[Φαινόμενα] Είμαστε όλοι μας στόχοι

Για μια ακόμη φορά άγριες συγκρούσεις στον γηπεδικό χώρο ήρθαν να συμπληρώσουν τον κύκλο της άγριας βίας που έχει ανοίξει και απειλεί κάθε σχεδόν δημόσια εκδήλωση. Θέαμα τρομοκρατικό για τους περισσότερους, αλλά που δυστυχώς προβάλλεται από ορισμένους και σαν εκτονωτικό και ενίοτε «δικαιολογημένα εκδικητικό», το οποίο έχει τη δύναμη να καταλάβει το σύνολο του κάδρου, δίνοντας εν τέλει αυτό τον τόνο στην εποχή και σε ολόκληρη την ελληνική κοινωνία.

Είναι αυτή η λειτουργία του, τη γνωρίζουν πολύ καλά όσοι επένδυσαν κατά καιρούς στο θέαμα της βίας, το οποίο την ανατροφοδοτεί με ένα σωρό διαφορετικές μορφές της.

Κανένα θέαμα, κανένα πλάνο δεν είναι «αθώο», από εκείνα που καταγράφουν κάμερες ασφαλείας και αναμεταδίδονται με ληστείες και επιθέσεις σε καταστήματα και πολίτες μέχρι τα «ερασιτεχνικά» με τις γιαουρτοεπιθέσεις και τους προπηλακισμούς εναντίον δημόσιων «στόχων», μέχρι τα βίαια επεισόδια στο Κέντρο της Αθήνας και μέχρι φυσικά τα επεισόδια στα γήπεδα. Ουδείς αρνείται την «ενημερωτική διάσταση» των εικόνων – και άλλωστε υπήρξαν στιγμές που χάρη σε αυτές αποκαλύφθηκαν παράνομες και εγκληματικές πράξεις ή και κατάχρηση της κρατικής εξουσίας (περίπτωση «ζαρντινιέρας»).

Το δίλημμα, ωστόσο, δεν είναι ναι ή όχι στην προβολή των εικόνων, αλλά στο αν θα διατηρηθεί η αντίληψη που διαχωρίζει τη βία, σαν να έχει «χρώμα» και διαβαθμίσεις, ανοίγοντας τη βεντάλια από τη «δικαιολογημένη αγανάκτηση» μέχρι τον χουλιγκανισμό και τις δολοφονικές επιθέσεις. Σε όλες τις περιπτώσεις το αποτέλεσμα είναι ίδιο, η έκθεση όλων μας σε εκφράσεις βίας.

Ιδίως όταν τη δικαιολογεί ο λαϊκισμός, που χαϊδεύει κάθε εκδήλωση συγχυσμένου όχλου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι τέτοιου είδους πράξεις είναι απόρροια ενός δικαιολογημένου θυμού. Σε δημοκρατίες δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία για την εμφυλιοπολεμική ατμόσφαιρα. Και αυτό που συμβαίνει είναι να συντηρείται το «αυγό του φιδιού» στον πυρήνα μιας κοινωνίας, της οποίας παλιοί εφιάλτες ξυπνούν μέσω αυτής της προσέγγισης των γιαουρτοεπιθέσεων και προπηλακισμών. Η απόσταση από αυτές τις εκδηλώσεις μέχρι τον άγριο χουλιγκανισμό των γηπέδων είναι μικρή, αν όχι μηδαμινή, και σαν φυσική συνέχεια αυτής της γκρίζας ατμόσφαιρας, εμφυλιοπολεμικών ξεσπασμάτων στα σπλάχνα της ελληνικής κοινωνίας, έρχεται και η εγκληματική βία να εκμεταλλευτεί το κλίμα.

Στην πολύ ενδιαφέρουσα και επίκαιρη συζήτηση που οργάνωσε το πρωί της Κυριακής ο Σκάι με θέμα την εγκληματικότητα και τις δολοφονικές επιθέσεις για ασήμαντη αιτία, επισημάνθηκε το γεγονός ότι μεταξύ των λαθρομεταναστών που καταφθάνουν στη χώρα βρίσκονται και απελπισμένοι που προέρχονται από χώρες διαλυμένες, όπου δεν υπάρχει αξιακό σύστημα και κυρίως ο σεβασμός στη ζωή.

Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί, αν δεν συμβαίνει ήδη, είναι να συναντήσει η δική τους συνειδησιακή διάλυση την εγχώρια καθώς θα δικαιολογείται η βία με «ύποπτα» άλλοθι, όπως ότι είναι δείγμα απογοήτευσης ορισμένων ή ότι οι «στόχοι» της κατά κάποιον τρόπο «το αξίζουν» ή το ‘χουν μόνοι τους προκαλέσει. Περίπου η άποψη που εκφράστηκε και από τον Λαζόπουλο για την περίπτωση των επιθέσεων εναντίον του Γιώργου Νταλάρα, η οποία συνοψίστηκε στη φράση «τα τραγούδια του τον εκδικούνται». Τέτοιου είδους εκδίκηση κανένα τραγούδι δεν διεκδικεί. Ούτε το εκδικητικό αίσθημα είναι ίδιον δημοκρατικού πολιτισμού.

Οσο για το γεγονός ότι η Nova διέκοψε την αναμετάδοση του αγώνα, όταν ξέσπασαν τα επεισόδια, βρίσκεται εναρμονισμένο με τη διεθνή πρακτική. Τέτοιου είδους ξεσπάσματα δεν αφορούν το αγωνιστικό μέρος. Μπορούν να προβληθούν από τα δελτία ειδήσεων και μάλιστα στην κατηγορία που προβάλλονται και οι υπόλοιπες εγκληματικές πράξεις, μεταξύ των ληστειών και δολοφονικών επιθέσεων.