Τρία must

Τα δυο εμβληματικά βιβλία του Εντμουντ Κήλυ είναι ο «Φόνος στον Θερμαϊκό. Υπατοι, Πραίτωρες και Τύπος στην υπόθεση Πολκ» (1989 ΗΠΑ, 1991 Γνώση, 2010 Ελληνικά Γράμματα) και το «Αναπλάθοντας τον παράδεισο. Το ελληνικό ταξίδι 1937-1947» (1999 ΗΠΑ, Εξάντας). Πρόκειται για έργα συμπληρωματικά, μας λέει ο Βαγενάς, που αποτυπώνουν τις διαφορετικές πτυχές της νεοελληνικής ταυτότητας και συναιρούν με τον καλύτερο τρόπο τις ιδιότητες του Κήλυ ως μελετητή της ελληνικής πραγματικότητας και μυθιστοριογράφου ο οποίος έχει «πλήρη επίγνωση των στοιχείων της κόλασης που περιέχει η ελληνική εμπειρία». Το πρώτο είναι «μια σπουδή εξαρτήσεων και σκοπιμοτήτων σε μια κρίσιμη φάση της ιστορίας» (Βαλτινός) που αναλύει τη συντονισμένη σκευωρία Ελλήνων, Αμερικανών και Αγγλων για να επιρριφθεί ο φόνος του ανταποκριτή Πολκ στο κατάλληλο εξιλαστήριο θύμα, να ενοχοποιηθούν οι κομμουνιστές «χάριν του εθνικού συμφέροντος» και να συγκαλυφθεί ό,τι έγινε. Και το δεύτερο διασώζει την εικόνα μιας Ελλάδας που δεν υπάρχει πια, εκκινώντας από την εμπειρία των Ντάρελ και Μίλερ. Must είναι και η «Καβαφική Αλεξάνδρεια: εξέλιξη ενός μύθου» (1977 ΗΠΑ, 1979 Ικαρος) που αποτελεί (Δασκαλόπουλος) «μια συνολική ερμηνεία του καβαφικού κόσμου». Σχολιάζοντας πάντως τη σημερινή εμπειρία του από την (αλλαγμένη) Ελλάδα, ο Κήλυ έχει πει: «Πρέπει κανείς να αναπτύξει μια καινούργια σχέση μαζί της».