Το σοκ έρχεται από την όπερα

Χθες έκανε πρεμιέρα στο Coliseum του Λονδίνου η όπερα «Two boys» σε παραγωγή της Εθνικής Οπερας της Αγγλίας. Ο τίτλος μοιάζει αθώος. Η υπόθεση όμως παραπέμπει σε μακροβούτι στα τρίσβαθα της ανθρώπινης ψυχής – και προκαλεί ανατριχίλα διότι πρόκειται για παιδική ψυχή.

Η όπερα του 30άρη νεοϋορκέζου συνθέτη Νίκο Μιούλι είναι βγαλμένη από το Ιντερνετ. Ενας πιτσιρικάς που σερφάρει γνωρίζει μέσω ιστοσελίδας κοινωνικής δικτύωσης έναν άλλο και με τη βοήθειά του σχεδιάζει τον θάνατό του.

Φαντασία; Ωμός ρεαλισμός. Τον Ιούνιο του 2003 ένας πιτσιρικάς 14 ετών από το Μάντσεστερ, με το ιντερνετικό όνομα Τζον, μαχαιρώθηκε από τον Μαρκ με τον οποίο είχαν γνωρισθεί μέσω του Διαδικτύου. Εναν χρόνο αργότερα, ο Μαρκ καταδικάστηκε για απόπειρα ανθρωποκτονίας και ο Τζον που εμπνεύστηκε τον θάνατό του για ηθική αυτουργία.

Ο συνθέτης και ο βραβευμένος με Πούλιτζερ Κρεγκ Λούκας (λιμπρέτο) δεν έκαναν πιστή μεταφορά της ανατριχιαστικής ιστορίας. Επλεξαν δικό τους σενάριο, περιλαμβάνοντας και άλλες συγκλονιστικές περιπτώσεις.

Η όπερά τους έχει αναφορές στον γερμανό κανίβαλο που προσφερόταν, μέσω του Ιντερνετ, να γίνει δείπνο – όπως και συνέβη – για κάποιον άλλον χρήστη και στην Τεξανή που μεταμφιεζόμενη σε έφηβο ξεγέλασε τον φίλο της κόρης της και τον έπεισε να τη βοηθήσει να κρεμαστεί. Εως προχθές, τουλάχιστον 800.000 θεατές παρακολούθησαν ένα φιλμάκι για τη σοκαριστική μοντέρνα όπερα.

Το λυρικό θέατρο έχει δει κατά καιρούς και άλλες παραγωγές ακραίων έργων. Για την εποχή της η «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ» του Ντμίτρι Σοστακόβιτς που βασίζεται στο ομότιτλο μυθιστόρημα του δημοσιογράφου και συγγραφέα Νικολάι Λέσκοβ ήταν σοκαριστική. Η πλέον αιματοβαμμένη όπερα.

Η ηρωίδα, Κατερίνα Ισμαΐλοβα, για το ερωτικό της πάθος και μόνο δεν διστάζει να σχεδιάζει και να εκτελεί αποτρόπαια εγκλήματα.

Ο Στάλιν, παρακολουθώντας την παράσταση, είχε – λέει – γίνει έξαλλος επειδή είχε «εσκεμμένη παραφωνία, ουρλιαχτά και τσιρίδες αντί για μελωδική μουσική».

Η όπερα «Η επιβάτις» γράφτηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και βασίζεται στο ομότιτλο μυθιστόρημα της πολωνέζας δημοσιογράφου Σοφίας Πόσμιτς, η οποία πέρασε τρία χρόνια στο Αουσβιτς. Η υπόθεση έχει ως εξής: δεκαπέντε χρόνια μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, σ’ ένα πλοίο για τη Νότια Αμερική, η Λίζα, σύζυγος ενός γερμανού διπλωμάτη, η οποία είχε υπηρετήσει στα Ες Ες, συναντά μια σκιά από το παρελθόν: μια έγκλειστη στο στρατόπεδο του Αουσβιτς με το όνομα Μάρτα. Αφορμή, για να ξετυλιχθεί το κουβάρι των βιαιοτήτων στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Την εποχή που γράφτηκε, «Η επιβάτις» ήταν δύσκολο να ανεβεί στην τότε ΕΣΣΔ λόγω των «ευαίσθητων» θεμάτων που είχαν να κάνουν με τις λέξεις «εκτέλεση» και «θύμα». Πρωτοπαρουσιάστηκε στη Μόσχα μόλις το 2006. Τον Ιούνιο του 2006 ο αϊτινός συγγραφέας Ρασούλ Λαμπουσίν έγραψε την όπερα «Le Mariage Linglinsou». Το έργο «κολυμπούσε» στο αίμα. Το θέαμα ήταν σοκαριστικό. Ο δημιουργός της εμπνεύστηκε από την αιματοβαμμένη ιστορία της πατρίδας του και από τον «Ματωμένο γάμο» του Λόρκα.

Κάποιες φορές και η σκηνοθετική άποψη μπορεί να… βουτήξει μια όπερα στο αίμα. Το Νοέμβριο του 2006, στην Εθνική Λυρική Σκηνή ανέβηκαν τα έργα «Σύντομη ζωή» και «Ο φυλακισμένος» του Λουίτζι Νταλαπίκολα, σε σκηνοθεσία Κρίστοφερ Ολντεν. Στη «Ζωή» του Ντε Φάλια, σύμφωνα με τη σκηνοθετική άποψη, η ωραία – τρανσέξουαλ – Σαλούδ, προδομένη από τον Πάκο, αυτοκτονούσε κόβοντας αργά το πρόσωπο και τα χέρια της, για να γεμίσει αίματα το νυφικό της προτού μπήξει το μαχαίρι στην κοιλιά της. Ενώ ο «Φυλακισμένος» έφερε στη σκηνή μια εκτέλεση κρατουμένου που ακολουθούσε το μαρτύριο της ψεύτικης ελπίδας…