Το τέταρτο κουδούνι

Πρόκειται για το πρώτο μέρος ενός σχεδίου – υπάρχει η σκέψη να ολοκληρωθεί σταδιακά τα επόμενα χρόνια – που ακολουθεί μια σειρά ταξιδιωτικών προορισμών στην Ελλάδα και στο οποίο ταξιδιωτική λογοτεχνία, νευρολογία, αρχαιολογία και θέατρο θα επιχειρήσουν να δουν πώς σχετίζεται η μνήμη με την εθνική μας ταυτότητα μέσα απ’ το βλέμμα ξένων περιηγητών και μέσα απ’ τη φόρμα ενός «συνεδρίου» – μια ανασκαφή που φτάνει έως την κρίσιμη προεπαναστατική περίοδο, όταν διαμορφώθηκε η εικόνα της ελληνικής ταυτότητας.

Στην παράσταση, της οποίας τα σκηνικά θα υπογράφει ο Απόστολος Βέττας, τη μουσική ο Κώστας Βόμβολος και τα βίντεο ο Γιώργος Ζορμπάς, ξένοι περιηγητές, «σελέμπριτι» της εποχής – ο πρώιμος Μπάιρον, η Λαίδη Ελγιν, ο άγγλος αρχιτέκτονας Κόκερελ που συναντά τον Μπάιρον και με τα ευρήματά του στις ανασκαφές στην Αφαία της Αίγινας και στον ναό του Επικούριου Απόλλωνα στην Αρκαδία γίνεται σταρ, ο Χανς Κρίστιαν Αντερσεν που ναρκισσεύεται γιορτάζοντας τα γενέθλιά του στην Ακρόπολη, ο Φλομπέρ που παθαίνει ερωτικό παραλήρημα μπροστά στα Γλυπτά του Παρθενώνα, ο Σατομπριάν ο οποίος μανιασμένα αγωνίζεται να κατοχυρώσει τον τίτλο του συγγραφέα που έγραψε πρώτος για την Ελλάδα, ο Ζακ Λακαριέρ, ο Λόρενς Ντάρελ κι ο Χένρι Μίλερ που παραληρούν για το ελληνικό φως – θα αντιμετωπίζουν στις περιηγήσεις τους και την… κάπως ενοχλητική παρουσία μερικών ντόπιων για τους οποίους πρέπει να αποφασίσουν αν είναι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων ή όχι…

Σε διάλογο με τους διάσημους ξένους θα βρίσκονται σύγχρονοι Ελληνες – ένας αρχαιολόγος, μια σκηνοθέτρια, με τρεις ηθοποιούς, μια ελληνοαμερικανίδα νευρολόγος η οποία ειδικεύεται σε θέματα αφασίας – που ο καθένας τους εμπλέκεται στο ερώτημα της επαναδιαπραγμάτευσης της σημασίας της ελληνικής ταυτότητας.

Καλοκαιρινό «Αθήναιον» τέρμα. Τέρμα οριστικό άραγε; Απ’ το 1895 θέατρο – το αρχαιότερο σωζόμενο της Αθήνας -, κινηματογράφος κατόπιν, απ’ τη δεκαετία του ’70 και πάλι θέατρο με στιγμές ένδοξες – «Το μεγάλο μας τσίρκο»… -, στα δύσκολα τα τελευταία χρόνια, για μια σεζόν, εκ νέου, κινηματογράφος, ξανά θέατρο, δεν άντεξε. Η καταστροφή του κέντρου, οι επιθέσεις, ο απέναντι πεζόδρομος – ελεύθερη ζώνη διακίνησης ναρκωτικών, η πρόσφατη άγρια ληστεία μετά φόνου στη γειτονική Ιουλιανού ανάγκασαν τους αδελφούς Τάγαρη που χειρίζονταν, μετά τον Γιώργο Λεμπέση (φωτογραφία), τις τύχες του να το εγκαταλείψουν φέτος. Το μέλλον; Αδηλο. Και μάλλον σκοτεινό.

