Σαράντα οκτώ ώρες πριν από την πρώτη υποβάθμιση στην ιστορία των ΗΠΑ, ο πρόεδρος Ομπάμα μιλούσε σε οικείο περιβάλλον, στην πολιτική του κοιτίδα, το Σικάγο. Ο τόνος του ήταν απολογητικός. Σαν να ένιωθε ενοχές για τη συνθηκολόγηση με την έξαλλη αμερικανική Δεξιά. Σαν να ήξερε πως έχει διαψεύσει τις προσδοκίες των ψηφοφόρων του. Η αλλαγή που ευαγγελιζόταν το 2008 θα αργήσει, είπε. Και έδειξε τη ρίζα του κακού: «Εχουμε αυτή τη μεγάλη, άστατη, σκληρή δημοκρατία».
Το οικονομικό πρόβλημα της Αμερικής έχει αφετηρίες τελείως διαφορετικές από τα αδιέξοδα στα οποία έχει προ καιρού τελματώσει η δική μας οικονομία. Ωστόσο, στην «αστασία» της «μεγάλης δημοκρατίας» υπάρχει κάτι κοινό με τη δική μας, τη μικρή. Εκεί, όπως κι εδώ, δυσανάλογη δύναμη έχουν οι κοντόθωρες, θορυβώδεις μειοψηφίες. Εκεί, όπως κι εδώ, η συνθηματολογία του πιο παράλογου λαϊκισμού καταφέρνει συχνά να καλουπώνει τη συλλογική μοίρα στα παρωχημένα κλισέ της. Το ότι ο μεν λαϊκισμός είναι δεξιός, ενώ ο εντόπιος αυτοσυστήνεται ως αριστερός δεν έχει πρωτεύουσα σημασία. Παντού ο ανορθολογισμός κατισχύει της ιδεολογίας.
Στην Αμερική είναι η θεοφοβούμενη Δεξιά που διακηρύσσει ότι μάχεται για να σώσει τη χώρα από την κομμουνιστική δικτατορία του Ομπάμα. Στο όνομα ενός διεστραμμένου φιλελευθερισμού, ζητάει μηδενισμό των ελλειμμάτων με ταυτόχρονο μηδενισμό των φόρων, και μάλιστα σε μια εποχή που χωρίς την αρωγή του κράτους η οικονομία είναι μάλλον αδύνατον να ανακάμψει.
Εδώ τον εθνοσωτήριο ρόλο της οργισμένης εμπροσθοφυλακής έχει αναλάβει η Αριστερά που διεκδικεί το μονοπώλιο της υπεράσπισης του Λαού και του Εθνους έναντι των δανειστών του.
Το πώς εξειδικεύεται η τοτεμική έννοια «Λαός» φάνηκε στην πρόσφατη ιλαροτραγωδία με τους ταξιτζήδες. «Λαός» εν προκειμένω ήταν μία κάστα προνομιούχων που έχουν εξασφαλίσει την περιουσία τους χάρη στο κράτος. Αυτόν τον «Λαό» υπερασπίστηκαν ακόμη και κυβερνητικοί βουλευτές, λέγοντας, ας πούμε στους οδηγούς, που δουλεύουν ανασφάλιστοι και στο έλεος των μαντράδων, ότι τους απαγορεύεται να αποκτήσουν οι ίδιοι άδεια ταξί.
Αυτόν τον «Λαό», των ευνοημένων της Μεταπολίτευσης, εκπροσωπεί η Αριστερά που αγωνίζεται υπέρ της διατήρησης των περιορισμών στην οικονομία. Την ώρα που οι μισοί νέοι έως 35 ετών είναι άνεργοι και οι άλλοι μισοί δουλεύουν σε συνθήκες εξανδραποδισμού, η Αριστερά (και ένιοι υπουργοί) τους λέει ότι δεν πρέπει να έχουν ελεύθερη πρόσβαση σε όλα τα επαγγέλματα. Λέει στον νέο απόφοιτο της Φαρμακευτικής, στον νέο δικηγόρο, στον οδηγό που δουλεύει είκοσι ώρες στο τιμόνι του ταξί ότι δεν πρόκειται ποτέ να αξιωθεί τα προνόμια του «Λαού».
Στην Αμερική, η συντηρητική μειοψηφία επέβαλε τους όρους για την οικονομική πολιτική των επόμενων ετών. Κι εδώ, παρά τη ρητορική της κυβέρνησης, οι εξεγερμένοι ταξιτζήδες από Στυλίδος μέχρι Αντιρρίου κατάφεραν να αποσπάσουν από την Πολιτεία την υπόσχεση ότι ο νόμος -που ψήφισε η Ελληνική Βουλή – δεν πρόκειται να εφαρμοσθεί μέχρι νεωτέρας… Είναι όντως σκληρή μια τέτοια δημοκρατία.