[Φαινόμενα] Οι τηλεθεατές έγιναν «πονοκέφαλος»

Το πρόβλημα της διαρκούς αλλαγής των διαθέσεων του τηλεοπτικού κοινού έχει διαπιστωθεί ήδη από τις αρχές του 21ου αιώνα. Σημαντικότερο στοιχείο, η ταχύτατη κόπωσή του από τηλεοπτικά προϊόντα τα οποία αναγορεύει σε μεγάλα, πλην σύντομα, σουξέ για να τους γυρίσει την πλάτη ακόμη και πριν προβάλει κάτι καινούργιο σε αντικατάσταση.

Είδαμε το φαινόμενο να παρουσιάζεται και στο εγχώριο τηλεοπτικό πεδίο και μάλιστα εντονότερο από ό,τι στον υπόλοιπο κόσμο. Ριάλιτι και τάλεντ σόου έχασαν τη λάμψη τους μετά τις δυο-τρεις σεζόν της προβολής τους και πολύ πριν η εγχώρια οικονομική κρίση επηρεάσει τόσο το κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον ώστε να θεωρηθεί η «αιτία» του κακού.

Επίσης στη χώρα μας αυτή η ταχύτατη πτωτική πορεία των αλλοτινών σουξεδιάρηδων και των συνταγών του σουξέ συνήθως αντιμετωπίζεται με επιθέσεις στους κακούς κριτικούς τηλεόρασης «που δεν λένε καλή κουβέντα» ή με αναλύσεις για τον ανάδρομο Ερμή.

Οσο για τις μεγάλες, εξελιγμένες και πλήρως οργανωμένες τηλεοπτικές αγορές, όπως είναι η αμερικανική και η βρετανική, οι διαθέσεις του τηλεοπτικού κοινού είναι ένα πολύ σοβαρό φαινόμενο το οποίο προσπαθούν να αναλύσουν και να αντιμετωπίσουν. Ετσι διαμορφώνουν θεσμούς ποιοτικής μέτρησης των ποσοστών τηλεθέασης και προωθούν συμμαχίες όλων των δυνάμεων της βιομηχανίας του θεάματος, με εκείνες του σινεμά να βάζουν τα δυνατά τους για να κάνουν καλή τηλεόραση ή για την ακρίβεια προϊόντα που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες και τις νέες συνήθειες που διαμορφώνουν οι νέες τεχνολογίες.

Η πρώτη αγορά πάντως που έχει πληγεί είναι αυτή των «καθημερινών σειρών» και των σειρών μακράς διαρκείας. Αυτό ακριβώς πραγματεύεται και η πρόσφατη συνεργασία των Τιμ Μπάρτον και Τζόνι Ντεπ με στόχο τη δημιουργία της ταινίας «Dark Shadows» που αναβιώνει την εποχή της ομώνυμης γοτθικής σαπουνόπερας του 1966.

Θεωρείται πάντως ότι έχει περάσει ανεπιστρεπτί η εποχή που η «Λάσι» για παράδειγμα προβαλλόταν από το 1978 μέχρι το 1991, η «Δυναστεία» από το 1981 ώς το 1989, το βρετανικό αλήστου μνήμης «Κορονέισον στριτ» ανελιπώς επί 51 ολόκληρα χρόνια, η «Τόλμη και γοητεία» από το 1987 ώς το 2010, το «Ντάλας» από το 1978 ώς το 1991 (γίνεται απόπειρα να προβληθεί η συνέχειά του από αυτό το καλοκαίρι και αναμένεται με ενδιαφέρον η ανταπόκριση του κοινού). Εχει δε καταγραφεί στο Γκίνες ως η πρώτη και μακροβιότερη σαπουνόπερα όλων των εποχών το «Guiding Light» που άρχισε στο ραδιόφωνο του 1937, για να περάσει στην τηλεόραση το 1952 και να διαρκέσει ώς το 2009. Αυτά μοιάζουν πλέον με μακρινή ιστορία.

Ηδη το «Glee», το μιούζικαλ – τηλεοπτικό και κοινωνικό φαινόμενο που ανέτρεψε τηλεοπτικούς κανόνες και κέρδισε τις καρδιές της «αμερικής-που-βρισκόταν-στη-σκιά», γνωρίζει την κόπωση ακόμη και από τους πιο φανατικούς του. Ισως και γιατί ένα μέρος του ρόλου του – να απευθύνονται σύγχρονα κοινωνικά μηνύματα, γνωρίζοντας τόσο μεγάλη υποδοχή και αποδοχή – εκπληρώθηκε. Ενώ μετά την ενθουσιώδη υποδοχή που έτυχε τους πρώτους μήνες, σε πτώση βρίσκεται και το επίσης μιούζικαλ «Smash» που θεωρήθηκε η «ενήλικος συνέχεια του Glee» με την υπογραφή του Σπίλμπεργκ και ένα έξοχο καστ ηθοποιών.

Η μακρά διάρκεια των σειρών δεν θεωρείται απαραιτήτως θετικό στοιχείο, θεωρείται όμως οικονομικότερο από τη διαρκή αναζήτηση συνταγών επιτυχίας. Πάντως τα νέα μέσα και οι νέες τεχνολογίες, η ενεργητική σχέση του κοινού με τα τηλεοπτικά προϊόντα μέσω των δυνατοτήτων του Διαδικτύου το οποίο χρησιμοποιεί για να συζητά, να αναλύει και να διαμορφώνει τάσεις μέχρι να παρεμβαίνει με ψηφοφορίες, σχόλια και παρατηρήσεις στα site των καναλιών και των σίριαλ, οι νέες δυνατότητες της ιντερνετικής παρακολούθησης σειρών και ταινιών, όλα θεωρούνται στοιχεία που έχουν επηρεάσει τη στάση του κοινού απέναντι στην «παραδοσιακή» τηλεόραση.