Πίσω από τον θρύλο

Με μια πρώτη ματιά φαινόταν σχετικά εύκολη υπόθεση. Το να πεις την ιστορία του Μπομπ Μάρλεϊ, του θρύλου της ρέγκε μουσικής, που τα τραγούδια του ακούγονται παντού και το πρόσωπό του είναι σύμβολο για την ίδια τη ρέγκε και την Τζαμάικα, ως φιλοσοφία και brand name. Αλλά ο σκηνοθέτης Κέβιν Μακντόναλντ δεν ήθελε να κάνει μόνο αυτό.

Εψαξε στοιχεία, συνάντησε ανθρώπους, έτσι ώστε να πει την ιστορία με λεπτομέρειες, από την αρχή, από το μικρό τζαμαϊκάνικο χωριό όπου μεγάλωσε ο Μάρλεϊ ώς το τέλος, το 1981 όταν πέθανε από καρκίνο σε ηλικία 36 ετών. Να δείξει τον Μπομπ Μάρλεϊ δηλαδή πίσω από τον θρύλο.

Και εύκολη υπόθεση δεν ήταν καθόλου, όπως διαπίστωνε ο Μακντόναλντ, σκηνοθέτης των ταινιών «Μια μέρα τον Σεπτέμβρη» (βραβευμένη με Οσκαρ ντοκιμαντέρ) και «Ο τελευταίος βασιλιάς της Σκωτίας» (Οσκαρ ερμηνείας στον Φόρεστ Γουίτακερ), στο ξεκίνημα κιόλας της έρευνάς του και στις προσπάθειές του να εντοπίσει ανθρώπους που είχαν κάτι νέο να πουν.

Από τους πρώτους που θέλησε να δει ήταν ο Μπάνι Λίβινγκστον, ο επιζών της αρχικής μπάντας των Wailers του Μάρλεϊ. Για να εμφανιστεί και να μιλήσει στην ταινία, ο Λίβινγκστον (λέει ο σκηνοθέτης στους «Sunday Times») ζήτησε ένα εκατομμύριο λίρες αν και συμβιβάστηκε στη συνέχεια με κάτι λιγότερο. Στο ραντεβού του, πάντως, ήταν συνεπής. Πριν αρχίσει να μιλάει στις κάμερες ο Λίβινγκστον πήρε ένα καρότο, κάρφωσε πάνω του ένα στιλό, το γέμισε με μαριχουάνα και άρχισε να καπνίζει. Πώς κι έτσι; τον ρώτησαν. Το χόρτο – είπε – φυτρώνει στη γη, βγαίνει από το χώμα, συνεπώς είναι καλύτερο να το καπνίζει κανείς μέσα από καρπό της γης. Και κάπως έτσι άρχισαν τα γυρίσματα.

Η ταινία βγαίνει αρκετά κοντά στην περσινή επέτειο των 30 χρόνων από τον θάνατο του Μάρλεϊ, γύρω από την οποία οργανώθηκαν αφιερώματα και κυκλοφόρησαν νέες εκδόσεις για ένα καινούργιο κοινό. Στην Αγγλία, στα μέρη όπου έζησε και ηχογράφησε, υπάρχουν πια ειδικές ξεναγήσεις για τους τουρίστες, ενώ ο Μάρλεϊ συνεχίζει να εμπνέει νέους μουσικούς, εικαστικούς, σχεδιαστές και άλλους πολλούς. Και δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν πως από την επίδραση που έχει το φαινόμενο Μάρλεϊ στη σύγχρονη κουλτούρα, δεν έχουμε δει παρά ένα πολύ μικρό μέρος.