Μια αλεπού με λαστιχένιες σόλες

Οι αστυνομικοί που ανήκουν στο τμήμα αυτό το αποκαλούν ανάμεσά τους «Καταγγελίες». Η επίσημη ονομασία του μέχρι πρόσφατα στη Σκωτία ήταν Υπηρεσία Καταγγελιών και Παραβατικής Συμπεριφοράς, αλλά τελευταία, αφού πρέπει να λειαίνονται οι γωνίες, το μετονόμασαν σε Τμήμα Δεοντολογίας και Επαγγελματικών Προτύπων. Οι υπόλοιποι αστυνομικοί τούς αποκαλούν κοροϊδευτικά «λαστιχένιες σόλες».

Είναι, με άλλα λόγια, οι αστυνομικοί που ερευνούν παράνομες συμπεριφορές άλλων αστυνομικών. Οι εσωτερικές υποθέσεις. Η παρουσία τους πια είναι σημαντική, καθώς η διαφθορά στην Αστυνομία γίνεται ενδημικό φαινόμενο. Τουλάχιστον έτσι κρίνει ο Ιαν Ράνκιν, μετρ του σύγχρονου αστυνομικού μυθιστορήματος, ο οποίος, παράλληλα με τον βασικό του ήρωα Επιθεωρητή Ρέμπους, ξεκίνησε μια σειρά με πρωταγωνιστή τον Μάλκολμ Φοξ, επιθεωρητή των «Καταγγελιών», και τη μικρή ομάδα του.

Η Αλεπού – όνομα και πράγμα – των «Καταγγγελιών» καταπίνει με δυσκολία την απέχθεια και την περιφρόνηση του μέσου αστυνομικού γι’ αυτόν και την υπηρεσία του. «Δεν κοιτάς καλύτερα τους δικούς σου μήπως έκλεψαν συνδετήρες από το ντουλάπι με τα χαρτικά;», του λέει κάποιος του ανθρωποκτονιών. Η δυσκολία να ανακρίνει αστυνομικό είναι μεγάλη, καθώς όλοι του φέρνουν εμπόδια. Και όμως ο Φοξ εξιχνιάζει μια πολύ δύσκολη, πολυπλόκαμη υπόθεση με παρελθόν, που αγγίζει τα ανώτερα κλιμάκια του Σώματος.

Είναι μια υπόθεση τρομοκρατίας, που συνδέεται με τα αυτονομιστικά κινήματα στη Σκωτία τη δεκαετία του ’80. Οπως και με μια σύγχρονη πραγματικότητα, όπου το Σκωτσέζικο Εθνικό Κόμμα έχει πάρει την πλειοψηφία του τοπικού Κοινοβουλίου και διεκδικεί τη διενέργεια το 2014 συμβουλευτικού δημοψηφίσματος για την ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας…

Η «Δικαίωση του αίματος» (στα αγγλικά: «The impossible dead») είναι το δεύτερο βιβλίο του Ράνκιν με τον συγκεκριμένο ήρωα – το πρώτο ήταν οι «Σκοτεινές υποθέσεις». Ο Μάλκολμ Φοξ, ακριβώς γιατί αντιμετωπίζει τη συνεχή καχυποψία όλων, αστυνομικών και μη, είναι ένας ήρωας γήινος και ανθρώπινος, που θέλει να αποδείξει ότι μπορεί να είναι ένας «αληθινός» αστυνομικός, αν χρειαστεί.

Η υπόθεση διαδραματίζεται στο Κερκόντι, μια μικρή παραθαλάσσια πόλη στο Φάιφ, 40 λεπτά με το αυτοκίνητο από το Εδιμβούργο. Παλιά ήταν γνωστό ως ο παγκόσμιος πρωταθλητής στο λινέλαιο, το υλικό δαπέδου. Επίσης, ήταν γνωστή ως γενέτειρα του Ανταμ Σμιθ, αλλά και του Γκόρντον Μπράουν.

Η καταγγελία που έφτασε στον Μάλκολμ Φοξ αφορούσε έναν σαραντάρη αστυνομικό ονόματι Πολ Κάρτερ που εκμεταλλευόταν την αδύναμη θέση γυναικών για να τις παρενοχλεί σεξουαλικά. Την καταγγελία είχε κάνει μάλιστα ένας θείος του, συνταξιούχος αστυνομικός, ο Αλαν Κάρτερ.

