[Επιφυλλίδα] Ο Γοργοπόταμος και η Αλαμάνα

Οταν διαπιστώνεις την υπερβολή και την ασυδοσία σε πράγματα που είναι χειροπιαστά, δικαιούσαι να αμφιβάλλεις κατά πόσο είναι αληθινά γεγονότα που με πρόθεση τρομοκρατική αναγγέλλονται καθημερινά, χωρίς ωστόσο ποτέ να επιβεβαιώνονται. Το βράδυ της προπερασμένης Δευτέρας, με το θερμόμετρο να έχει πιάσει τους 0 βαθμούς στα περισσότερα προάστια του Λεκανοπεδίου, ακούστηκε η φωνή του ραδιοφωνικού παραγωγού μιας μεταμεσονύχτιας εκπομπής να λέει με έναν αμετάκλητα δραματικό τόνο: «Χαιρετισμούς στα παγωμένα Μελίσσια». Σαν να επρόκειτο για μιαν αποκλεισμένη περιοχή που δοκιμαζόταν δεινά και χρειαζόταν να φτάσει ώς την ίδια μια φωνή συμπαράστασης από τον έξω κόσμο.

Οπως περίπου ακουγόταν το παλιό τραγούδι – εμβατήριο να το χαρακτηρίσουμε; – που έλεγε πως στέλνει περήφανο χαιρετισμό ο Γοργοπόταμος στην Αλαμάνα. Πραγματικά δεν έχουμε πια τον Θεό μας! Επινοούμε δράματα σάμπως να μη μας φτάνουν και να μη μας περισσεύουν όσα ζούμε. Σάμπως να μην έχει υπάρξει ξανά παγωνιά στον κόσμο, και μάλιστα με επιπτώσεις δραματικές ή και τραγικές, ώστε να ακούγεται τελικά σαν τρυφερό παραμύθι ακόμη και πιο τσουχτερό κρύο για ανθρώπους που έχουν έναν τρόπο να ζεσταίνονται μέσα στα σπίτια τους.

Δεν χρειάζεται να προσπαθήσουμε για να θυμηθούμε τους μετανάστες που ξεψυχήσανε – όταν βούλιαξε το σαπιοκάραβο που τους μετέφερε – στα παγωμένα νερά της Μυτιλήνης, ή σαν να μην έχουν θαφτεί άνθρωποι στα χιόνια της Σιβηρίας, ή ακόμη σαν να μην έχουν υπάρξει τα ξεπαγιασμένα εγγόνια της θειας Αχτίτσας του Παπαδιαμάντη, ο Γιάννος και η Παγώνα. Δεν είναι όμως δυνατόν να ανακοινώνεται ως ζωή («χαιρετισμούς στα παγωμένα Μελίσσια») μόνον ό,τι συμβαίνει γύρω μας αυτή τη στιγμή.

Αν έχουμε φτάσει στο αδιέξοδο που βιώνουμε σήμερα είναι γιατί ό,τι ζούμε το λογαριάζουμε σαν να μην έχει υπάρξει ξανά στον κόσμο. Σαν να πρόκειται για κάτι πρωτοφανέρωτο που μας ήρθε ουρανόσταλτο. Με αποτέλεσμα να μετατρέπουμε σε απειλή ακόμη και το φυσικό φαινόμενο της παγωνιάς. Οταν μάλιστα στο ίδιο το Λεκανοπέδιο των Αθηνών υπάρχουν περιοχές που δοκιμάζονται, λόγω της παγωνιάς, πολύ περισσότερο σε σχέση με τα Μελίσσια.

Αλλά ο συγκεκριμένος χαιρετισμός, χωρίς ίσως να το συνειδητοποιεί και ο άνθρωπος που τον εκφώνησε, κρύβει μια τρομερή δολιότητα. Γιατί απευθύνεται με έναν τρόπο δραματικό σε ανθρώπους βολεμένους και ζεσταμένους – όπως αναμφισβήτητα είναι οι κάτοικοι των Μελισσίων – ώστε να τους κάνει την πλεονεκτική τους θέση, σε σχέση με ανθρώπους που πραγματικά υποφέρουν, ακόμη πολυτιμότερη.

Με λίγα λόγια, να αισθανόμαστε πως η θέση μας μέσα στον κόσμο είναι ξεχωριστή γιατί υπάρχουν άνθρωποι που υποφέρουν. Ή μάλλον να μας χρειάζεται να υπάρχουν άνθρωποι που υποφέρουν, γιατί με τον τρόπο αυτό νιώθουμε ασφαλέστεροι και πιο ευχαριστημένοι μέσα στην προσωπική μας συνθήκη. Ακόμη χειρότερα: να είμαστε έτοιμοι να διαπράξουμε οποιαδήποτε παλιανθρωπιά ή ατιμία προκειμένου να μην αλλάξει το καθεστώς της ασφάλειάς μας.

Είναι τρομερό ένα τυχαίο άκουσμα να φέρνει στην επιφάνεια, με τόσο ανάγλυφο τρόπο, τα μικροαστικά συμπλέγματα που ταλαιπωρούν την κοινωνία μας. Σε μιαν εποχή μάλιστα που μόνον ουσιαστικά χειραφετημένη θα μπορούσε να αντιληφθεί η κοινωνία αυτή τι συμβαίνει στην ίδια αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο.