Ο τόπος των ποταμών και των βουνών

Η παράδοση αναφέρει ότι το Καρπενήσι χτίστηκε τα βυζαντινά χρόνια εκεί όπου οι κάτοικοί του αρχικά κρέμασαν τον χειμώνα από ένα κομμάτι κρέας σε δένδρα τριών διαφορετικών τοποθεσιών της περιοχής. Οπου το κρέας αλλοιώθηκε γρηγορότερα, άρα το κλίμα ήταν ηπιότερο, θεώρησαν ότι ήταν το καταλληλότερο μέρος για την εγκατάστασή τους. Από τον λόφο του Αγ. Δημητρίου αλλά και από το χωριό Καλλιθέα φαίνεται ολόκληρο το Καρπενήσι με τις κεραμοσκεπές του που απλώνονται μέχρι τους πρόποδες του Βελουχιού.

Λίγοι ίσως ξέρουν ότι η Ευρυτανία περιλαμβάνεται ανάμεσα στα πέντε πιο καθαρά σημεία του πλανήτη, με μηδενική μόλυνση σύμφωνα με τις μετρήσεις της UNESCO. Στον νομό και κυρίως στο Καρπενήσι το τοπίο εναλλάσσεται, από τις ήρεμες και καταπράσινες μικρές κοιλάδες, στο άγριο και έντονα ορεινό ανάγλυφο που δημιουργούν τα βουνά. Ο Τυμφρηστός με την κορυφή Βελούχι (2.312 μ.), η Καλιακούδα (2.101 μ.) και η Χελιδόνα (1.975 μ.) δημιουργούν τις ιδανικές συνθήκες για άγρια και δυσπρόσιτα φαράγγια αλλά και ποτάμια άλλοτε ήρεμα και άλλοτε ορμητικά. Νότια από το Καρπενήσι ο Καρπενησιώτης διασχίζει το μεγαλύτερο τμήμα της ομώνυμης κοιλάδας.

Αφήνοντας πίσω τη μαρμαροστρωμένη πλατεία της πόλης και ακολουθώντας τη μοναδική κεντρική αρτηρία θα οδηγηθείτε νότια, βαθιά στην κοιλάδα του Καρπενησιώτη. Στις παρυφές της πόλης βρίσκεται το Κεφαλόβρυσο, όπου στις 9 Αυγούστου 1923 σκοτώθηκε ο Μάρκος Μπότσαρης στη νικηφόρα μάχη εναντίον του στρατού του Μουσταή πασά.

Νοτιότερα, σε υψόμετρο 940 οι Κορυσχάδες είναι ιστορικό χωριό πνιγμένο στα έλατα. Από τους πιο γραφικούς οικισμούς, τα πέτρινα αρχοντικά και τα καλντερίμια του απλώνονται στο καταπράσινο βουνό. Το όνομά του προέρχεται από την αρχαία λέξη κόρυς (περικεφαλαία) καθώς κατά την αρχαιότητα εδώ, στην τοποθεσία Καμίνια, λέγεται ότι κατασκεύαζαν πολεμικά όπλα και διάφορα αντικείμενα από χαλκό και ορείχαλκο. Στο πετρόκτιστο δημοτικό σχολείο, στην πλατεία, έγινε η πρώτη Εθνοσυνέλευση της κυβέρνησης του Βουνού τον Μάιο του ’44, όπου σήμερα στεγάζεται το Μουσείο της Εθνικής Αντίστασης. Επιστρέφοντας στον κεντρικό δρόμο ο Καρπενησιώτης αριστερά κυλάει ανάμεσα από πλατάνια και βράχια, ενώ το χωριό Βούτυρο βρίσκεται στη δεξιά πλευρά του δρόμου. Εδώ βρίσκεται και η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, η μεγαλύτερη του νομού σε καταπράσινη τοποθεσία που αγκαλιάζει το χωριό. Η ίδια πυκνή βλάστηση υπάρχει μέχρι και το χωριό Νόστιμο που απλώνει τις γειτονιές του σε δύο αντικριστές πλαγιές προσφέροντας θέα σε ελατοδάση. Ακόμα πιο νότια και ακολουθώντας τον κεντρικό δρόμο υπάρχει μια χαρακτηριστική διασταύρωση, ίσως η μοναδική στην περιοχή. Αριστερά οδηγεί στο Μεγάλο Χωριό. Είναι χτισμένο σε πλαγιά της Καλιακούδας σε υψόμετρο 720 σφιχταγκαλιασμένο από καρυδιές, πλατάνια, έλατα. Εδώ σίγουρα θα νιώσεις καλοδεχούμενος καθώς το πιθανότερο είναι να δεχθείς πρόσκληση για κέρασμα.

Εξω από το χωριό ξεκινά ο δρόμος που οδηγεί στο φαράγγι Πανταβρέχει. Στις 28-8-1823 στην τοποθεσία Λακκώματα έγινε η μάχη της Καλιακούδας, όπου οι Ελληνες ηττήθηκαν από τους Τούρκους οι οποίοι κατευθύνθηκαν προς το Μεσολόγγι. Τα τρεχούμενα νερά που καταλήγουν σε πέτρινες βρύσες, τα καλντερίμια και τα πετρόκτιστα αρχοντικά συνθέτουν την εικόνα του πιο γνωστού χωριού του νομού. Εδώ βρίσκεται και το λαογραφικό μουσείο του Μεγάλου Χωριού, το οποίο θεωρείται από τα μεγαλύτερα της Ευρυτανίας. Λειτουργεί από το 1991 και η έκθεσή του περιλαμβάνει πλούσια συλλογή από παραδοσιακές φορεσιές, αντικείμενα της καθημερινής ζωής, φωτογραφίες, ιστορικά έγγραφα από το 1830, αλλά και εργαλεία από επαγγέλματα που χάθηκαν.