Ξαφνικά όμως ο καταγγέλλων πεθαίνει. Βρίσκεται νεκρός στην απομονωμένη αγροικία του με μια σφαίρα στο κεφάλι. Ολα δείχνουν αυτοκτονία. Αλλά υπάρχουν και κάποιες εφημερίδες στο σπίτι από το 1985, δείγμα ότι ο θείος ερευνούσε κάποια παλιά υπόθεση.

Ο Μάλκολμ Φοξ αρχίζει να ψάχνει. Μπαίνει στη μύτη των «αληθινών» αστυνομικών που ερευνούν για τον θάνατό του. Αλλά επιμένει. Στο κάδρο μπαίνει και ένας παλιός «ανεξιχνίαστος» θάνατος ενός εθνικιστή δικηγόρου, του Φράνσις Βέρναλ, δεινού ρήτορα και «ταμία» της πιο σκληρής αυτονομιστικής οργάνωσης της δεκαετίας του ’80. Εστελναν δηλητηριασμένες επιστολές σε κυβερνητικά γραφεία, έκαναν ληστείες σε τράπεζες, έβαζαν βόμβες. Το όνομά τους ήταν Κομάντος της Μαύρης Σοδειάς.

Ο Φοξ προχωρεί βήμα βήμα. Ο αστυνομικός που έχει στην πλάτη του την καταγγελία για σεξουαλικές παρενοχλήσεις μετατρέπεται σε ύποπτο δολοφονίας – της δολοφονίας του θείου του. Μετά όμως δολοφονείται και αυτός.

Το κουβάρι δεν θα ξετυλιχτεί όμως παρά μόνο με την έρευνα για τη δεκαετία του ’80. Κομβικό ρόλο παίζει μια γυναίκα αστυνομικός, αρχηγός της Αστυνομίας της Σκωτίας, που κυνηγάει κάποιους νεαρούς επίδοξους τρομοκράτες που θέλουν να αναστήσουν το παρελθόν. Η τελική εξιχνίαση αποκαλύπτει αναπάντεχες διασυνδέσεις και πρόσωπα με εντελώς διαφορετικές ταυτότητες στο παρελθόν και στο παρόν. Αποκαλύπτει τη διείσδυση της Αστυνομίας στις αυτονομιστικές οργανώσεις του παρελθόντος, αλλά και ερωτικές σχέσεις που έπαιξαν ρόλο στη διαδρομή τους.

Ο Ράνκιν είναι επιφυλακτικός με τα σκωτσέζικα αυτονομιστικά κινήματα. Και χωρίς να πηγαίνει σε μεγάλο βάθος από πολιτική άποψη, χωρίς να αναμειγνύει ποτέ, σχεδόν, την κεντρική βρετανική κυβέρνηση, στήνει περίτεχνα την αστυνομική πλοκή – είναι αυτή κατά βάση που τον ενδιαφέρει – γύρω από ενδιαφέροντες χαρακτήρες.

Το σκηνικό των τρομοκρατικών οργανώσεων δεν παίρνει ποτέ πρωταγωνιστικό ρόλο και μετατρέπεται στο τέλειο πρόσχημα. Οσο για την Αστυνομία… Ο Ράνκιν της επιφυλάσσει μια εικόνα αυταρέσκειας και αλαζονείας, με τάση για κουκούλωμα όπου τα αποτελέσματα των ερευνών δεν βολεύουν.

Παρ’ όλα αυτά η επιτυχία του Φοξ, ο οποίος δεν διστάζει να τα βάλει με το πιο υψηλό επίπεδο της ιεραρχίας, σε τελευταία ανάλυση δικαιώνει την αποτελεσματικότητα και το ήθος του αστυνομικού σώματος. Είναι στα χέρια του κάθε αναγνώστη να αποφασίσει προς τα πού θέλει να δει την πλάστιγγα γερμένη. Εδώ το παιχνίδι δεν είναι «κλέφτες και αστυνόμοι» αλλά «καλοί και κακοί αστυνόμοι», με τη δικαιοσύνη εντέλει να θριαμβεύει, έστω και δύσκολα.