Φέρνει ένα tweet την άνοιξη;

Με νωπή ακόµη τη συζήτηση για τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Ιντερνετ στις εξεγέρσεις της Τυνησίας και της Αιγύπτου, ένα βιβλίο ρίχνει φως στη σκοτεινή πλευρά του
Μπροστά στη σαρωτική επίδραση του σωστού timing τύφλα να ‘χουν οι δηµόσιες σχέσεις των εκδοτικών οίκων. Τελευταίο παράδειγµα, ο ντόρος γύρω από το βιβλίο του Εβγκένι Μορόζοφ «Η πλάνη του δικτύου: η σκοτεινή πλευρά της ιντερνετικής ελευθερίας», που κυκλοφόρησε τις ίδιες πάνω-κάτω µέρες µε τον ξεσηκωµό Τυνησίων και Αιγυπτίων.

Οι τελευταίοι ορκίζοντανστην απελευθερωτικήδύναµητου facebook και ο συγγραφέας επιχειρούσε να αντικρούσει τα επιχειρήµατά τους. Οχι, τα κοινωνικά δίκτυα δεν έχουν – µόνο – φιλοδηµοκρατικό χαρακτήρα. Αντί να ρίχνουν νερό στον µύλο της ελευθερίας, παρέχουν καινούργια όπλα στα χέρια των καταπιεστών. ∆εν σκαµπάζουν µόνο οι ∆υτικοί από Ιντερνετ. Το ίδιο καλά τα καταφέρνουν οι µορφωµένοι ισλαµιστές, η κουστωδία του Πούτιν και οι µανδαρίνοι της Κίνας.

Ο Μορόζοφ, που γεννήθηκε στη Λευκορωσία το 1985, σπούδασε στη Βουλγαρία και τώρα ζει στην Καλιφόρνια, δεν πιστεύει στους ίδιους θεούς µε τους ουτοπιστές του κυβερνοχώρου. Στο βιβλίο του υποστηρίζει ότι οι τελευταί οι διέδωσαν µια αυταπάτη, ότι τα µπλογκ, το twitter, το facebook, το YouTube και το Google µπορούν να οδηγήσουν προς τη δηµοκρατία. Μ’ αυτόν τον τρόπο ο 26χρονος πήγε κόντρα στο ρεύµα. Οταν χιλιάδες νεαροί Ιρανοί βγήκαν στους δρόµους τον Ιούνιο του 2009 για να διαµαρτυρηθούν για τη νοθεία στις προεδρικές εκλογές, ο δυτικός Τύπος στο µεγαλύτερο µέρος του εστίασε στη χρήση του twitter. Ο Αντριου Σάλιβαν, γνωστός αµερικανός µπλόγκερ, χαρακτήρισε τα τιτιβίσµατα «εργαλείο κρίσιµης σηµασίας για την οργάνωση της αντίστασης».

Οι «Νιου Γιορκ Τάιµς» έγραψαν ότι οι διαδηλώσεις έφεραν αντιµέτωπους «τραµπούκους που έριχναν σφαίρες και διαδηλωτές που εκτόξευαν µικροµηνύµατα». Και ο Μαρκ Πφάιφλε, πρώην σύµβουλος ασφαλείας του Τζορτζ Μπους, έφτασε να προτείνει το twitter για το Νοµπέλ Ειρήνης (αλλάαυτό ανήκει στη σφαίρα της βλακείας). Οι αντιδράσεις αυτές ενισχύθηκαν µετά τα πρόσφατα γεγονότα στην Τυνησία και την Αίγυπτο.

