… και η πολιτική της αγάπης προς τον πλησίον

Τελικά, αυτό το βιβλίο κρύβει μέσα του απόψεις ιδεολογικές και φιλοσοφικές οι οποίες απαντούν στην εικόνα που δίνει η ελληνική κοινωνία μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Στο πρόσφατο διήγημα «Αναπόδραστες συναντήσεις» λ.χ. ο Νόλλας μάς μιλά για τρεις φίλους που ξανασυναντιούνται έπειτα από χρόνια με αφορμή μια παλιά εξαπάτηση, και σημειώνει: «Οταν έχεις ζήσει μια ζωή χωρίς να ‘χεις δανείσει ούτε και να ‘χεις δανειστεί, μια ζωή χωρίς πάρε-δώσε με τον άλλον, μια ζωή χωρίς αγάπη• όταν δεν το ‘μαθες αυτό, πού να μπορέσεις τώρα να φορτωθείς του αλλουνού το βάρος». Στο επίσης καινούργιο «Ενα κουλούρι στα δύο», όπου ένα για χρόνια ανύπαντρο κι αγαπημένο ζευγάρι που ζει στη φτώχεια συζητά για μια χαμένη κληρονομιά, γράφει: «Οι αναποδιές, κάτι που μπορεί να εξελιχθεί σε συμφορά, μάρτυρες μιας ζωής ζωντανής και πάντα φρέσκιας, μπορεί να είναι η αφορμή, μια ευκαιρία για να αλλάξει κάτι».

Ετσι, εστιάζοντας στη σχέση μας με τον άλλον ή το φάντασμά του, ετούτη η συλλογή διηγημάτων συλλαμβάνει την παραίτηση αλλά και τη θέληση για ζωή του σημερινού Ελληνα, την πλεονεξία αλλά και την αλληλεγγύη, και κυρίως την σύγχυση που είναι διάχυτη σε μια κοινωνία που βγαίνει από μια περίοδο ασυδοσίας όπου οι άνθρωποι είχαν γίνει λύκοι. Μοναδικό σωσίβιο γι’ αυτήν την κατάσταση, λένε τα διηγήματά του, είναι η αγάπη για τον πλησίον (…«και όχι για την ιδέα του πλησίον»).

«Ανήκω στο κόμμα των τρελαμένων με την ελευθερία», σχολιάζει ο Νόλλας. «Διότι έχω μάθει απέξω τον “Μεγάλο Ιεροεξεταστή” από τους “Αδελφούς Καραμάζοφ”, και ξέρω ότι αν δεχθείς ανταλλάγματα και την εκχωρήσεις, ανοίγεις την πόρτα στον ολοκληρωτισμό. Αυτό έγινε το ’80 όταν αυτή η κοινωνία αντάλλαξε την ψήφο της και την ανοχή της με υλικά αγαθά…». Συγγραφέας που έχει σκαλίσει την υπόθεση της γενιάς του Πολυτεχνείου ή της τρομοκρατίας, ο σημερινός Νόλλας έχει γυρίσει την πλάτη του στα κόμματα και στους πολιτικούς. Και ενώ παραδέχεται πως έχει ψηφίσει «τα πάντα εκτός από Ακρα Δεξιά και ΠΑΣΟΚ», προτιμά σήμερα να δηλώνει έτοιμος να παλέψει όχι για επαναστατικές ουτοπίες αλλά για σταθερές (γλώσσα, έθνος) όπως υπαινίσσεται και ο τίτλος του βιβλίου του. Και ως παράδειγμα λαϊκής κοινωνικής πολιτικής, αναγνωρίζει τη δουλειά της Εκκλησίας με τα συσσίτια, την αλληλεγγύη και την παρηγορητική της δράση. «Φυσικά πρέπει να είμαστε στην Ευρώπη και να αλλάξουμε πολλά, όμως αν πρόκειται να αφανιστεί ο ελληνικός λαός, ε, όχι!