Αγγελόπουλος από ΗΠΑ

ΑΜ Τι ΝΟΜΙΖΑΤΕ; Οτι η νεκρή φύση είναι αποκλειστικό προνόµιο των τελευταίων ιστοριών του Θόδωρου Αγγελόπουλου; Πλάνη. Το ίδιο και οι Αµερικανοί. Καµαρώνουν για τον Τέρενς Μάλικ. Και αν λάβω σοβαρά υπόψη τον τελευταίο Χρυσό Φοίνικα Καννών διά χειρός Ρόµπερτ Ντε Νίρο, τότε το «Tree of Life» (Το δέντρο της ζωής) δεν αποκλείεται του χρόνου να κερδίσει Οσκαρ Best Film. Τιµής ένεκεν δηλαδή!

Η ∆ΟΚΙΜΑΣΙΑ. Βιβλικών διαστάσεων και φυσικά χριστιανικών προεκτάσεων. Η µεταφυσική πάει σύννεφο σε αυτή τη χαοτική και ολίγον ασυνάρτητη µυθοπλασία που σκάρωσε ο Μάλικ. Εξω από κάθε χολιγουντιανή σύµβαση. Ακούγεται σαν ο Αµερικανός να έχει τραβήξει δρόµο ευρωπαϊκό. Ωστόσο, η διαφορετικότητα δεν καταλήγει κατ’ ανάγκην και σε ποιότητα. Το στόρι, εντελώς σχηµατικό.

Κάπου στις Μεσοδυτικές Πολιτείες τη δεκαετία του πενήντα. Σε µια ευκατάστατη και τυπική αγγλοσαξονική οικογένεια συµβαίνει κάτι τροµερό. Ενα από τα τρία αγόρια της οικογένειας, ο Μπράιαν, πέφτει νεκρό.

Ισως από τον πόλεµο στην Κορέα.

Ισως στο Βιετνάµ. Καµία σηµασία.

Γιατί, λέει πλαγίως ο Μάλικ, αυτή η τραγωδία είναι θεόσταλτη δοκιµασία. Η ΧΑΡΙΣ. Ο θετικός πόλος της οικογένειας (όπως και του Πλανήτη) είναι ο θηλυκός. Η Γυναίκα. Η Μάνα (Τζέσικα Τσάστεϊν). Αυτή επικαλείται τον Θεό. Αυτή προσεύχεται διαρκώς. Αυτή πιστεύει ότι ο άνθρωπος πρέπει να υποστεί αγόγγυστα κάθε δοκιµασία και κάθε προσβολή. Η απώλεια του παιδιού της, η τιµωρία του Θεού της. «Η ψυχή µου, ο γιος µου. Ψάχνω για εσένα, Lord». Γιατί η θεία Χάρις είναι το φως το εσωτερικό.

Η ΦΥΣΗ. Ο αρνητικός πόλος είναι ο Αρσενικός. Ο Ανδρας. Ο πατέρας (Μπραντ Πιτ). Οχι δεν είναι δολοφονικός. Αντιθέτως. Καλλιεργηµένος, σκεπτόµενος και µουσικόφιλος. Οµως αυταρχικός και καταπιεστικός. Οµως οπαδός του American dream. Τα υλικά αγαθά, σχολιάζει πλαγίως ο Μάλικ, η καταστροφή της ψυχής µας. Οι µυλόπετρες που λειώνουν τα αισθήµατά µας. Γιατί η Φύση ικανοποιεί µόνο τον εαυτό της. Οταν λέει Φύση εννοεί το ένστικτο, την ανθρώπινη παρόρµηση για απληστία.

Ο ΓΙΟΣ. Ο ενδιάµεσος κρίκος. Ανάµεσα στο Θετικό και το Αρνητικό. Αν και ευκατάστατος και στη δουλειά του επιτυχηµένος, κατά βάθος ταλαιπωρηµένος και χαµένος (Σον Πεν). Ετσι, ο γιος αρχίζει να ψάχνει τον εαυτό του και να αµφισβητεί τα κριτήριά του.

Ποιος είµαι και πού πάω;

Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ. Το πρώτο δεκαπεντάλεπτο καθηλωτικό. Μια εντυπωσιακή πινακοθήκη βιβλικών φυσικών µετασχηµατισµών. Η Γένεση του Σύµπαντος. Αρµονία από το Χάος.

Ολα, Θεέ µου, εν σοφία εποίησας. Ποτάµια, βράχια, φαράγγια, ωκεανοί, ρυάκια, βουνά, ηφαίστεια, πύρινη λάβα, δέντρα, ζούγκλα, έρηµοι, Τα πάντα.

Το National Geographic θα τα ζήλευε. Και µετά; Ο Ανθρωπος. Το American dream. Η απληστία. Ο ανταγωνισµός. Είπαµε. Η Γυναίκα είναι η ευαισθησία. Ο Ανδρας το ένστικτο ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Υποτυπώδες. Σχηµατικό. Σχεδόν ανύπαρκτο. Η µάνα, ο πατέρας, τα παιδιά. Η κινηµατογράφηση µε τη µηχανή στο χέρι. Μοιάζει µε πειραµατισµό, αλλά για τους Ευρωπαίους είναι κάτι συνηθισµένο.

να το δω;

Πάντως, ο Χρυσός Φοίνικας είναι µια διάκριση που δεν ανταποκρίνεται στις επιδόσεις µιας ταινίας που από την επανάληψη και τη σχηµατικότητα καταλήγει στο κενό