Οι ρωμιοί φίλοι

OΙζέτ Τζελάσιν δίνει ανάγλυφο το κλίμα της δεκαετίας του ΄70 στο βιβλίο του, που ξεκινά σαν πικρή «Γρανίτα από λεμόνι» για να κλείσει σαν αστυνομικό του Μανσέτ. Ο αφηγητής/πρωταγωνιστής, τού μοιάζει σε πολλά αλλά όχι σε όλα. Τελειόφοιτος μαθητής το 1977, ο Τζελάσιν υπήρξε μέλος αριστερής οργάνωσης, έδρασε συστηματικά ως ακτιβιστής, και- σε αντίθεση με τον ήρωά του- έζησε τη φρίκη των τουρκικών φυλακών μετά το 1980, ώσπου κατέφυγε εντέλει ως πολιτικός πρόσφυγας στη Νορβηγία το 1988. Είναι ενδιαφέρον το ότι ανάμεσα από τις γραμμές του αναδύεται μια αλληλοκατανόηση με τους Ρωμιούς της Πόλης. Κυρίως με εκείνους που έπεσαν θύματα της διαμάχης για το Κυπριακό και έγιναν οι αποδιοπομπαίοι τράγοι (όπως έχει γράψει και ο Μάρκαρης). Ο Τζελάσιν ξεχωρίζει έναν κινηματογραφιστή στη βιομηχανία θεάματος του Γεσιλτσάμ που εκδιώχθηκε από τη χώρα στις αρχές του ΄60 όταν αρνήθηκε να πάρει τουρκική υπηκοότητα. Και θυμίζει τον Ρωμιό Λευτέρη Αντωνιάδη, θρυλικό ποδοσφαιριστή της Φενέρμπαχτσε και αρχηγό της τουρκικής εθνικής ομάδας. Η γοητεία του βιβλίου του οφείλεται κατά πολύ στο ότι όλα τα πραγματολογικά στοιχεία αναφέρονται ελλειπτικά, κι έτσι το μυθιστόρημα γλιτώνει από την παγίδα του διδακτισμού και της καμουφλαρι- σμένης προπαγάνδας.