Οι Μαγεμένες πίσω από τον μπερντέ

Στην πολύβουη, πολύγλωσση, πολυθρησκευτική και πολυεθνική Σαλονίκη του 1864 ο Γάλλος Εμανουέλ Μιλέρ, σαν άλλος Ελγιν, αφαιρεί και μεταφέρει στη Γαλλία μέρος του μνημείου και τα αγάλματα της Στοάς των Ειδώλων, τις γνωστές Μαγεμένες ή «Las Incantadas» όπως τις αποκαλούσαν οι σεφαραδίτες Εβραίοι.

Παλιός θρύλος της πόλης ήθελε τα αγάλματα αυτά να ζωντανεύουν κάθε βράδυ και οι νεράιδες να τραγουδούν και να ζουν τον θρύλο τους στην εβραΐκή γειτονιά.

Τι γίνεται όμως όταν ο γήινος κόσμος μπλέκεται με τον νεραϊδόκοσμο, τις Μαγεμένες και μάλιστα όταν συντελείται μια πολιτιστική αρπαγή;

Τι γίνεται όταν στον ονειρικό και μαγικό κόσμο του μπερντέ, ένας «πολιτισμένος κόσμος βίας, επιβολής και χρηματισμού αντιπαρατίθεται στον λυρισμό ενός λαού που μπορεί να σμίγει με νεράιδες και να μοιρολογά αγάλματα διεκδικώντας την κλεμμένη του ψυχή, τις φυλακισμένες στο Μουσείο του Λούβρου “Γητεμένες” του»;

Η συνέχεια και το τέλος της ιστορίας αναμένεται να γραφούν τον ερχόμενο Οκτώβριο στη Θεσσαλονίκη του 2012 όπου θα επιστρέψουν τα αντίγραφα των Μαγεμένων χάρη στην οικονομική προσφορά (αγοράστηκαν από το Λούβρο αντί 168.000 ευρώ) από θεσσαλονικιά επιχειρηματία και προσφέρονται στην πόλη που τις γέννησε.

Μια άλλη – δική του – ιστορία όμως για τις «Γητεμένες» έγραψε, σκηνοθέτησε και παρουσιάζει σήμερα στην αυλή του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας / Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (ΕΛΙΑ) ο καραγκιοζοπαίκτης Γιάννης Χατζής συνεχίζοντας την παράδοση που είχε δημιουργήσει σε ανάλογες εκδηλώσεις το ΕΛΙΑ πριν από τη συνένωσή του με το ΜΙΕΤ – όταν στεγαζόταν στο παραδοσιακό κτίριο – φυσικό σκηνικό της Ανω Πόλης.

Το πολυπρόσωπο – γλαφυρό έργο του καραγκιοζοπαίκτη και θεωρητικού του θεάτρου σκιών Γιάννη Χατζή είναι εμπνευσμένο από τα παραμύθια των «παλιών» της Πάνω Πόλης, εκεί όπου η Σαλονίκη τού σήμερα μπλέκεται – όπως πάντα – με την παράδοση της πόλης του χθες. Ολα «μια φορά κι έναν καιρό» σαν σήμερα, όλα όπως τα λέγανε οι γιαγιάδες στο διάβα των καιρών, αναζητώντας την ποίηση παντού στην καθημερινότητά τους με «όχημα» ακόμα και τον Καραγκιόζη. Ο οποίος ακόμα κι αν «θα φάει, θα πιει και, όπως πάντα, νηστικός θα κοιμηθεί» θα επιμένει να ξεδιπλώνει τα μεράκια της Ρωμιοσύνης, τους καημούς και τους πόθους της.

Η παράσταση διανθίζεται από λαϊκή, δημοτική μουσική και ποίηση (σε επιμέλεια του λογοτέχνη και τραγουδοποιού Θωμά Κοροβίνη) ο οποίος θα ερμηνεύσει τα τραγούδια της παράστασης συνοδεία λαϊκής ορχήστρας με τους Σταύρο Κρομμύδα (κιθάρα), Λάζαρο Χαριτίδη (μπουζούκι) και Ηλία Κρομμύδα (ακορντεόν).

Στην παράσταση συμπράττουν οι ηθοποιοί Αγγελική Χατζή και Πέτρος Φραγκόπουλος, αποδίδοντας για πρώτη φορά στη Θεσσαλονίκη θέατρο σκιών καθώς ερμηνεύουν δύο λυρικές σκηνές του έργου, ως Αύρα και Δημητρός. Για την ιστορία των Μαγεμένων θα προλογίσει ο συγγραφέας και ιστορικός Λέων Ναρ.