Το «Αθήναιον» κλειστό, το «Παρκ, στην παρακμή τα τελευταία χρόνια, ούτε που ακούστηκε αν θ’ ανοίξει φέτος, όλα τ’ άλλα θερινά θέατρα της Αθήνας, το ‘να μετά το άλλο, έκλεισαν ή γκρεμίστηκαν, μόνο το «Αθηνά» της Δεριγνύ, που τα τελευταία χρόνια ο Δημήτρης Μαροσούλης επιχειρεί, αν και ημιθερινό – με συρόμενη τη μισή στέγη του -, να το λειτουργήσει και το καλοκαίρι, και το «Δελφινάριο» του Νέου Φαλήρου – και του Μάρκου Σεφερλή – έχουν απομείνει. Μόνο δυο μόνιμα θέατρα σ’ ολόκληρη την Αττική!

Ψάχνω για το «Προ 50ετίας» της στήλης στο ηλεκτρονικό Ιστορικό Αρχείο μας, διαβάζω για την κίνηση στα καλοκαιρινά θέατρα του ’61 και μελαγχολώ… Σαφώς και οι καιροί αλλάζουν αλλά όχι κι έτσι πια…

Αυτό πάλι που διάβασα; Πως θέλουν τώρα να ξεθάψουν τον Σαίξπηρ; Για «να διαπιστωθεί», λέει, «η αιτία του θανάτου του»; Και μη χειρότερα…

Τίγκα, τελικά, ο Σεπτέμβριος του Ωδείου Ηρώδου του Αττικού. Από τέλος Αυγούστου μέχρι και Οκτώβριο πιάνουν οι «εκτός Φεστιβάλ Αθηνών» εκδηλώσεις που εγκρίθηκαν. Σύμφωνα με την απόφαση των αρχαιολόγων του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ).

Θυμάστε – δεν μπορεί, το θυμάστε, κάθε χρόνο, εδώ και χρόοοονια, το δηλώνουν – που οι του ΚΑΣ, με ιδιαίτερη αυστηρότητα, δήλωναν ότι οι λεγόμενες «παραχωρήσεις» πρέπει να μειωθούν στο ελάχιστο κι ότι πρέπει «να αφήνουμε να αναπνέει το θέατρο»; Ε, το δήλωσαν και φέτος! Αφού το τιγκάρισαν το Ηρώδειο με εκδηλώσεις. Προφανώς θα το εφαρμόσουν απ’ την επόμενη χρονιά. Παράααααααλογο; Εδώ είσαι;

Ο συνειρμός που εγώ, πάντως, έκανα ήταν με το «αρχίζω δίαιτα. Από Δευτέρα…». Το «είπα ξείπα, χέζω την παρόλα μου» ακούγεται κάπως χυδαίο.

Ναι, ναι! Συνέβη κι αυτό. Υπάρχει Συμβούλιο, όπως διάβασα, Σχεδιαστών Αμερικανικής (ε, ναι!) Μόδας που βράβευσε ποια λέτε; Την Lady Gaga (φωτογραφία)! Ναι! Το καρκατσουλιό, το καρακιτσαριό, το σούργελο, τον κλώνο της Μαντόνα. Για «το επαναστατικό στυλ» με το οποίο, λέει, «ντύνεται». Είναι απ’ αυτά που μόνο στις ΗΠΑ συμβαίνουν.

Ολος ο κόσμος, μια σκηνή…

Kulturosupa, το όνομα του blog. Η Θεσσαλονίκη, η έδρα του. Αλλοτε συμφωνώ μ’ αυτά που γράφει, άλλοτε όχι – κάποτε πολύ χύμα τα βρίσκω. Αλλά το πάθος του για το θέατρο – κι όλες τις τέχνες -, την ευρύτητα των ενδιαφερόντων του και την ικανότητά του να ‘ναι πανταχού παρόν όταν το «επίσημο» πολιτιστικό ρεπορτάζ έχει πια, προ πολλού, αρχίσει να γίνεται τηλεφωνικά, τα θαυμάζω και τα εκτιμώ. Οπως και το θάρρος του να λέει τα πράγματα με τ’ όνομά τους και να εκφράζει με ευθύτητα την όποια γνώμη του με κίνδυνο να προσκρούσει στους υφάλους της διαπλοκής και να το πληρώσει…

Μόλις έκλεισε η Kulturosupa τα τέσσερα χρόνια της. Της εύχομαι να τα κατοστήσει διατηρώντας το ίδιο πάθος και την ίδια ευθύτητα αλλά διατηρώντας και το μέτρο. Και αποφεύγοντας, όπως ο διάβολος το λιβάνι, την όποια έπαρση.