Ψάχνει το φάρμακο κατά του Μνημονίου

Αν και στις φαρμακοβιομηχανίες στελέχη και εργαζόμενοι είναι συνήθως γέννημα-θρέμμα των επιχειρήσεων, καθώς εντάσσονται στο δυναμικό τους από μικρή ηλικία και εξελίσσονται σταδιακά στην εταιρική ιεραρχία, ο Κωνσταντίνος Φρουζής ξέφυγε από την πεπατημένη. Είναι, υπό μία έννοια, η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα.

Εντάχθηκε στη Novartis Ελλάδος στη θέση του αντιπροέδρου τον Φεβρουάριο του 2007, όταν η οικονομική κρίση δεν είχε ακόμη εμφανιστεί στο προσκήνιο, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς. Ηταν η εποχή που οι ελληνικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των φαρμακοβιομηχανιών, κατέγραφαν – οι περισσότερες – συνεχείς αυξήσεις σε τζίρο και κέρδη. Επειτα από μια σειρά συναντήσεων με τον τότε πρόεδρο της ελβετικής φαρμακοβιομηχανίας στην Ελλάδα, ο 51χρονος σήμερα μάνατζερ αποφάσισε να μεταπηδήσει από τον χώρο των τηλεπικοινωνιών στην αγορά φαρμάκων. Δύσκολα μπορούσε τότε να προβλέψει κανείς τις επερχόμενες, λόγω κρίσης χρέους, αλλαγές στην αγορά φαρμάκου στην Ελλάδα. Η επιβαλλόμενη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης τα τελευταία δύο χρόνια, η οποία έχει ανέλθει συνολικά σε 2,5 δισ. ευρώ, άλλαξε άρδην το σκηνικό και τα δεδομένα σε έναν κλάδο που τοποθετείται διεθνώς ανάμεσα στους υγιέστερους και ανθεκτικότερους ακόμη και εν μέσω κρίσης.

Αλλες «συνταγές». Το φάρμακο στην εποχή του Μνημονίου ακολουθεί διαφορετικές, πιο αυστηρές «συνταγές». Εξ ου και οι σημερινές προτεραιότητες του κ. Φρουζή, ο οποίος από τη θέση πλέον και του γενικού διευθυντή της Novartis αλλά και του γενικού γραμματέα του ΣΦΕΕ, του συνδέσμου των μεγαλύτερων φαρμακοβιομηχανιών της χώρας, βρίσκεται τακτικά ενώπιον δύσκολων διαπραγματεύσεων στη συζήτηση για τον εξορθολογισμό των δημοσιονομικών υγείας.

Υψηλά στην ατζέντα των επαγγελματικών του υποχρεώσεων βρίσκονται οι συναντήσεις με τις ηγεσίες των υπουργείων Υγείας και Εργασίας, με εκπροσώπους της τρόικας, με ασφαλιστικά ταμεία. Οι φαρμακευτικές εταιρείες γνωρίζουν ότι το 2012 θα υποστούν νέα βουτιά στον τζίρο τους (έφτασε στα 2,5 δισ. ευρώ ή 35% την τελευταία διετία) αλλά επιμένουν ότι η νέα αυτή μείωση στη φαρμακευτική πίτα, με βάση τις κατευθύνσεις του Μνημονίου, δεν πρέπει να ξεπεράσει τα 600-700 εκατ. ευρώ.

«Είναι πλέον επιβεβλημένη η ανάγκη να προχωράμε μετρώντας επιμελώς τα νούμερα και αξιολογώντας τα περιθώρια κινήσεών μας ως χώρα», επισημαίνει ο αντιπρόεδρος της Novartis, συνιστώντας – μεταξύ άλλων – ως αντίδοτο για να παραμείνουν βιώσιμες οι φαρμακοβιομηχανίες την ηλεκτρονική συνταγογράφηση σε όλα τα Ταμεία, την άμεση εξόφληση των συσσωρευμένων χρεών και τον έλεγχο συνολικά του κόστους υγείας, μιας και το φάρμακο αντιπροσωπεύει μόλις το 16% του κόστους λειτουργίας των νοσοκομείων.

