[Φαινόμενα] Εδώ κοινό, εκεί κοινό…

Παλιές «δοκιμασμένες» συνταγές εκπομπών πέφτουν στο κενό, αλλοτινά περίλαμπρα τηλεοπτικά γεγονότα περνούν αδιάφορα και αλλοτινοί σταρ της τηλεθέασης μετά βίας αγωνίζονται να συγκρατήσουν τα ελάχιστα ποσοστά που θα τους διατηρήσουν στις θέσεις τους.

Το μόνο βέβαιο και αποδεδειγμένο με έρευνες που πραγματοποιούνται συστηματικά σε όλες τις χώρες του κόσμου είναι ότι το τηλεοπτικό κοινό γίνεται όλο και πιο φευγαλέο, όλο και πιο δύσπιστο στις παλιές γνώριμες τηλεοπτικές συνταγές που το καθήλωναν με εντυπωσιασμούς. Για τους ίδιους λόγους προφανώς εγκαταλείπει εκείνους τους επαγγελματίες που είχαν στηρίξει την καριέρα τους στις εν λόγω συνταγές.

Πάντως, τη μεγαλύτερη προτίμηση τη συγκεντρώνουν σειρές μυθοπλασίας, αν και στις πολύ μεγάλες αγορές διατηρούνται εκτός του prime time εκπομπές τύπου ριάλιτι. Η δική μας, πολύ μικρή ήδη και σε εξαιρετικά δυσχερή οικονομική θέση, δεν είναι διόλου βέβαιο ότι μπορεί να συντηρηθεί επενδύοντας στη φτήνια, αφού η μια μετά την άλλη τέτοιου είδους προσπάθειες αποδεικνύονται άκαρπες. Τα δυο τουρκικά στον Alpha όπως και οι «Ηλιαχτίδες» του έχουν ήδη ψυχρή υποδοχή.

Είναι πασιφανές ότι οι εποχές έχουν αλλάξει και μαζί οι προτιμήσεις του φιλοθεάμονος. Κάποτε το λάιφσταϊλ για παράδειγμα – κοινώς η κουτσομπόλικη τηλεόραση – έδινε τον τόνο σε ολόκληρο το τηλεοπτικό πρόγραμμα, υποδείκνυε τους «σταρ» που θα παρακολουθούσε σε κάθε τους βήμα το φιλοθέαμον. Σήμερα, όσες εκπομπές έχουν απομείνει μετά βίας διασώζονται. Και επειδή η φτώχεια φέρνει γκρίνια, διαγκωνίζονται οι αλλοτινές σταρ του είδους για το ποια θα αποποιηθεί πρώτη το παρελθόν της, ότι δεν υπηρέτησε για παράδειγμα την τηλεόραση της αφασικής ψευδογκλαμουριάς και του κουτσομπολιού, αλλά ότι παρουσίαζε «κοινωνικό πρόγραμμα». Στην πραγματικότητα, ό,τι κι αν ισχυρίζονται, απευθύνονται σε άδειες θέσεις.

Το κοινό εκείνο, που κάποτε φαινόταν προσκολλημένο στις εν λόγω τηλεπερσόνες και τις εκπομπές τους και εξ ονόματός του εξαπέλυαν βέλη οι ίδιες και οι πανελικές αυλές τους εναντίον οποιουδήποτε τολμούσε να αμφισβητήσει την παντοκρατορία τους, έχει προ πολλού γυρίσει την πλάτη σε όλα αυτά, έχοντας πολύ σοβαρότερα προβλήματα να αντιμετωπίσει.

Θα ήταν αφελές να πούμε ότι το κουτσομπολιό «πέθανε» ως είδος. Κάθε άλλο. Παραμένει σε όλες τις εποχές και τα περιβάλλοντα ένα είδος ψυχαγωγικού και ψυχοκαθαρτικού καταφυγίου. Ωστόσο, επειδή όλα εξελίσσονται, ακόμη και οι απαιτήσεις από αυτό το είδος, απομένει να αποδειχθεί αν θα μπορέσει να ανακάμψει ο ίδιος παλιός θίασος με τις ίδιες παλιές, τετριμμένες συνταγές. Πάντως, το κοινό δείχνει με ένταση τα σημάδια κόπωσης ή και αποστροφής, σαν να θέλει να αποποιηθεί και αυτόν τον παλιό του, εύπιστο και αφασικό εαυτό. Είναι γεγονός ότι δεν μπορεί να αναζητείται παντού το καινούργιο, να καταδικάζεται ένα παλιό και φθαρμένο πολιτικό σύστημα και να μένει στο απυρόβλητο ένα είδος τηλεόρασης που έχει επίσης φθαρεί, καθώς υπήρξε απολύτως προσαρμοσμένο στις εποχές που ζητούμενο ήταν η μαζική αφασία. Ούτε η χρήση τής πλέον σύγχρονης τηλεοπτικής τεχνολογίας μπορεί να ανανεώσει έναν ξεπερασμένο και βεβαρημένο με τις πιο πικρές στιγμές της εγχώριας τηλεόρασης λόγο (από την υπόθεση Σορίν Ματέι μέχρι το φαινόμενο Τζούλια και από τα διαζύγια διασημοτήτων μέχρι το φαινόμενο Θώδη).

Χλιαρή είναι και η υποδοχή διαφόρων αλλοτινών περίλαμπρων σόου, όπως έδειξε η προβολή του «Dancing on ice». Μικρή η εγχώρια αγορά και το φαινόμενο της κόπωσης έχει άμεσα και έντονα αποτελέσματα.

Ακριβώς όπως συμβαίνει και στο εξωτερικό πάντως, τα μόνα είδη τηλεόρασης στα οποία δείχνει σταθερή προτίμηση το ελληνικό κοινό είναι η σάτιρα και οι σειρές μυθοπλασίας.