[Φαινόμενα] Η κατηφόρα ήταν συντομότερη

Η εξονυχιστική έρευνα των γεγονότων, εσωτερικών και διεθνών, που οδήγησαν στο Μνημόνιο, η οποία προβάλλεται από την περασμένη Δευτέρα, με τίτλο «Πώς φτάσαμε ώς εδώ» (Σκάι), καθηλωτική στις αποκαλύψεις της, συναρπαστική ως προς τον ρυθμό και το μοντάζ που διασταυρώνει τις αφηγήσεις ώστε να διευκολύνεται ο θεατής στα συμπεράσματα, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως σύγχρονο πολιτικό δράμα ή κατά μια έννοια και πολιτική ηθογραφία.

Γιατί καθώς ξεδιπλώνει το νήμα της αφήγησης των πολιτικοοικονομικών γεγονότων, ξεκινώντας από το 2007 της απολύτου ευδαιμονίας και της «γαστριμαργικής» σκανδαλολογίας, περνώντας από το 2008 της συνεχιζόμενης αφασίας, για να φτάσει ώς το 2009 της ανώμαλης προσγείωσης και από εκεί ώς την υπογραφή του Μνημονίου, αναδεικνύει και τα ήθη μιας πολιτικής που διαμόρφωσαν το ελληνικό παράδοξο. Δηλαδή το να μην έχεις και να ξοδεύεις, να πρέπει να εξοικονομήσεις και να σπαταλάς, να πρέπει να οργανώσεις άμυνα και να αναλώνεσαι σε εσωκυβερνητικούς ανταρτοπόλεμους. Το πρώτο μέρος της έρευνας θύμισε τον ενθουσιώδη λόγο του τότε πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή στη Βουλή το 2007 για τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης της χώρας, τους υψηλότερους στην ευρωζώνη, για τη μείωση του ΑΕΠ και για τις 200.000 νέες θέσεις εργασίας. Ωσπου να τελειώσει το 2008, πάντως, οι δαπάνες της χώρας είχαν εκτιναχθεί από τα 68 δισ. στα 100 δισ. ευρώ ενώ ο τότε υπουργός Οικονομικών Γ. Αλογοσκούφης ομολογούσε ότι αδυνατούσε να έχει τον έλεγχο και πως αντιμετώπιζε «υπουργικά φέουδα». Την κατάσταση εκείνης της κυβέρνησης την επιβεβαιώνει και η Ντόρα Μπακογιάννη καθώς λέει χαρακτηριστικά: «Η λειτουργία της κυβέρνησης δεν ήταν ακριβώς αγγλοσαξονική, ο πρωθυπουργός συνομιλούσε προσωπικά με υπουργούς». Κανένας συντονισμός. Την ίδια ώρα, το διεθνές οικονομικό περιβάλλον αλλάζει ραγδαία, τα μηνύματα είναι σαφή και σκληρά αλλά στο εσωτερικό της χώρας οι παραδοσιακοί πολιτικοί καημοί επιβάλλουν τη δική τους ατμόσφαιρα.

Ο σύμβουλος της Μέρκελ Ντάνιελ Γκρος τονίζει ότι με το δημόσιο έλλειμμα τόσο υψηλό, η χώρα έπρεπε αμέσως, τότε, να λάβει μέτρα διεύρυνσης της φορολογικής βάσης και μείωσης των μισθών. Δεν έγινε. Μέσα από τους πύρινους λόγους εκείνων που αντιστάθηκαν στη λογική αναδεικνύεται ανάγλυφο το βλέμμα του πολιτικού που είναι μονίμως στραμμένο στην εκλογική πελατεία.

Με ένα ρυθμικό μοντάζ που συνέθετε αφηγήσεις, αποκαλύψεις και απόψεις (Αλογοσκούφης, Μπακογιάννη, Λούλης, Δραγασάκης, Γκρος κ.ά.) η εικόνα αυτής της μικρής, αμέριμνης χώρας ξεδιπλωνόταν με όλα τα ελαττώματα της πολιτικής της παράδοσης. Η εκπομπή ήταν αμείλικτος καθρέφτης τους.