Καμιά αναφορά στο Βισί

Τα κεφάλαια του μικρού αυτού βιβλίου είναι αρθρωμένα κατά γεωγραφική ενότητα. Ο κάθε τόπος – η Λισαβώνα, η Σαχάρα, η Βαρκελώνη στη διάρκεια του ισπανικού Εμφυλίου, η Φλερβίλ στις όχθες του Σηκουάνα – λειτουργεί συμβολικά, ως σημείο εκκίνησης για μια πτήση με ασφαλή επιστροφή. Διαρκή μοτίβα είναι η αναζήτηση της ευτυχίας, το χαμόγελο ως έσχατη απόληξη του πολιτισμού, η σιωπή της πνευματικής ενδοσκόπησης, η νοσταλγία για τους οικείους τόπους, εντέλει η επιστροφή του Ασωτου Υιού που βρίσκεται σε προνομιακή θέση σε σχέση με τους ξεριζωμένους απάτριδες του πολέμου ακριβώς γιατί υπάρχει μια μητέρα-πατρίδα για να τον υποδεχθεί. Ο συναισθηματισμός είναι παρών, το ύφος λυρικό. Από το «Γράμμα…» του Σεντ-Εξιπερί απουσιάζει όμως η παραμικρή αναφορά στη δωσιλογική κυβέρνηση του Βισί, κάτι που επέτρεψε στον ίδιο τον στρατηγό Ντε Γκολ να βάλει ευθέως κατά ενός συγγραφέα που δυνατό του σημείο δεν είναι η πολιτικοποίηση. Ισως ο θάνατος του Σεντ-Εξιπερί να μην ήταν παρά η ποιητική απάντησή του σε αυτού του τύπου τις κατηγορίες, μια πολιτική χειρονομία που έκανε τη ζωή του τέχνη.