ΚΑΤΑ την υπερήφανη διατύπωση του Τζον Φ. Κένεντι μετά το φιάσκο στον Κόλπο των Χοίρων το 1961, «η νίκη έχει χίλιους πατέρες, η ήττα είναι ορφανό». Και το τέλος στα ακίνητα μέσω του λογαριασμού στη ΔΕΗ τίνος πνευματικό τέκνο είναι;
ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΣ με μνήμη ελέφαντα και γνώση τέτοιων θεμάτων πρωτάκουσε την ιδέα σε υπουργική συνεδρίαση πριν από το καλοκαίρι. Τότε που η βάσανος της διακυβέρνησης Παπανδρέου ήταν η σύνταξη του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού Προγράμματος. Μόνο που την ιδέα δεν την είπε κάποιος από το οικονομικό επιτελείο. Την πρότεινε ο Χάρης Καστανίδης ως υπουργός Δικαιοσύνης την περίοδο εκείνη.
ΤΟΤΕ η κουβέντα δεν είχε προχωρήσει. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι οι περισσότεροι στο Υπουργικό ήξεραν ότι η ιδέα δεν ήταν του Χάρη – έστω κι αν ευθαρσώς την προώθησε. Την είχε συλλάβει κορυφαίος τραπεζίτης – του ιδιωτικού τομέα – που είχε εξ αρχής προσανατολίσει τη σκέψη του προς την αξιοποίηση των ακινήτων, οριζοντίως και καθέτως, αρχής γενομένης από τη δημόσια περιουσία. Και την είχε πει σε πολλούς.
Ο Καστανίδης υποστήριζε τη φορολόγηση των ακινήτων ως μοναδικό εφάπαξ μέτρο για να καλύψει την τρύπα των 7 δισ. ευρώ, την οποία έπρεπε να αντιμετωπίσει το Μεσοπρόθεσμο. Σύμφωνα με εκείνη την πολιτική συλλογιστική, η κυβέρνηση δεν θα χρειαζόταν να πάρει κανένα άλλο μέτρο. Υπήρχαν όμως δύο προβλήματα. Πρώτον, ότι θα πλήρωναν όλοι από τρία χιλιάρικα και οι ιδιοκτήτες μεγάλης ακίνητης περιουσίας από δεκαπέντε και βάλε προκειμένου να μαζευτούν 7 δις. Δεύτερον, ότι η Τρόικα δεν ήθελε εφάπαξ εισπρακτικές αρπαχτές, αλλά μόνιμα διαρθρωτικά μέτρα. Ετσι η ιδέα κατέπεσε. Τώρα το ποσό που πρέπει να καλυφθεί είναι πολύ μικρότερο. Και το βασικό πλεονέκτημα είναι ότι μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ – που καταγράφουν τα τετραγωνικά των ακινήτων – μπορεί, όπως λέγεται, να γίνει «μπάι-πας». Οχι καρδιακό – του φορολογικού μηχανισμού. Αλλά, βέβαια, για τους απλούς πολίτες το τέλος ακινήτων είναι από τις ειδήσεις που προκαλούν καρδιακά στο κυριακάτικο τραπέζι.
ΟΜΟΦΩΝΩΣ, πάντως, στήριξε το άτυπο Υπουργικό Συμβούλιο την απόφαση για το τέλος στα ακίνητα. Μίλησαν με μια φωνή – γιατί μίλησαν όλοι. Βεβαίως, η σύνθεση δεν ήταν πλήρης. Ελειπαν αναπληρωτές υπουργοί – όπως η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, η Φώφη Γεννηματά και ο Νίκος Σηφουνάκης. Γιατί; Διότι δεν προσεκλήθησαν στη ΔΕΘ. Η λογική του Μαξίμου ήταν να πάνε στη Θεσσαλονίκη μόνο δεκαπέντε υπουργοί και οι τρεις αναπληρωτές με συναφή χαρτοφυλάκια. Δηλαδή Φίλιππος Σαχινίδης και Παντελής Οικονόμου από το Οικονομικών και ο Σωκράτης Ξυνίδης από το Ανάπτυξης. Ηταν όμως παρόντες – και μίλησαν – οι κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι Πέτρος Ευθυμίου και Χρήστος Πρωτόπαπας, καθώς και ο γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ Βασίλης Εξαρχος.