ΠολιτισμόςBy the book

Από το κινητοσκόπιο στα σύγχρονα μπλοκμπάστερ

Ολα ξεκίνησαν από ένα εργοστάσιο που παρήγε φωτογραφικές πλάκες στη Γαλλία. Ο κινηματογράφος δεν έχει καλά καλά συμπληρώσει 120 χρόνια αλλά είναι τόσα πολλά όσα έχουν συμβεί στο μεταξύ. Μια καινούργια ιστορία καταγράφει με πληρότητα και ακρίβεια τα πάντα

Από το κινητοσκόπιο στα σύγχρονα μπλοκμπάστερ
Σχόλια
4 λεπτά
Τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1890, εφευρέτες και επιχειρηματίες έκαναν αγώνα δρόμου ποιος θα προλάβει πρώτος να λανσάρει τη δική του εφεύρεση, χάρη στην οποία θα μπορεί το κοινό να βλέπει στιγμιότυπα της πραγματικότητας, που είχαν αποτυπωθεί σε φωτογραφικό φιλμ, να αναπαρίστανται ως κινούμενη εικόνα. Ανάμεσα στους εφευρέτες-επιχειρηματίες αυτούς και ο Τόμας Εντισον, ο οποίος είχε λανσάρει πρώτος έναν μηχανισμό που ο ίδιος ονόμαζε κινητοσκόπιο. Δεν πρόλαβε όμως να κατακτήσει την αγορά. Τον έφαγαν στη στροφή του ανταγωνισμού δυο αδέλφια από τη Λυών της Γαλλίας, ο Λουί και ο Ογκίστ Λιμιέρ, ιδιοκτήτες της μεγαλύτερης κατασκευάστριας εταιρείας φωτογραφικών πλακών στην Ευρώπη.
Οι Λιμιέρ κατασκεύασαν «μια κομψή, μικρή κάμερα, τον κινηματογράφο, που χρησιμοποιούσε φιλμ 35 χιλιοστών και έναν μηχανισμό διακεκομμένης κίνησης ο οποίος βασιζόταν στον αντίστοιχο μηχανισμό της ραπτομηχανής. Η κάμερα αυτή μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και ως τυπωτική μηχανή για τις κόπιες των ταινιών. Στη συνέχεια, τοποθετημένη μπροστά από έναν μαγικό φανό, αποτελούσε επίσης μέρος της μηχανής προβολής. Οι αδελφοί Λιμιέρ πήραν τη σημαντική απόφαση να γυρίσουν τις ταινίες τους με δεκαέξι καρέ το δευτερόλεπτο (αντί για τα σαράντα έξι που χρησιμοποιούσε ο Εντισον) […] Η πρώτη ταινία με αυτό το σύστημα είχε τον τίτλο “Έξοδος από το εργοστάσιο” και γυρίστηκε όπως φαίνεται τον Μάρτιο του 1895. Η ταινία προβλήθηκε δημόσια σε μια συνάντηση του Συλλόγου για την Προώθηση της Εθνικής Βιομηχανίας στο Παρίσι στις 22 Μαρτίου».
Τα παραπάνω είναι, σε γενικές γραμμές, γνωστά σε πολύ κόσμο. Δεν παύουν όμως, με τις ξεχωριστές λεπτομέρειές τους και με μεγάλη ακρίβεια, να αποτελούν την ιδανική εισαγωγή στο μεγάλο αφήγημα της ιστορίας του κινηματογράφου, μιας τέχνης που πολύ σύντομα θα μετατρεπόταν σε κραταιά βιομηχανία, από τις ισχυρότερες βιομηχανίες του 20ού αιώνα.
Την εξέλιξη του κινηματογράφου, τις δημιουργικές περιόδους του ανά χώρα και ανά ιστορική εποχή, τη σχέση του με τις ιδεολογικές, πολιτικές και αισθητικές ανησυχίες, τα πρόσωπα που διαμόρφωσαν τα τεχνολογικά, τα οικονομικά και, κυρίως, τα καλλιτεχνικά επιτεύγματά του καταγράφει, με μεγάλη ακρίβεια και έμφαση στα ουσιαστικά, μια νέα, ογκώδης ιστορία, η έλλειψη της οποίας από την ελληνική αγορά του βιβλίου άφηνε έως σήμερα ένα τεράστιο κενό. Η «Ιστορία του κινηματογράφου» της καθηγήτριας στο Πανεπιστήμιο του Γουισκόνσιν Μάντισον Κριστίν Τόμπσον και του συναδέλφου της Ντέιβιντ Μπόρντγουελ στο ίδιο πανεπιστήμιο είναι μια σπουδαία έκδοση αναφοράς, που δεν μπορεί να λείπει από τη βιβλιοθήκη όσων ασχολούνται με την οπτικοακουστική κουλτούρα – καλλιτεχνών, μελετητών και φοιτητών.
Καθρέφτης
των εξελίξεων
Η ελληνική βιβλιογραφία δεν είναι ιδιαίτερα πλούσια σε βιβλία για τον κινηματογράφο, σε πολλές περιπτώσεις απουσιάζουν από την αγορά ακόμα και τα βασικά. Η μοναδική σημαντική ιστορία του κινηματογράφου, π.χ., που κυκλοφορούσε έως πρόσφατα στα ελληνικά είναι του σπουδαίου Γάλλου Ζορζ Σαντούλ, αλλά, μαζί με τα παραρτήματα, σταματάει στα τέλη της δεκαετίας του 1970 – λείπουν δηλαδή τρεις κοσμογονικές δεκαετίες, όχι μόνο για τον κινηματογράφο ως τέχνη αλλά και για την τεράστια πλέον βιομηχανία του οπτικοακουστικού.
Η ογκωδέστατη Ιστορία των Τόμπσον – Μπόρντγουελ, που καλύπτει μέρος αυτού του βιβλιογραφικού κενού, συντάχθηκε με την ίδια λογική με την οποία είχε εργαστεί και ο Σαντούλ. Προσεγγίζει, δηλαδή, τον κινηματογράφο όχι ως κλειστό καλλιτεχνικό σύμπαν αλλά, αντίθετα, ως μια πολυπρισματική τέχνη στην οποία αντανακλώνται οι κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές, αισθητικές και τεχνολογικές συνθήκες της κάθε εποχής.
Η διήγηση της εξέλιξης του κινηματογράφου αρχίζει, προφανώς, από τις απόπειρες των πιονιέρων να ανακαλύψουν τις μηχανές βάσει των οποίων θα μπορούσε να καταγραφεί κατ’ αρχάς και, στη συνέχεια, να προβληθεί κινούμενη εικόνα. Η συνέχεια δεν κρύβει εκπλήξεις. Οι συγγραφείς υιοθετούν την κατηγοριοποίηση που, σε γενικές γραμμές, έχει επικρατήσει στον χώρο των ιστορικών του κινηματογράφου. Αρχίζουν, φυσικά, από τα πρώτα χρόνια, περιγράφοντας ωστόσο την προσπάθεια για κατάκτηση των μέσων και διεύρυνση του κοινού της νέας τέχνης πρωτίστως ως οικονομικό ανταγωνισμό εταιρειών του θεάματος. Ιδιαίτερη σημασία έχει το κεφάλαιο που περιγράφει πώς η Αμερική πήρε την πρωτοκαθεδρία από την Ευρώπη και πώς έθεσε τα θεμέλια της τεράστιας βιομηχανίας του θεάματος στην οποία μετατράπηκε το Χόλιγουντ – ώς το 1920 είχαν ιδρυθεί τα μεγάλα στούντιο. Στο πλαίσιο αυτής της κυριαρχίας, σημαντικό ρόλο έπαιξε η προσπάθεια δημιουργίας μιας ενιαίας, κατανοητής από όλους αφηγηματικής κινηματογραφικής γλώσσας. Στην παγίωσή της έπαιξαν ρόλο οι κινηματογραφικοί φακοί και το μοντάζ. Πρωτοπόρος στην κατάκτηση της γλώσσας, ο σκηνοθέτης Ντέιβιντ Γουόρκ Γκρίφιθ, δημιουργός στη συνέχεια ταινιών όπως η «Γέννηση ενός έθνους» και η «Μισαλλοδοξία».

Επόμενο άρθρο

Google news

Ακολουθήστε tanea.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Σχόλια
Σχολίασε εδώ
0 /50
0 /2000

Τα Νεότερα

  1. Ηλεία: Αυτοκίνητο ανατράπηκε σε λιοστάσι – Απεγκλωβίστηκε ηλικιωμένος οδηγός
  2. Τσουκαλάς: «Ανιστόρητος και επικίνδυνος ο κ. Γεωργιάδης συνεχίζει την ακροδεξιά προπαγάνδα ότι δήθεν “δεν υπήρχαν νεκροί” στο Πολυτεχνείο
  3. Ντόπινγκ: Συμπληρωματική δίωξη στον Οδυσσέα Δήμα για τον ανήλικο γιο του – Ξέσπασε σε κλάματα κατά την απολογία του

Πιο Σχολιασμένα

Πιο Διαβασμένα

Cookies