Ο σινεφίλ της μόδας

Σύμφωνα με το Διεθνές Λεξικό της Μόδας (Editions du Régard, 2004), ο Ζαν Πολ Γκοτιέ γεννήθηκε στις 24 Απριλίου του 1952 στο Αρκέιγ, στα περίχωρα του Παρισιού. Αυτή η ημερομηνία τον καθιστά έναν παρορμητικό Ταύρο που πριν από λίγες ημέρες έγινε 60 ετών. Ηλικία σεβάσμια για να βρεθεί σήμερα το άλλοτε τρομερό παιδί της μόδας ανάμεσα στα μέλη της κριτικής επιτροπής του κινηματογραφικού Φεστιβάλ Καννών με πρόεδρο τον Νάνι Μορέτι.

Ολα ξεκίνησαν στο ινστιτούτο αισθητικής της γιαγιάς του, όπου έβρισκε καταφύγιο όταν έφευγε από το σχολείο. Η Μεμέ Γκαραμπέ τον μύησε από μικρό στα μυστικά του μακιγιάζ και των κομμώσεων. Μάλιστα, κάθε φορά που της έδειχνε τα τετράδια από τις παραδόσεις των μαθημάτων στην τάξη γεμάτα με σχέδιά του, εκείνη τον επιβράβευε. Στα δεκατέσσερα δημιουργεί τα σχέδια των πρώτων του φανταστικών συλλογών, εμπνευσμένων από τις αντίστοιχες των μετρ της ραπτικής που έβλεπε στις τηλεοπτικές εκπομπές και στις σελίδες των γαλλικών εφημερίδων.

Οταν έγινε δεκαοκτώ, ο Ζαν Πολ είχε το θάρρος να επιδιώξει μια συνάντηση με τον Πιερ Καρντέν για να του δείξει τα σχέδιά του. Ο άρχοντας της μόδας των 60s τον προσέλαβε αμέσως. Στα χρόνια που ακολούθησαν εργάστηκε ως βοηθός του Ζαν Πατού και του Ιταλού Αντζελο Ταρλάτζι. Το 1974 επέστρεψε στον οίκο Pierre Cardin, ταξίδεψε στις Φιλιππίνες μαθαίνοντας διάφορες τεχνικές και το 1976 παρουσίασε την πρώτη του πρετ-α-πορτέ συλλογή. Η αδυναμία του για τη μείξη αντιφατικών στοιχείων ήδη ξεχωρίζει στον συνδυασμό ενός μπουφάν ρόκερ με τούτου μπαλαρίνας. Από τότε κάθε συλλογή του θα είναι και μια δοκιμασία θρησκευτικής, φυλετικής, κοινωνικής και σεξουαλικής ανεκτικότητας, καθώς ο Γκοτιέ εμπλουτίζει τις προτάσεις των ανδρικών ρούχων με καρό φούστες και φορέματα, χρησιμοποιεί έθνικ σύμβολα πολιτισμού για τις υψηλές δημιουργίες του (όπως τατουάζ και πίρσινγκ) ή μετατρέπει τα γυναικεία εσώρουχα (όπως ο κορσές) σε βραδινά ρούχα. Τις επόμενες δεκαετίες θα γίνει ο ανεπίσημος σχολιαστής της επικαιρότητας και των διεθνών εξελίξεων.

ΜΑΝΤΟΝΑ ΚΑΙ ΑΛΜΟΔΟΒΑΡ. Με το «Αφιέρωμα στη Φρίντα Κάλο» άρχισε να διερευνά την ψυχή της τέχνης. Πρώτη του προσπάθεια ήταν η συνεργασία με χορογράφους και χορευτές για να χορογραφήσουν τα σόου του και να δώσουν στα ρούχα του κίνηση μαζί με τα μοντέλα του. Οταν η μουσική house έκανε τις πρώτες της γνωριμίες με τον κόσμο, ο πρόθυμος Γκοτιέ όχι μόνο την άκουσε αλλά και έβγαλε ένα σινγκλ το 1989. Το «How to do that» έγινε και βιντεοκλίπ από τον μόνιμο συνεργάτη του Ζαν Μπατίστ Μοντινό. Κι αυτή η τάση του να ρίχνει τα στεγανά και να πειραματίζεται με διαφορετικές καλλιτεχνικές ειδικότητες τον έφεραν κοντά στη Ρίτα Μιτσούκο, τον Μπόι Τζορτζ και τη Μαντόνα. Παράλληλα, η φαντασία του φάνηκε χρήσιμη στους σκηνοθέτες Πίτερ Γκρίναγουεϊ, Πέδρο Αλμοδόβαρ, Λικ Μπεσόν, Καρό και Ζενέ. Η υπογραφή σε ορισμένες χαρακτηριστικές τους ταινίες, όπως «Ο μάγειρας, ο κλέφτης, η γυναίκα του και ο εραστής της», «Κίκα» και «Κακή εκπαίδευση», «Το πέμπτο στοιχείο» και «Η πόλη των χαμένων παιδιών», φέρουν την υπογραφή του.

Φυσικά οι θεωρίες του περί κομψότητας και θηλυκότητας ήταν γοητευτικά πειστικές για να τον εμπιστευθούν οι θεές της μεγάλης οθόνης και να αφεθούν στα χέρια του για να τις ντύσει. Η Ζιλιέτ Μπινός, η Κέιτ Μπλάνσετ, η Ούμα Θέρμαν, η Κάμερον Ντίαζ, η Οντρεϊ Τοτού, η Πενέλοπε Κρουζ, η Ναόμι Γουότς φόρεσαν δημιουργίες του επειδή το απαιτούσε μια περίσταση εγκαινίων, πρεμιέρας ή άλλου σημαντικού γεγονότος. Οπως συνέβη στη Νικόλ Κίντμαν που παρέλαβε το Οσκαρ το 2003 με τη μαύρη τουαλέτα του Ζαν Πολ. Ακόμα και αυτή η αφοσιωμένη πελάτισσα και μούσα του Ιβ Σεν Λοράν, η Κατρίν Ντενέβ, παρασύρθηκε από τη θηλυκή γραμμή των ρούχων του και ενέδωσε στην κομψότητα των συλλογών του. «Ο εφήμερος χαρακτήρας της μόδας με ευχαριστεί, αν και βρίσκω γελοίο να αποκλείεις κάτι που λάτρεψες μερικούς μήνες αργότερα. Η τέχνη δεν είναι εφήμερη. Ζει και ξεπερνάει τις κοινωνικές αλλαγές. Οχι όμως και η μόδα, που μόνο αλλαγές αντανακλά. Γι’ αυτόν τον λόγο δεν είμαι καλλιτέχνης», λέει ο ίδιος και παίρνει με το μέρος του τα γυναικεία και ανδρικά λάιφσταϊλ περιοδικά της εποχής. Ανάμεσα στις σελίδες τους με μαχητικά άρθρα για ερωτικές σχέσεις, ζητήματα καριέρας και οικογενειακής ισορροπίας, ταξιδιωτικών ανακαλύψεων σε απομακρυσμένες περιοχές, οι προκλητικά δημιουργικές ιδέες εμφάνισης α λα Γκοτιέ αντανακλούν το διερευνητικό και ανοιχτό πνεύμα των αρχών του νέου αιώνα.

Το 1999 ο οίκος Hermès συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας Jean Paul Gaultier που έχει απλωθεί στις συλλογές υψηλής ραπτικής, στη δημιουργία ανδρικών και γυναικείων αρωμάτων, σε ειδικές συλλογές τζιν αλλά και γούνας. Αντιστοίχως, από το 2003 έως το 2010 ο Γκοτιέ αναλαμβάνει και τον σχεδιασμό των γυναικείων πρετ-α-πορτέ συλλογών του Hermès. Στις αρχές του 2012, εξάλλου, ο Γκοτιέ νιώθει μια δικαιολογημένη ευφορία από τα επενδυτικά κεφάλαια του ισπανικού ομίλου πολυτελείας Puig.

ΛΑΟΣ ΚΑΙ ΚΟΛΩΝΑΚΙ. Η σχέση του με την Ελλάδα ξεκίνησε από τα καλοκαίρια διακοπών στη Μύκονο κι ενισχύθηκε μέσα από τη συντροφική οικειότητα που έχει αναπτύξει με τον Κωνσταντίνο που κατάγεται από την Καβάλα κι έχει αναλάβει τις δημόσιες σχέσεις του. Ταυτόχρονα σχεδόν άρχισε να ενδιαφέρεται για τη διακοσμητική κληρονομιά της λαογραφικής μας παράδοσης. Την οποία και αξιοποίησε στις συλλογές του είτε ως φουστανέλες μετασχηματισμένες σε couture δημιουργίες είτε ως ελληνικού κάλλους εμπνεύσεις με αναφορές στη Μαρία Κάλλας, τη Μελίνα Μερκούρη, τις αρχαϊκές Κόρες του Αρχαιολογικού Μουσείου. Το 2003 ετοίμασε το σύνολο της Αννας Βίσση για τη Eurovision 2006, ενώ πρόσφατα η ελληνίδα ηθοποιός Δωροθέα Μερκούρη ανέβηκε στην παριζιάνικη πασαρέλα του ερμηνεύοντας την Εϊμι Γουάινχαουζ της φετινής συλλογής υψηλής ραπτικής του. Μπορεί ο Ζαν Πολ Γκοτιέ να επισκέπτεται τη Μύκονο, αλλά ένα διαμέρισμα στο Κολωνάκι φιλοξενεί πλέον τον γάλλο δημιουργό. Οταν δηλαδή κάνει διάλειμμα από τον σχεδιασμό ρούχων, τη δημιουργία αρωμάτων, τη συμμετοχή σε διαφημιστικά σποτ της Coca Cola Light.