Μυθοποίηση

«Ο μύθος γύρω από τον βίο και τα έργα του παραδοσιακού ενόπλου, είναι κι αυτός κομμάτι της ιστορικής πραγματικότητας» υπογραμμίζει ο Νίκος Βαφέας. Καταγράφει λοιπόν την απήχηση που είχαν οι Γιαγάδες (ιδιαίτερα ο λεβέντης και προδομένος Κώστας ), οι οποίοι λειτούργησαν ως «αρχαϊκοί (πρωτόγονοι) επαναστάτες», και εξηγεί την εξιδανίκευση της δράσης τους τόσο στα αγροτικά όσο και στα αστικά περιβάλλοντα. Πράγματι, μετά το τελευταίο επεισόδιο των Γιαγαδικών, μια σαμιακή και μια αθηναϊκή εφημερίδα άρχισαν το 1927 να δημοσιεύουν σε συνέχειες την ιστορία τους σύμφωνα με τις αφηγήσεις πρωτεργατών στα κινήματα. Παράλληλα, η λαϊκή κουλτούρα άρχισε να γεννά ρίμες και τραγούδια για τα τέσσερα αδέλφια – τα γνωστότερα είναι του Κώστα Ρούκουνα, ο οποίος συγκινήθηκε «λόγω του ότι αυτοί οι άνθρωποι είχανε κάποια διαφορά με το κράτος και θέλαν να κάμουν τη Σάμος αυτονομία όπως ήτανε πρώτα». Λίγο αργότερα μπήκε στο παιχνίδι και το ελληνικό θέατρο σκιών, καθώς ο γνωστός καραγκιοζοπαίκτης Θανάσης Σπυρόπουλος ανέβασε το έργο «Οι λήσταρχοι Γιαγάδες και το κάψιμο της μάνας (τους)». Η λόγια κουλτούρα από την άλλη, γέννησε ληστρικά μυθιστορήματα γι’ αυτούς, τα οποία εξακολούθησαν να γράφονται μέχρι το ’50!