Αλλάζει η αγορά. Αλλά και διεθνώς η φαρμακοβιομηχανία βρίσκεται ενώπιον σημαντικών αλλαγών. Πολλές πατέντες πρωτότυπων φαρμάκων λήγουν, ανοίγοντας τον δρόμο σε μεγαλύτερη παραγωγή γενοσήμων, ενώ η κρίση και τα κρατικά ελλείμματα οδηγούν αναπόφευκτα σε περικοπές των δαπανών υγείας. Οι εξελίξεις αναμένεται να επηρεάσουν ακόμη και τους κολοσσούς του κλάδου, στους οποίους ανήκει η μητρική Novartis, καθώς κατά τους γνώστες της αγοράς αναμένεται αλλαγή στο σημερινό μοντέλο λειτουργίας των φαρμακευτικών. Ομως, ο χημικός μηχανικός Κωνσταντίνος Φρουζής έχει μάθει να προσαρμόζεται αλλά και να προβλέπει επερχόμενες αλλαγές, εμπειρία που απέκτησε από την πρότερη επαγγελματική πορεία του σε τέσσερις κλάδους: πετρελαιοειδή, καλλυντικά, λιανεμπόριο, τηλεπικοινωνίες.

Αφετηρία το Παρίσι. Ξεκίνησε να εργάζεται εν Παρισίοις – σπούδασε, μεταξύ άλλων, στο Ecoles National Superiere des Industries Chimiques de Nancy και οικονομικά στο φημισμένο INSEAD, αφού αποφοίτησε από τη Λεόντειο Πατησίων -, αρχικά στη γαλλική ELF/Total και αργότερα στη L’ Oreal μέσω της οποίας επιστρέφει στην Αθήνα ως εμπορικός διευθυντής.

Σε ανάλογη θέση μεταπηδά στην Carrefour, όταν το ελληνικό λιανεμπόριο άλλαζε πρόσωπο, και στη συνέχεια στη Vodafone, την εποχή γιγάντωσης της κινητής τηλεφωνίας. Τελευταίος σταθμός του πριν ενταχθεί στον κλάδο του φαρμάκου, ο ΟΤΕ, όπου ξεκινά να εργάζεται το 2003 όταν οι τεχνολογικές εξελίξεις επιβάλλουν το λανσάρισμα νέων προϊόντων.

Σήμερα, το λανσάρισμα νέων φαρμάκων αποτελεί «κλειδί» για την περαιτέρω ανάπτυξη της Novartis, όχι μόνο διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα, όπου από τον Ιούλιο βρίσκεται στην κορυφή της λίστας των φαρμακευτικών εταιρειών βάσει πωλήσεων. Την εποχή του Μνημονίου όμως η διατήρηση του τζίρου το 2012 στα φετινά επίπεδα των 400 εκατ. ευρώ αποτελεί στοίχημα για τον αντιπρόεδρο της εταιρείας, παρά την είσοδο στην ελληνική αγορά 8-10 νέων σκευασμάτων της Novartis.

Στοίχημα αποτελεί και η διατήρηση των κλινικών μελετών ύψους 90 εκατ. ευρώ, αλλά και η επέκταση των συνεργασιών του ελβετικού κολοσσού με ελληνικές φαρμακευτικές – ΕΛΠΕΝ, Demo, Βιανέξ – για τη συν-προώθηση σκευασμάτων, ενώ μέσω παραγωγής που γίνεται στην ελληνική Φαμάρ, για λογαριασμό της Novartis, ενισχύονται οι ελληνικές εξαγωγές φαρμάκων.

Αβέβαιο περιβάλλον. «Υπό τις σημερινές συνθήκες κάθε δίμηνο προχωράμε σε αναθεώρηση του προϋπολογισμού του 2012», δηλώνει ο κ. Φρουζής, αντανακλώντας εμμέσως πλην σαφώς πόσο αβέβαιο είναι το οικονομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον, το οποίο απαιτεί εγρήγορση αλλά και ταχείες αντιδράσεις. Ο ίδιος γνωρίζει, πάντως, από γρήγορες κινήσεις – κάνει τζόγκινγκ μία ώρα σχεδόν καθημερινά, ενώ παίζει συχνά μπάσκετ με τους δύο γιους του. Ο πρώτος – 20 ετών – είναι τριτοετής στο Πολυτεχνείο και ο δεύτερος είναι μαθητής Γ’ Λυκείου.

Οπως συμβαίνει την εποχή αυτή με πολλούς μάνατζερ, ο κ. Φρουζής ανησυχεί για την πορεία των εν Ελλάδι πολυεθνικών καθώς δεν αποκλείεται, όπως λέει, να οδηγηθούν σε αποεπενδύσεις, εξέλιξη η οποία θα εντείνει τη συρρίκνωση του ιδιωτικού τομέα, στερώντας παράλληλα τη χώρα από σημαντικά έσοδα και θέσεις απασχόλησης που στην περίπτωση της Novartis ανέρχονται σε 130 εκατ. ευρώ (φορολογικά έσοδα, ασφαλιστικές εισφορές κ.λπ.) και 680 εργαζομένους.