Ανάμεσα σε Πάπιγκο και Νέα Υόρκη

Οι θεατρικές περιπέτειες της ελληνικής καταγωγής Ιάνθης Δήμου άρχισαν από ένα στοίχημα στην άλλη άκρη του Ατλαντικού. Οταν το 2001 ολοκληρώνοντας τις σπουδές στη σκηνοθεσία στη Νέα Υόρκη και με μια παράσταση στα σκαριά αναζητούσε όνομα για την ομάδα που έστηνε με συμφοιτητές και φίλους. Μια κοπέλα από την παρέα, η Αριάν Μπαρμπανέλ, είχε μια ιδέα: «Ας την ονομάσουμε One Year Lease (“Μίσθωση για ένα έτος”). Αν δεν πετύχουμε σε έναν χρόνο, τότε θα τα παρατήσουμε».

Εντεκα χρόνια μετά, η ομάδα έχει ανεβάσει δεκάδες παραστάσεις, από αρχαίο ελληνικό δράμα έως Σάρα Κέιν και Ευγένιο Ιονέσκο. Αυτή την περίοδο παρουσιάζουν το αιχμηρό έργο «Pool (no water)» του Μαρκ Ρέιβενχιλ στο 9th Space στη Νέα Υόρκη. Σε ολοσέλιδη κριτική τους, οι «New York Times» έγραψαν: «Συγχαρητήρια στη μικρή αλλά φιλόδοξη θεατρική ομάδα One Year Lease που μεταμόρφωσε αυτό το καταπληκτικό έργο του 2006 σε μια παράσταση με ζωντανές ερμηνείες».

Η ομάδα κάνει θέατρο σε συνεργατικό κλίμα, μακριά από διαμάχες. Αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο η Ιάνθη Δήμου έμεινε στη Νέα Υόρκη. «Βρήκα ανθρώπους που με βοηθούν να μεγαλώσω καλλιτεχνικά, ως κομμάτι μιας ομάδας» λέει στα «ΝΕΑ».

«Οταν κάποιος διαφωνεί για κάτι δεν το συζητάμε. Σεβόμαστε την άποψή του και δοκιμάζουμε κάτι άλλο. Ακόμη, όλοι μαζί διαβάζουμε και επιλέγουμε κείμενα και συγγραφείς» σχολιάζει η σκηνοθέτις, συνιδρύτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια της ομάδας που αποτελείται από οκτώ ηθοποιούς, δραματουργούς, σκηνογράφους και μια σκηνοθέτιδα, από την Ελλάδα (η Ιάνθη Δήμου και ο ηθοποιός Μπάμπης Γούσιας), την Αμερική, τη Νέα Ζηλανδία, την Αυστραλία.

Καμία σχέση, δηλαδή, δεν έχουν με τους ήρωες της παράστασης «Pool (no water)», μέλη μιας καλλιτεχνικής παρέας που επιδιώκουν την καταξίωση και φθονούν τη «φίλη» τους που γνώρισε την επιτυχία. Η ομάδα One Year Lease βάζει το σύνολο πάνω από το άτομο.

«Η ζήλια είναι μέσα σε όλους μας. Οφείλουμε όμως να καταλάβουμε ότι για να πετύχουμε πρέπει να υπάρχει εμπιστοσύνη και να μιλάμε την ίδια γλώσσα» λέει η σκηνοθέτις.

Γεννημένη στην Αθήνα, από έλληνα πατέρα (ο φωτογράφος του πρακτορείου Magnum/Apeiron Γιάννης Δήμου ή John Demos) και ολλανδέζα μητέρα, η Ιάνθη Δήμου βρίσκεται τον χειμώνα στη Νέα Υόρκη και το καλοκαίρι στην Ελλάδα, στο Πάπιγκο Ιωαννίνων.

«Οι γονείς αγόρασαν το 1978 ένα σπίτι στο Πάπιγκο. Αργότερα ήθελαν να το πουλήσουν αλλά ζήτησα από τον πατέρα μου να μου το δώσει για να δοκιμάσω κάτι με τον θίασο» εξηγεί.

Επιθυμία της ήταν να ανεβάσει με τους One Year Lease και νέους ηθοποιούς παραστάσεις στα χωριά της περιοχής. Αυτό το όνειρο μετατράπηκε σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα για φοιτητές θεάτρου από τις ΗΠΑ.

«Η ομάδα μαζί με 10 – 14 φοιτητές και καθηγητές κάνουμε εκεί πρόβες και masterclasses. Υπάρχουν ντόπιοι, ηλικίας 10 – 12 ετών, που μας βοηθάνε και αναλαμβάνουν μικρούς ρόλους» λέει η Ιάνθη Δήμου.

«Οι αμερικανοί φοιτητές έρχονται στα Ιωάννινα με τη λαχτάρα να μάθουν για τη σχέση της Ελλάδας με το θέατρο». Το πρόγραμμα ωστόσο ωφελεί και τον τοπικό τουρισμό. «Νοικιάζουμε δωμάτια, τρώμε σε ταβέρνες της περιοχής… Με την κρίση, αυτό είναι μια ανάσα για την περιοχή».

Η ομάδα έχει ανεβάσει παραστάσεις και στην Ελλάδα: στο Θέατρο Τέχνης (2000), στο Deree (2001), στο Θέατρο της Ημέρας (2004).

Η Ιάνθη Δήμου μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα στις πρόβες με την ομάδα One Year Lease – που συνολικά διαρκούν έξι μήνες τον χρόνο – και στο καλλιτεχνικό γραφείο Columbia Artists Management του οποίου είναι αντιπρόεδρος. «Ακόμα και στη Νέα Υόρκη είναι δύσκολο να βγάλεις τα προς το ζην από το θέατρο. Γι’ αυτό κάνουμε κι άλλες δουλειές» εξηγεί. «Τα πράγματα είναι χειρότερα σήμερα. Επιβιώνουμε ωστόσο από τα εισιτήρια, τις μικρές κρατικές επιχορηγήσεις και τις δωρεές». Το θέατρο δεν είναι χόμπι για εκείνη. «Είναι δουλειά. Απαιτεί χρόνο και σοβαρότητα». Φέτος, λέει, θα δουλέψει λιγότερο για το καλλιτεχνικό γραφείο για να αφοσιωθεί στην ομάδα. Από την πολυετή εμπειρία της στο καλλιτεχνικό γραφείο παρατηρεί ότι το τελευταίο διάστημα οι καλλιτέχνες που σχεδιάζουν εμφανίσεις στην Ελλάδα είναι επιφυλακτικοί. «Μας ρωτάνε αν θα καταφέρουν οι Ελληνες να τους δώσουν τα χρήματα που έχουν συμφωνήσει» εξηγεί. «Ολοι μας αναρωτιόμαστε πού θα καταλήξει αυτή η κρίση».