Για να τις αντικρούσει, ο Μορόζοφ τράβηξε από τη φαρέτρα του µια έρευνα του Αλ Τζαζίρα, που επιβεβαίωσε µόνο 60 ενεργούς λογαριασµούς twitter στην Τεχεράνη. Οι ιρανοί µπλόγκερ έχουν έκτοτε ρίξει πάγο στη θεωρία της «ψηφιακής επανάστασης». Η ρίζα του προβλήµατος, υποστηρίζει ο συγγραφέας, είναι ότι οι δυτικοί πολιτικοί βλέπουν έναν παραλληλισµό µε τον ρόλο που έπαιξε η ραδιοφωνική προπαγάνδα και τα φωτοαντίγραφα στην υπονόµευση της Σοβιετικής Ενωσης. Η υπεραπλούστευση της ιστορίας έχει οδηγήσει στο λανθασµένο συµπέρασµα ότι, προωθώντας την πρόσβαση στο Ιντερνετ, µπορείς να ρίξεις ένα αυταρχικό καθεστώς.

Για την ταµπακιέρα προτείνει τον «κυβερνο-ρεαλισµό» αντί του «κυβερνο-ουτοπισµού». Η τεχνολογία µπορεί πράγµατι να χρησιµοποιηθεί για την προώθηση της δηµοκρατίας, µε την προϋπόθεση να χρησιµοποιηθεί σωστά.

Καλά όλα αυτά, αλλά τα ραντάρ του δεν πιάνουν µιασηµαντική µεταβλητή. Αν κάτι κατάφερε να δείξει ο γύρος του κόσµου µε το facebook, είναι ότι οι εξεγέρσεις προήλθαν από µια µεσαία τάξη, φιλοδυτική και όχι ισλαµική. Εχθρός των διαδηλωτών δεν είναι πάντα ένας ισλαµοφασίστας που θέλει όλο το Ιντερνετ για πάρτη του. Είναι ενίοτε και ένας εξουσιοµανής πρόεδρος (Μπεν Αλι) ή ένας φαραωνικός πατερούλης που θέλει να παραδώσει την εξουσία στον γιο του (Μουµπάρακ).


Με οδηγό τον Επίκουρο

Τι είµαι; Πώς αντιµετωπίζωτον θάνατο; Πώς µπορώ να ευτυχήσω; Είναι µερικά από τα ερωτήµατα που έθεσε ο Επίκουρος, χωρίς να ηθικολογεί. Τις απαντήσεις του θα τις βρούµε σε αυτό το σύνθετο βιβλίο που ανοίγει µε µια εισαγωγή στην επικούρεια φιλοσοφία. Ακολουθεί µια επιλογή κειµένων του στο πρωτότυπο µε τη µετάφρασή τους αντικρυστά γύρω από την ηθική του Επίκουρου, όπου θα βρει κανείς µεταξύ άλλων την «Επιστολή προς Μενοικέα» και 300 αποσπάσµατα από έργα ή επιστολές του, και τέλος ένας εκτενής σχολιασµός της διδασκαλίας του, µαρτυρίες για τη ζωή του και µια βιβλιογραφία. Βιβλίο αναφοράς, φτιάχτηκε µε µεράκι και γνώση από τον καθηγητή στο Τµήµα Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών του Πανεπιστηµίου Κρήτης, Γ. Ζωγραφίδη.


Εκπαιδευτικό κενό

Τι είναι η περιβαλλοντική εκπαίδευση; Είναι µιαριζοσπαστική αγωγή του πολίτη που θα τον βοηθήσει να διαµορφώνει τις συνθήκες του περιβάλλοντόςτου, να αντιλαµβάνεταιτις δοµικές και ιδεολογικέςδυνάµεις που υποβαθµίζουν την ποιότητα της ζωής του και να αναζητά διεξόδους δηµοκρατικές και εναλλακτικές. Πότε είναι ηκατάλληλη στιγµή; Οταν διαπλάθεται η νοοτροπία του, στα πρώτασχολικά χρόνια. Οµως στηνΕλλάδα η σχετική επιµόρφωση των εκπαιδευτικών δεν είναι επαρκής και η Π.Ε. ακόµα δεν έχει βρει τη θέση που θα της έπρεπε στο εκπαιδευτικό σύστηµα. Η συγγραφέας, εκπαιδευτικός η ίδια, καταγράφει µε γνώση και µε παλµό την ελληνική πραγµατικότητα, δίνοντας τον λόγο και σε εκπαιδευτικούς που περιγράφουν τις εµπειρίες τους.


