγας -Λοβέρδου κ.λπ. – υποχρεώνει τον Βενιζέλο σε λεπτές και ελάχιστα συνεκτικές κινήσεις ισορροπίας, οι οποίες μάλλον δεν ενδυναμώνουν την κυβέρνηση που στηρίζει.

Η ΔΗΜΑΡ είναι κόμμα που δεν ανήκει πουθενά, ούτε στη λογική ούτε στον παραλογισμό, και ως εκ τούτου η προστιθέμενη αξία που παρέχει, διά της διεύρυνσης προς τα αριστερά της κυβερνητικής πλειοψηφίας, ελαχιστοποιείται δραματικά. Επιπρόσθετα, είναι μικρές οι πιθανότητες να παραμείνει επί μακρόν κυβερνητική δύναμη.

Για τον ΣΥΡΙΖΑ η «συνεισφορά» του στη διεθνή μας αξιοπιστία είναι ακόμη σημαντικότερη. Οι «οικονομολόγοι» του Λαφαζάνης και Στρατούλης ζητούν την… κατατρομοκράτηση της Ευρώπης με τη χρεοκοπία μας… Η συνταγματολόγος του Ιφ. Καμψίδου ανακαλύπτει συνταγματικά ερείσματα για τη μονιμότητα των συμβασιούχων του Δημοσίου στο γεγονός πως οι ίδιοι(!) έχουν σχετική… βούληση και πεποίθηση. Ο δε ηγέτης του διαθέτει εναλλακτικό σχέδιο στην ευρωπαϊκή μας παρουσία, το οποίο ωστόσο δεν αποκαλύπτει στους ψηφοφόρους (…για να μην το μάθουν οι ξένοι).

Το συνδικαλιστικό κίνημα, από την άλλη, έχει προ πολλού υποκαταστήσει στον διεκδικητικό ρεαλισμό τον τραμπουκοειδή φωτοπουλισμό και τον κανιβαλικό πολυζωγοπουλισμό.

Οσον δε αφορά την κοινωνία, αυτή κι αν είναι που δεν υποστέλλει τις σημαίες. Με την τύπου Υδρας παλλαϊκή δυναμική στήριξη της φοροκλοπής δείχνει καθηλωμένη στις εποχές που ετιμωρούντο διά… χέσεως τα κρατικά όργανα, τα οποία επιχειρούσαν την τήρηση της νομιμότητας. Με το μήνυμα προς τα έξω να εκπέμπεται, βέβαια, κραυγαλέο.

Συμπέρασμα: Το ζήτημα, φοβάμαι, το οποίο κατά πάσα πιθανότητα θα απασχολεί τους ιστορικούς του μέλλοντος θα είναι εάν η κύρια αιτία της καταβαράθρωσης της Ελλάδας είχε κυρίως εθνικές ρίζες ή πρωτίστως οφειλόταν, για μία ακόμη φορά, σε ανθελληνική «συνωμοσία» της Δύσης. Δεν μπορώ να προεξοφλήσω την απάντησή τους. Προσωπικά, ωστόσο, με μια κάπως μακροσκοπική θεώρηση της όλης πορείας μας προς την καταστροφή, αισθάνομαι πως δικαιώνεται και πάλι ο Εμμ. Ροΐδης, ο οποίος σημείωνε:

«Κάθε τόπος έχει το δεινόν του. Το Λονδίνον τας ομίχλας. Η Αίγυπτος τας οφθαλμιάσεις. Η Αραπιά τας ακρίδας. Και η Ελλάς τους Ελληνας»…

Ο Θανάσης Διαμαντόπουλος είναι καθηγητής Πολιτικών Θεσμών και Συγκριτικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο