κάνε ό,τι σου κατέβει!
Χορός, μουσική, χίπικη διάθεση και περίεργα κοστούμια συνθέτουν στη Νότια Αφρική
το σκηνικό ενός από τα πιο ιδιόμορφα φεστιβάλ με χιλιάδες επισκέπτες απ' όλον τον κόσμο
Για πολλούς είναι τόπος αφιλόξενος και απομονωμένος, σχεδόν ξεχασμένος από τον ίδιο τον Θεό. Για άλλους πάλι είναι το μοναδικό μέρος στον πλανήτη όπου για πέντε μέρες τούς επιτρέπεται να εκφραστούν όπως επιθυμούν, χωρίς ίχνος υποκρισίας και φόβου για την κοινωνική κριτική που, υπό άλλες συνθήκες, θα ακολουθούσε. Και όντως έτσι έχουν τα πράγματα. Η φάρμα Στόνχεντζ, λίγα μέτρα από το εθνικό πάρκο Tankwa Karoo της Νότιας Αφρικής και εκατοντάδες χιλιόμετρα από τις πιο κοντινές κατοικήσιμες πόλεις Καλβίνια και Κέρες, είναι ένας επίγειος παράδεισος που τα τελευταία πέντε χρόνια φιλοξενεί το όλο και πιο δημοφιλές φεστιβάλ AfricaΒurn. Ενα φεστιβάλ που μέσα σε λίγες μόνο λέξεις εξηγεί σε κάθε ενδιαφερόμενο που επισκέπτεται την επίσημη ιστοσελίδα του τι ακριβώς θα πρέπει να περιμένει από την ιδιότυπη αυτή γιορτή: «Δεν υπάρχουν θεατές. Ολοι είναι μέρος του σόου. Ανέβα στο βάθρο, χόρεψε με τους γύρω σου το τρενάκι, απάγγειλε ποίηση, τραγούδα, χόρεψε, κάνε ό,τι σου κατέβει στο κεφάλι, κάτσε στη μέση του πουθενά και δώσε τον καλύτερό σου εαυτό».
Οργανωμένο στα πρότυπα του αδελφού φεστιβάλ Burning Man που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στη Νεβάδα των Ηνωμένων Πολιτειών από το 1986 μέχρι και σήμερα, το ΑfricaBurn πρεσβεύει την ιδέα της συνύπαρξης σε κοινότητες, την αμοιβαία κατανόηση, τη ριζοσπαστική έκφραση του εαυτού μας, την κοινή προσπάθεια για το καλό όλων και την περιορισμένη κατανάλωση αγαθών. Ιδέες όλες που, όπως αποδεικνύεται από τον όλο και αυξανόμενο αριθμό συμμετοχών, γίνονται σεβαστές και αποδεκτές όχι μόνο από τους διοργανωτές αλλά και από τους επισκέπτες της εκδήλωσης οι οποίοι αντιλαμβάνονται από το πρώτο κιόλας λεπτό της παρουσίας τους στη φάρμα τη σημασία της αυτάρκειας για την επιβίωσή τους. Βασικός και απαράβατος άλλωστε κανόνας του φεστιβάλ είναι πως απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται χρήματα για την αγορά οποιουδήποτε προϊόντος, ακόμα και αν πρόκειται για την απόκτηση φαγητού και πόσιμου νερού. Στην «οικονομία των δώρων», όπως έχει ονομαστεί το σύστημα απόκτησης των απαραίτητων για την επιβίωση αγαθών, κυριαρχεί μονάχα η έννοια της ανταλλαγής και της προσφοράς παραγκωνίζοντας κάθε ίχνος οικονομικού κέρδους: χωρίς να βγάλεις χρήματα από το πορτοφόλι προσφέρεις στα μέλη της κοινότητας από μασάζ, χειροποίητα σκουλαρίκια και μαθήματα ακροβατικών μέχρι καμβάδες ζωγραφικής, φρούτα ή ποτά που περισσεύουν στη σκηνή σου. Τα ανταλλάγματα που παίρνεις δεν μετριούνται, σε αντίθεση με τον έξω κόσμο, σε εθνικά νομίσματα αλλά σε όρους φιλίας. Μιας φιλίας ισχυρής που δημιουργήθηκε μέσα από κοινές εμπειρίες αρμονικής συνύπαρξης σε πολύ δύσκολο περιβάλλον και συνθήκες.
Η ατμόσφαιρα του φεστιβάλ είναι κάτι παραπάνω από χαλαρή. Θα τη χαρακτήριζε κανείς σχεδόν χίπικη με το «εγώ» και το «εσείς» να μπαίνει σε δεύτερη μοίρα από το κυρίαρχο «εμείς» της κοινότητας. Ζογκλέρ που παίζουν με τις ιπτάμενες φλόγες πάνω σε ξυλοπόδαρα, παρέες με κιθάρες που τραγουδούν και χορεύουν αγκαλιασμένες υπό το φως του φεγγαριού, κορίτσια και αγόρια που στέλνουν στον ουρανό φωτιζόμενα αερόστατα, νεαρόκοσμος που κοιμάται κάτω από τον καυτό ήλιο αλλά και ένθερμοι υποστηρικτές της ελεύθερης και χωρίς λογοκρισία προσωπικής έκφρασης, ντυμένοι με τα πιο ευφάνταστα κοστούμια – από ζώα της ζούγκλας και εξωγήινους μέχρι θαλάσσια τέρατα, πεταλούδες και σταρ του σινεμά – συνθέτουν το μωσαϊκό των επισκεπτών του φεστιβάλ τα τελευταία πέντε χρόνια.
Σε πλήρη αντιστοιχία με την αμερικανική εκδήλωση, το ΑfricaBurn ακολουθεί πιστά τους κανόνες της διοργάνωσης με το κάψιμο ενός ανθρώπινου ομοιώματος την τελευταία βραδιά να σηματοδοτεί το κλείσιμο του πενταήμερου πάρτι και ταυτόχρονα τη χειραφέτηση της κοινότητας που αντιστέκεται στον καταναλωτισμό. Η ανανέωση του ραντεβού για την αμέσως επόμενη χρονιά είναι πολύ κοντά. Με μια, όμως, βασική προϋπόθεση: κάθε συμμετέχων έχει την υποχρέωση να συγκεντρώσει και να πάρει μαζί του όλα τα σκουπίδια που δημιούργησε κατά την παραμονή του στον χώρο, αποφεύγοντας με αυτόν τον τρόπο να αφήσει στο περιβάλλον ίχνη ανθρώπινης παρουσίας που θα το επιβαρύνουν. Οταν πια όλα διευθετηθούν και οι τελευταίοι πάρουν τον δρόμο της επιστροφής, η αντίστροφη μέτρηση και τα σχέδια για το επόμενο AfricaBurn αρχίζουν! Εσείς ακόμα να κλείσετε εισιτήρια;