«Μου έγραψες σεκλετισμένος »

Ο Νίκος Ζαχαριάδης, όχι στην εποχή της παντοδυναµίας του αλλά στα χρόνια της εκτόπισής του στη Σιβηρία, γίνεται άξονας της αυτοβιογραφίας του Αλέξη Πάρνη.

«Αγαπητέ Αλέξη, Πήρα το γράµα σου της διαγραφής και µια και τόγραψες σεκλετισµένος, και δεν έπιασες άλλα απτά µικρά πραµατάκια, και γω θα σταθώ στα συνταραχτικά κυριολεχτικά γεγονότα που µε καταπληχτική ταχύτητα ξετυλίγονται γύρω µας. […]

Τι συνέβη στην Ουγγαρία; Η εξήγηση δάκτυλος του εχθρού δεν εξηγεί απόλυτα τίποτα και µονάχα βοηθά να κρύβουµε τα κεφάλια µας στην άµµο για να µην βλέπουµε την πραγµατικότητα, που πήρε για µας τραγική πορεία, κρίνοντας απ’ τις ειδήσεις που σποραδικά και κουτσουρεµένα πέφτουν στην αντίληψή µου. Η πηγή του κακού βρίσκεται αλλού. Το τραγικό λάθος µας βρίσκεται στο ότι, πέρνοντας την εξουσία στα χέρια µας απτά πάνω(µας την έδωσε ο Κόκκινος Στρατός) δώδεκα χρόνια δεν µπορέσαµε την εξουσία αφτή να τη θεµελιώσουµε και απτά κάτω και κοιµόµασταν µε το όνειρο ότι ό, τι και αν κάνουµε κανείς δεν µπορεί να µας κουνήσει απτή θέση µας. […]

Γεια – χαρά, Νίκος» Το απόσπασµα της επιστολής που µόλις διαβάσατε δεν είναι κάτι απλό. Γράφτηκε στις 11 Δεκεµβρίου του 1956. Ο συγγραφέας είναι ο τότε καθαιρεµένος και εκτός κοµµατικής γραµµής Νίκος Ζαχαριάδης. Ο παραλήπτης Αλέξης είναι ο θεατρικός συγγραφέας Αλέξης Πάρνης. Οι δύο άνδρες συνδέθηκαν µε φιλία στα πιο ταραγµένα χρόνια. Και η αλληλογραφία τους που τώρα έρχεται στο φως συµβάλλει στην ιστορική µνήµη. Διαβάζοντας µε προσοχή τον γλαφυρά διατυπωµένο λόγο του Ζαχαριάδη δεν µπορείς να µην διακρίνεις δύο όψεις του πληθωρικού του βίου. Την προσήλωσή του στην Τέχνη της Πολιτικής, τη διορατικότητά του για το µέλλον των σοσιαλιστικών πειραµάτων, την έγνοια του για τα ελληνικά δρώµενα απ’ την σκοπιά όχι ενός αποσυρµένου πολιτικού αλλά ενός εκτοπισµένου διανοουµένου µε την προσδοκία της επιστροφής και αποκατάστασης – κάτι που σήµερα µάλιστα επιχειρείται και επισήµως απ’ το Δοκίµιο της Ιστορίας του ΚΚΕ και απ’ την µετανοούσα ηγεσία του. Η άλλη όψη είναι η πιο ανθρώπινη. Κι αυτό γιατί πλάι στην µεγάλη αφήγηση εκτυλίσσονται οι µικρές ανθρώπινες ιστορίες – ακόµη και των πιο µπαρουτοκαπνισµένων προσωπικοτήτων. Ας το δούµε µε ένα παράδειγµα από άλλη επιστολή της 24ης Σεπτεµβρίου του 1956: «Από υγεία είµαι καλά. Όµως, επειδή τελεφταία εντάθηκαν κάτι µικροενοχλήσεις, θάθελα να ξαίρω, αν χρειαστεί, θα µπορούσες να αναλάβεις το Σηφάκο, ωσότου µετά τον δώσεις στη Ρούλα ή στη γιαγιά του; Αφτό, φυσικά µονάχα σαν προοπτική, και έτσι, “φ παριάτκε”! [για την τάξη, δηλαδή για κάθε ενδεχόµενο]. Έχε το νου σου ».

Ας πάρουµε όµωςτα πράγµατα απ’ την αρχή. Ο Νίκος Ζαχαριάδης υπήρξε ο µακροβιότερος γενικός γραµµατέας του ΚΚΕ. Για τους κοµµουνιστές υπήρξε η εµβληµατικότερη µορφή απ’ την εποχή που µε έκκληση της Κοµµουνιστικής Διεθνούς ανέλαβε – το 1931 – την καθοδήγηση του Κ.Κ. και το οδήγησε να ηγηθεί του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα κατά Γερµανών και Ιταλών αλλά να φτάσει και να διεκδικήσει την εξουσία µε τον Εµφύλιο του 1946-1949. Τα πράγµατα όµως για τον «αυτοκρατορικό απεσταλµένο» της ΕΣΣΔ αλλάζουν µετά το 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ το 1956. Η λεγόµενη «αποσταλινοποίηση» που θεµελίωσε ο Χρουστσόφ είχε αντίκτυπο στα Κ.Κ. της Ευρώπης και η 6η Πλατιά Ολοµέλεια του ΚΚΕ – πραξικοπηµατική στις δοµές της – την ίδια χρονιά άλλαξε τον κοµµατικό χάρτη και εξοστράκισε τον Ζαχαριάδη που βρέθηκε εκτοπισµένος στο Μποροβίτσι – µε τον κωδικό «Αντικείµενο» για να θυµηθούµε την – αδύναµη κατά τα άλλα – µυθιστορηµατική βιογραφία του κοµµουνιστή ηγέτη απ’ τον Φρέντυ Γερµανό.