[Επιφυλλίδα] Ουδέν κακόν αμιγές καλού

Η πολιτική ζωή του τόπου αποκτά σταθερά μια μεγάλη σοβαρότητα. Κανείς δεν ξέρει αν είναι γιατί ο λαός συνειδητοποιεί το μέγεθος των προβλημάτων που υπάρχουν ή γιατί οι ίδιοι οι πολιτικοί δεν έχουνε πια περιθώρια να υποσχεθούνε ή να πούνε ψέματα. Προσέξτε πόσο τείνουν να εξαφανιστούν στην πολιτική οι καιροσκοπικά καταγγελτικοί, οι κομπορρήμονες σωτήρες, οι κοσμοδιορθωτές. Εχει αποδειχτεί πως δεν συνέβαλαν στο ελάχιστο να διορθωθούν τα πράγματα στους ηθικά χαλεπούς καιρούς που, έτσι ή αλλιώς, συνεχίζονται.

Αν τολμούσαν λοιπόν να ξεμυτίσουν σήμερα, θα θεωρούνταν ως περιθωριακά γραφικοί ή γελοίοι. Αν οι πολιτικοί που τους αντικατέστησαν τα καταφέρουν, αυτό είναι ένα διαφορετικό, πολύ μεγάλο βέβαια θέμα. Το κέρδος όμως, σε οποιαδήποτε περίπτωση, θα είναι ότι όποιος θελήσει να δημαγωγήσει προς ίδιον όφελος θα αυτοκαταγγέλλεται ως επικίνδυνος συμφεροντολόγος. Μένει όμως σχετικά ανεπηρέαστο από το κλίμα αυτό το κομμάτι της πολιτικής ζωής που ονομάζεται «Τοπική Αυτοδιοίκηση». Επειδή δεν μπορεί να ελεγχθεί στον βαθμό που ελέγχεται για τον καθένα πια η πολιτική ζωή στο σύνολο της επικράτειας, η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορεί να εκφράζεται με αμετροέπεια, να κομπορρημονεί.

Διαβάζουμε τον πρωτοσέλιδο τίτλο μιας εφημερίδας προαστίου της Αττικής που λέει: «Ολοι ενωμένοι στη μάχη της αλληλεγγύης». Πάνω από τον τίτλο μια φωτογραφία με τέσσερα πρόσωπα (τρεις άνδρες και μια γυναίκα) με το ύφος των ανθρώπων που έχουν φορτωθεί τον σταυρό για τη σωτηρία της ανθρωπότητας. Κατά τα άλλα, τα πρόσωπα είναι συμπαθέστατα – ευτυχώς.

Οταν όμως την αλληλεγγύη την αντιμετωπίζεις ως μάχη, σημαίνει ή ότι σου διαφεύγει η έννοιά της ή ότι τη θεωρείς τόσο αδύνατη, ώστε χρειάζεται να την ενισχύσεις με τα συστατικά της μάχης. Ηταν μια εποχή (εκεί γύρω στα μέσα της δεκαετίας του ’90, με τον Ανδρέα Παπανδρέου άρρωστο) που οποιοσδήποτε προσπαθούσε να κερδίσει τον επιούσιο ή, αν και άρρωστος, να μην πεθάνει, πράγματα δηλαδή αυτονόητα και φυσικά, χαρακτηριζόταν ότι «έδινε μάχη για τη ζωή του».

Σε βαθμό που να μην καταλαβαίνει κανείς γιατί χρειάζεται να εξαίρεται ως πρωταγωνιστής και ως πολεμιστής ο καθένας που προσπαθεί για το αυτονόητο. Η αλληλεγγύη δεν είναι μάχη, γιατί η μάχη είναι μια συνθήκη που την επιλέγεις υποχρεωτικά. Αν τη μεταβάλουμε σε μάχη για να συγκινήσουμε όσους δεν τη διαθέτουν, το πολύ πολύ να τους τρομάξουμε και αντί να τους προκαλέσουμε το σχετικό αίσθημα, να τους κάνουμε ακόμη πιο εγωκεντρικούς. Βλέπουμε όμως ακόμη τις μεγάλες λέξεις και έννοιες, αντί να μας κάνουν καχύποπτους ως προς την αποτελεσματικότητά τους, να χρησιμοποιούνται, σαν να μην έχουν διαψευστεί παταγωδώς, στο ιστορικό, ηθικό και κοινωνικό πεδίο.

Ποια έννοια αλληλεγγύης μπορεί να εκφράσουν, και μάλιστα σε πρακτικό επίπεδο, άνθρωποι που οργανώνουν την έννοια αυτή μέσα σε γραφεία και ανάμεσα σε συζητήσεις σε σχέση με το ποδόσφαιρο για τους άνδρες και για το κομμωτήριο ή για τα σίριαλ όσον αφορά τις γυναίκες; Η αλληλεγγύη, όπως καθετί μεγάλο και υψηλό, για να ανθήσει χρειάζεται μια ειδική συνθήκη που είναι η εξής: ο καθένας, όταν μιλάει για τον άλλον, να είναι σαν να πρόκειται για τον εαυτό του.

Γεγονός που σημαίνει ότι ξεφεύγει από τη δικαιοδοσία των δημάρχων και των δημοτικών συμβούλων. Αν οι τελευταίοι μπορούν να διαχειριστούν μια έννοια αλληλεγγύης, θα είναι σε επίπεδο πεζοδρομίου ή ασφάλειας. Καθόλου αμελητέες βέβαια καταστάσεις, αλλά δεν προϋποθέτουν ανεξαιρέτως όλους τους ανθρώπους, όπως η ουσιαστική έννοια της αλληλεγγύης.