Οταν η Ντενέβ αποπλάνησε τη Σαράντον

1983. Η εποχή των neon φωτισμών, του post-punk των Joy Division και των Bauhaus, της ηλεκτρονικής pop και των φλασαριστών βιντεοκλίπ. Με δυο λόγια, η εποχή του MTV. Το πόσο βαθιά επηρεάστηκε ο κινηματογράφος από τη σχολή αυτή της αφήγησης το βλέπουμε σήμερα παντού, τότε όμως λίγοι σκηνοθέτες ήταν αυτοί που είχαν το θάρρος να αναμετρηθούν με αυτό το καινούργιο πράγμα που έμοιαζε γοητευτικό αλλά και άκρως αντικινηματογραφικό (με την εξαίρεση ίσως του Μάικλ Μαν). Ο Τόνι Σκοτ όμως, αντιμέτωπος με μια ουσιαστικά ανεκμετάλλευτη νέα, μοντέρνα τάση στην εικόνα, έκανε το μεγάλο βήμα για όσους ακολούθησαν: τη μετέφερε στη μεγάλη οθόνη σε μια ταινία θαρραλέα, ονειρική και ιδιαιτέρως ερωτική.

Το «Αίμα και πάθος» (ο ελληνικός τίτλος που δόθηκε στο «The Hunger») ξεκινά με τους Bauhaus να ερμηνεύουν το θρυλικό «Bela Lugosi’s dead» σε μια συγκλονιστική live εκτέλεση, που διακόπτεται μονάχα από τους εναρκτήριους τίτλους και από γαλάζιες neon φλασιές, για να βυθιστεί σε μια, να το πούμε κι αυτό, όχι ακριβώς αποσαφηνισμένη πλοκή. Λίγο πολύ αντιλαμβανόμαστε τα εξής: ο Ντέιβιντ Μπάουι είναι ένας ηλικιωμένος βρικόλακας που χρειάζεται επειγόντως αίμα, η Κατρίν Ντενέβ η εδώ και τρεις αιώνες σύντροφός του και η Σούζαν Σαράντον μια νεαρά ερευνήτρια που γοητεύεται από το παράξενο ζευγάρι και αρχίζει να το γνωρίζει από κοντά – μέχρι που είναι πλέον πολύ αργά για να ξεφύγει.

Εδώ ας κάνουμε μια παύση κι ας επιστρέψουμε στο καστ: Κατρίν Ντενέβ, Ντέιβιντ Μπάουι και Σούζαν Σαράντον – η τελευταία νεότατη και πεντάμορφη. Μορφές εμβληματικές, σχεδόν εξπρεσιονιστικές, και, με τον τρόπο τους η κάθε μία, άκρως αισθησιακές. Ενας αισθησιασμός που φθάνει στην οθόνη ενισχυμένος από μια αραχνοΰφαντη καλλιτεχνική διεύθυνση, ένα μοντάζ αφαιρετικό και μια μουσική υπόκρουση που είναι ταυτόχρονα pop και λυρική. Ε, και σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η αιθέρια και συνάμα τρομακτική μέσα στη παγωμένη ομορφιά της Κατρίν Ντενέβ αποπλανεί τη Σούζαν Σαράντον.

Και μόνο που το γράφω ανατριχιάζω, γιατί θυμάμαι πεντακάθαρα την πρώτη φορά που την είδα. Σήμερα η λεσβιακή ερωτική συνεύρεση των Ντενέβ – Σαράντον είναι αρκετά light ώστε να κυκλοφορεί, ολόκληρη, στο youtube. Τότε όμως, αν ήσουν, ας πούμε, πιτσιρίκι που έβλεπε τη ταινία στα κρυφά, ήξερες πολύ καλά πως έβλεπες κάτι απαγορευμένο. Υπήρχε μια περιρρέουσα ένταση που οδηγούσε σε μια πολύ απλή σκηνή: η Ντενέβ παίζει πιάνο και, πίσω της, η Σαράντον την παρακολουθεί. Μέχρι που ο διάλογος οδηγεί στην ερώτηση που περιμένουμε να ακούσουμε, την ερώτηση που απευθύνει η Σαράντον στην Ντενέβ: «Με συγχωρείτε, μου ρίχνεστε;».

Ενα αστειάκι, δυο τρεις σταγόνες κόκκινο κρασί που, σαν αίμα, λεκιάζουν ένα λευκό φόρεμα, και στη συνέχεια τα δύο εκπληκτικής ομορφιάς αυτά πλάσματα γδύνονται και φιλιούνται. Χωρίς να βιάζονται ιδιαίτερα, με κινήσεις αργές, εξαιρετικά τρυφερές αλλά γεμάτες επιθυμία. Ειλικρινά είναι μια από τις πιο ερωτικές σκηνές που έχω παρακολουθήσει στη ζωή μου. Αργότερα διάβασα κάπου πως για κάποια γυμνά πλάνα της Ντενέβ χρησιμοποίησαν μια άλλη ηθοποιό, κάπως πιο πρόθυμη να ξεγυμνωθεί (η Σαράντον δεν είχε τέτοια προβλήματα), αλλά το μοντάζ του Τόνι Σκοτ είναι τόσο περίτεχνο που, όσες φορές κι αν είδα τη σκηνή, δεν μπορούσα με βεβαιότητα να εντοπίσω την επίμαχη «τσόντα».