Το άτοµο και οι άλλοι

∆ιεθνούς κύρους ιστορικοί ειδικευµένοι στην περίοδο του Μεσαίωνα, ο Ντιµπί και ο Αριές επιµελήθηκαν αυτό τοσυλλογικό έργο που απέδειξε – ήδη από το 1985 – πως η ιδιωτική ζωή κατά την πρώτη χιλιετία µ.Χ. δεν ήταν η απυρόβλητη εκείνη σφαίρα όπου ξεδιπλωνόταν ελεύθερα η ατοµικότητα. Σε αυτό το έργο αναφοράς βλέπουµε µεταξύ άλλων πώς το κυνήγι της ταξικής επιβολής προσδιόριζε στις αριστοκρατικές οικογένειεςτης αρχαίας Ρώµης την οικογενειακή ηθική.

Παρακολουθούµε επίσηςπως καθιερώνεται η χριστιανική κοινότητα υπαγορεύοντας µια νέα συζυγική και σεξουαλική ηθική. Στη συνέχεια µεταφερόµαστε στα κάστρα της δυτικής φεουδαρχίας όπου η βία και η αρπαγή είναι στην ηµερήσια διάταξη και όπου η ιδιωτική ζωή«κατακτά» το κράτος και την κοινωνία.
Δηµοτική και νοµικά
< Σ.Μ.

Ενας αδέκαστος λειτουργός της ελληνικής∆ικαιοσύνης, επίτιµος πρόεδρος του Αρείου Πάγου,ο αείµνηστος Στέφανος Ματθίας, και έναςακούραστος δάσκαλοςκαι µελετητής της ελληνικής γλώσσας, ο υπεραιωνόβιος πλέον Εµµανουήλ Κριαράς, συνοµιλούν µέσω 50 επιστολών. Η πρώτη χρονολογείται µετά τη Μεταπολίτευση, ενώ η τελευταία στάλθηκε τον Ιούνιο του 2009, λίγους µήνες πριν από τον πρόωρο χαµό του κορυφαίου νοµικού. Κύριο θέµα τους είναι η καθιέρωση και η εφαρµογή της δηµοτικής στα νοµοθετικά και δικαστικά κείµενα. Πρόεδρος της εικοσαµελούς επιτροπής για την εισαγωγή της δηµοτικής στη ∆ικαιοσύνη ο Κριαράς, επίλεκτο µέλος της επιτροπής αυτής ο Ματθίας, συνεργάστηκαν στενά στο πλαίσιοτης µεταγλώττισης τωννοµικών κωδίκων. Εναςαντιεξουσιαστής της ∆ικαιοσύνης, σύµφωνα µε τον οµότιµο καθηγητή του ΑΠΘ Ιωάννη Μανωλεδάκη (κείµενο του οποίου συµπεριλαµβάνεται στην παρούσα έκδοση), ο Στέφανος Ματθίας τάχθηκε µαχητικά κατά της χρήσης της καθαρεύουσας καθώς τη θεωρούσε γλώσσα της εξουσίας και κατ’ επέκταση αντιλαϊκή. Αναφορές στην κατάσταση της δηµοτικής στη ∆ικαιοσύνη, απόψεις πάνω σε θέµατα λογοτεχνίας και κριτικής και, τέλος, σχόλια για δηµοσιεύµατα του Εµµανουήλ Κριαρά συνθέτουν το περιεχόµενο των πενήντα αυτών επιστολών. Περιλαµβάνεται επίσης ένα σηµείωµα του Λεωνίδα Κύρκου, ο οποίος αναπτύσσει βιογραφικά στοιχεία για τη ζωή και τη δραστηριότητα του Στέφανου Ματθία, αναδεικνύοντας την πολυσχιδή προσωπικότητα αυτού του «εκλεκτού νοµικού».