[Εναλλακτικά] Καρέκλα για τρεις

ΣΤΟ Παρίσι το λένε «cohabitation» – ελληνιστί, συγκατοίκηση. Προκύπτει όταν ο πρόεδρος και ο πρωθυπουργός δεν ανήκουν στο ίδιο κόμμα. Είναι κάτι που συμβαίνει επί των ημερών της Ε’ Γαλλικής Δημοκρατίας γιατί ο πρόεδρος και ο πρωθυπουργός εκλέγονται απευθείας από τον λαό σε διαφορετικές κάλπες. Εχει όμως καιρό να συμβεί και, πιο συγκεκριμένα, από την περίοδο 1997-2002, όταν πρόεδρος ήταν ο καρα-Δεξιός Ζακ Σιράκ και πρωθυπουργός ο πουριτανο-Σοσιαλιστής Λιονέλ Ζοσπέν. Αυτό έχει να κάνει με τη σύμπτωση του πολιτικού κύκλου. Παλιά ο πρόεδρος εκλεγόταν ανά επταετία και ο πρωθυπουργός ανά πενταετία. Πριν ολοκληρωθεί η θητεία του πρώτου, συνήθως το εκλογικό σώμα είχε τσαντιστεί με το κόμμα του και ψήφιζε πρωθυπουργό κόντρα. Εγινε δύο φορές επί Φρανσουά Μιτεράν.

Η «συγκατοίκηση» παρήγε πάντα γλαφυρότατο πολιτικό και παραπολιτικό ρεπορτάζ. Η μοιρασιά της εξουσίας μεταξύ αρχηγών αντίπαλων κομμάτων δεν ήταν παίξε – γέλασε. Φιλοδοξίες και μίση ανθούσαν στη σκιά των θεσμών. Οπως και τα παιχνίδια τακτικής. Ο «φλωρεντινός» – λόγω της προσομοίωσης με τον Μακιαβέλι – Μιτεράν ήξερε πώς να φθείρει τους πρωθυπουργούς της Δεξιάς ώστε να είναι ψόφια άλογα όταν κατέβαιναν απέναντί του ως υποψήφιοι πρόεδροι. Ετσι έχασε ο Ζακ Σιράκ το 1988.

ΑΠΟ την άποψη αυτή, δεν πρέπει να μας εκπλήσσουν όσα έχουμε δει – αλλά και όσα έχουμε να δούμε – να συμβαίνουν στο πλαίσιο της ιδιότυπης «συγκατοίκησης» Σαμαρά, Βενιζέλου και Κουβέλη στην εξουσία. Ποτέ το πολιτικό ρεπορτάζ δεν ήταν τόσο πολυπρισματικό. Τρεις πολιτικοί σε διαφορετική φάση και με διαφορετικές εμπειρίες ο καθένας συνυπάρχουν στο ίδιο τραπέζι. Ο ένας ήθελε να γίνει πρωθυπουργός και το πέτυχε. Ο άλλος πίστευε πάντα στο πεπρωμένο του και τώρα αναρωτιέται αν αυτό ήταν να γίνει αρχηγός του τρίτου κόμματος. Ο τρίτος θέλει να ενσαρκώσει την ιστορική δικαίωση της Αριστεράς, ως αναγκαίου εταίρου εξουσίας. Η σύνθεση δεν είναι απλή υπόθεση. Ιδίως αν λάβει κανείς υπόψη τους περιορισμούς του Μνημονίου, τις πιέσεις των ξένων και τον ψυχαναγκασμό μιας συγκυρίας που μπορεί να φέρει και το τέλος της ευρωζώνης.

Οσα είδαμε λοιπόν την περασμένη Τετάρτη στο Μαξίμου, με αλεξικέραυνο τον Γιάννη Στουρνάρα, θα τα ξαναδούμε – και όχι μόνο γιατί θα ξανασυναντηθούν αυτή την Τετάρτη. Αλλά γιατί τα περιλαμβάνει το έργο της περίφημης κυβέρνησης συνευθύνης ή εθνικής σωτηρίας. Η «συγκατοίκηση» στη Γαλλία διαρκούσε μέχρι την επόμενη προεδρική εκλογή. Ο χρόνος οριζόταν από τη θητεία. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει αυτή η παράμετρος. Επισήμως, η τρικομματική κυβέρνηση είναι να κρατήσει έως τις ευρωεκλογές του 2014. Ανεπισήμως, ένας από τους εταίρους λέει ότι θα μπορούσε να διαρκέσει και παραπάνω αν δεν υπάρξουν κοινωνικοί κλυδωνισμοί. Ωστόσο, είναι τα συμφέροντα και οι επιδιώξεις των τριών – ιδίως του ΠΑΣΟΚ που είναι το κόμμα στη μέση – που θα προσδιορίσουν την πραγματική διάρκεια της εν Αθήναις κυβερνητικής «συγκατοίκησης».