Η όλη σκηνή πάντως δεν είχε σεναριακώς καταστρωθεί, και προέκυψε μέσα από κουβέντες με τους ηθοποιούς. Στον δε ακουστικό σχολιασμό του DVD, η Σούζαν Σαράντον αναφέρει πως ήταν εκείνη που πρότεινε στους παραγωγούς τη σκηνή του πρώτου φιλιού: «Δεν υπάρχει τίποτα πιο σέξι από το πρώτο άγγιγμα ανάμεσα σε δυο ερωτευμένους, οπότε σκέφτηκα τη σκηνή με το κρασί, που θα οδηγούσε στη σωματική επαφή και των δύο».

Το μόνο βέβαιο, το μόνο δηλαδή δεδομένο που υπήρχε στο σενάριο ήταν πως εκείνη έπρεπε να είναι μεθυσμένη. Διαφώνησε όμως και μ’ αυτό. «Δεν ήθελα να σμίξουν αυτές οι δύο γυναίκες από “ατύχημα”, ήθελα να είναι επιλογή μου, επιλογή του χαρακτήρα μου, και το τόνισα. Ευτυχώς, ο Τόνι Σκοτ πείστηκε δίχως πολύ κόπο. Δεν χρειάζεται να είναι μια γυναίκα μεθυσμένη για να γοητευτεί από την Κατρίν Ντενέβ!». Το σετ ήταν «κλειστό», που λέμε. Ολα δηλαδή γυρίστηκαν με απόλυτη μυστικότητα και οι φήμες για ερωτικές σκηνές που ξεπερνούσαν τα όρια του «αποδεκτού» οργίαζαν. «Ούτως ή άλλως, οι άντρες δεν παίρνουν αυτές τις σκηνές στα σοβαρά. Οι ετεροφυλόφιλοι άντρες σπανίως έχουν τη συνείδηση να νιώσουν πως απειλούνται από ένα τέτοιο σκηνικό, οι περισσότεροι νομίζουν πως αυτό που ζητούν οι δύο γυναίκες σε μια τέτοια φάση είναι… ένας άνδρας. Σε αυτή τη σκηνή προσπαθήσαμε να περάσουμε ακριβώς το αντίθετο. Δεν ξέρω αν τα καταφέραμε» δηλώνει η Σαράντον σήμερα.

Τελικά η σκηνή που προέκυψε δεν ήταν χυδαία, ήταν όμως τόσο καλή που πολλοί θεώρησαν πως η υπόλοιπη ταινία ήταν ουσιαστικά… άχρηστη! Βλέπετε, το «Αίμα και πάθος» είναι μια ταινία που έχει ως κινητήρια δύναμη το στυλ. Οπως και ο αδελφός του, ο Ρίντλεϊ Σκοτ, έτσι και ο Τόνι αποδεικνύεται μέγας ζογκλέρ των χρωμάτων (σε αποχρώσεις του μπλε και του πράσινου), του ήχου (στην ηχητική μπάντα συναντάς από τον Μπαχ μέχρι τον… Ιγκι Ποπ) και του ρυθμού. Ειδικά του ρυθμού: το φιλμ μοιάζει σαν μια αποπλάνηση μακράς διαρκείας, γιατί μέσα στα πρώτα δέκα λεπτά νιώθεις εξίσου παγιδευμένος στη παράξενη, μυστικιστική του αύρα.

Σήμερα, και μετά την αιφνίδια αυτοκτονία του σκηνοθέτη του, το «Αίμα και πάθος» παραμένει ένα φιλμ-αίνιγμα που αξίζει να ανακαλυφθεί. Ιδίως από αυτούς που, αδίκως, θεωρούσαν «δεύτερο» τον σπουδαίο αυτόν κινηματογραφιστή, εις βάρος του πιο γνωστού αδελφού του που, όμως, ούτε εξίσου πετυχημένος είναι ούτε έχει το ακαταλόγιστο (οι κακές ταινίες στη φιλμογραφία του Ρίντλεϊ είναι σαφώς περισσότερες απ αυτές του Τόνι…). Ισως να ήρθε επιτέλους ο καιρός για την επανεκτίμησή του!

Τίτλος: The Hunger (ελλ. τ. Αίμα και Πάθος)

Ετος: 1983

Σκηνοθεσία: Τόνι Σκοτ

Βασισμένο στο βιβλίο του Γουίλιαμ Στράιμπερ

Πρωταγωνιστούν: Κατρίν Ντενέβ, Σούζαν Σαράντον, Ντέιβιντ Μπάουι